Działanie antybiotyków

Działanie antybiotyków odnosi się do procesu, w którym substancje chemiczne zwane antybiotykami wpływają na mikroorganizmy, głównie bakterie. Antybiotyki są wykorzystywane do hamowania wzrostu lub zabijania bakterii poprzez różne mechanizmy, takie jak zakłócanie syntezy ściany komórkowej, białek, czy kwasów nukleinowych. Są one klasyfikowane według ich spektrum działania oraz mechanizmu oddziaływania na komórki bakteryjne.

Antybiotyki to substancje stosowane przede wszystkim przeciw bakteriom, zarówno w leczeniu zakażeń, jak i w innych zastosowaniach medycznych. Z działaniem przeciwdrobnoustrojowym bywają wiązane także wybrane rośliny, składniki żywności i naturalne substancje.

Naturalne działanie przeciwbakteryjne

Naturalne substancje i surowce roślinne mogą wykazywać różne formy działania przeciwbakteryjnego — od hamowania rozwoju bakterii po ich niszczenie.

  • Glistnik, nazywany także jaskółczym zielem, może działać bakteriobójczo, a jałowiec pospolity może wykazywać zarówno działanie bakteriobójcze, jak i przeciwbakteryjne.
  • Młode pędy chmielu mogą wykazywać działanie przeciwdrobnoustrojowe. Przeciwbakteryjnie może działać także jaśminowiec wonny oraz mięta meksykańska, której właściwości wiąże się z zawartością karwakrolu.
  • Liście chrzanu mogą działać bakteriobójczo, cykoria podróżnik może mieć właściwości przeciwdrobnoustrojowe, a moringa olejodajna może działać przeciwbakteryjnie.
  • Kwas oleinowy może działać przeciwbakteryjnie, natomiast kocanka piaskowa może działać bakteriobójczo.
  • Babka lancetowata może mieć właściwości antybakteryjne, podobnie jak orzechówka. Napar z Tulsi może działać przeciwbakteryjnie.
  • Kurkuma może wspomagać walkę z infekcjami, podobnie jak czarny bez i koci pazur. Nalewka z imbiru lub syrop z imbiru dodawany do alkoholu może hamować rozwój niektórych bakterii.
  • Substancje fitocynowe mają działanie antybiotyczne. Podbiał może działać antybakteryjnie i przeciwbakteryjnie.
  • Jod może mieć działanie antybakteryjne, a wrotycz może działać antybakteryjnie. Mięta może działać antybakteryjnie.
  • Mniszek lekarski może wykazywać działanie antybakteryjne i przeciwbakteryjne. Katechiny mogą wykazywać działanie przeciwbakteryjne.
  • Nagietek lekarski może wykazywać działanie lekko antybakteryjne oraz bakteriobójcze. Żurawina może działać antybakteryjnie.
  • Dziurawiec może wykazywać działanie przeciwbakteryjne, a żywokost lekarski może działać antyseptycznie.
  • Ashwagandha może wykazywać działanie antybakteryjne, goździki mogą działać przeciwbakteryjnie i przeciwdrobnoustrojowo, a imbir może mieć właściwości przeciwbakteryjne.
  • Czosnek może działać antybakteryjnie. Szczeć pospolita może działać jak naturalny antybiotyk i przeciwbakteryjnie.
  • Tarczyca bajkalska może wspomagać walkę z infekcjami, lnica pospolita może działać antybakteryjnie, a chlorella może mieć działanie antybakteryjne.
  • Żyworódka może działać przeciwbakteryjnie i mieć właściwości przeciwbakteryjne. Aloes ma działanie przeciwbakteryjne.
  • Hibiskus może działać antybakteryjnie, przetacznik może działać przeciwbakteryjnie, a pierwiosnek lekarski może działać antyseptycznie.
  • Miód może być naturalnym antybiotykiem, natomiast pokrzywa może działać przeciwbakteryjnie i powstrzymywać bakterie.
  • Lilak pospolity może działać przeciwbakteryjnie, chaber bławatek może wykazywać takie działanie, a dziewanna pospolita może działać przeciwbakteryjnie.
  • Podagrycznik może hamować rozwój bakterii. Cynk może mieć działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, a kamala ma właściwości antybakteryjne.
  • Dzika róża może mieć działanie przeciwbakteryjne, niecierpek pospolity może działać przeciwbakteryjnie, a kardamon ma działanie przeciwbakteryjne.
  • Skrzyp polny może działać przeciwbakteryjnie. Propolis może wykazywać działanie bakteriostatyczne oraz bakteriobójcze.
  • Rumianek może wykazywać działanie antyseptyczne i przeciwbakteryjne. Macierzanka piaskowa może działać antybakteryjnie i antyseptycznie.
  • Przymiotno kanadyjskie może działać antyseptycznie, a napar z czystka może działać przeciwbakteryjnie. Wierzbownica drobnokwiatowa może wykazywać działanie przeciwbakteryjne.
  • Srebro koloidalne ma silne działanie przeciwbakteryjne, a CBD może mieć właściwości bakteriobójcze.
  • Szałwia lekarska może działać przeciwbakteryjnie i antyseptycznie. Czeremcha może działać przeciwbakteryjnie.
  • Pyłek pszczeli może mieć właściwości antybiotyczne i działać przeciwdrobnoustrojowo. Pelargonia afrykańska może mieć działanie antybakteryjne.
  • Krwiściąg lekarski może działać antyseptycznie oraz przeciw gronkowcom. Fiołek trójbarwny może wykazywać działanie przeciwbakteryjne.
  • Napar z tymianku może działać przeciwbakteryjnie, podobnie jak napar z forsycji. Monoterpeny mogą posiadać właściwości przeciwbakteryjne.
  • Liście laurowe mogą działać przeciwbakteryjnie, a acerola ma działanie przeciwbakteryjne. Zielona herbata może hamować bakterie wywołujące próchnicę.
  • Olejek z oregano może działać antybakteryjnie, a rzeżucha wykazuje właściwości przeciwbakteryjne. Liście brzozy mogą działać przeciwbakteryjnie.
  • Olej z czarnuszki może mieć działanie antybakteryjne. Ziele nawłoci pospolitej może działać antydrobnoustrojowo, a olejki eteryczne mogą wspomagać działanie antyseptyczne.
  • Tymianek może działać bakteriobójczo, kolostrum może mieć właściwości przeciwbakteryjne, a oregano może wspomagać walkę z infekcjami.
  • Propolis może uzupełniać działanie przeciwbakteryjne fitoncydów i wzmagać ich działanie przeciwbakteryjne. Zestawienie tych substancji dotyczy możliwego współdziałania, a nie jednego, identycznego mechanizmu.

Działanie przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe

Niektóre substancje pochodzenia roślinnego i naturalnego mogą wykazywać działanie przeciwgrzybicze lub przeciwwirusowe.

  • Jałowiec pospolity może wykazywać działanie przeciwgrzybicze, podobnie jak szałwia lekarska i liście chrzanu.
  • Oregano może działać przeciwwirusowo.
  • Olej kokosowy może mieć działanie przeciwgrzybicze, a zawarty w nim kwas kaprylowy również ma działanie przeciwgrzybiczne.
  • Rumianek może wykazywać właściwości przeciwgrzybicze.
  • Mniszek lekarski może działać antygrzybiczo, a imbir — przeciwgrzybiczo.
  • Nagietek lekarski może mieć działanie przeciwgrzybicze i przeciwgrzybiczne.
  • Goździki mogą mieć działanie przeciwgrzybicze.
  • Żyworódka może działać przeciwgrzybicznie i mieć właściwości przeciwgrzybiczne.
  • Macierzanka piaskowa może działać antygrzybiczo, natomiast cynamon może mieć działanie przeciwgrzybicze.
  • Propolis może wzmagać działanie przeciwgrzybicze sulfonamidów.
  • Jod może mieć działanie antywirusowe.

Antybiotykoterapia i oporność

Antybiotyki działają na wybrane bakterie, dlatego ich skuteczność zależy od rodzaju zakażenia i podatności drobnoustrojów.

  • Propolis może wzmagać działanie antybiotyków, a także nasilać lub uzupełniać przeciwbakteryjne działanie sulfonamidów.
  • Witaminy C i E mogą zwiększać skuteczność antybiotyków. Podobny efekt może mieć zmniejszenie stresu oksydacyjnego w błonie śluzowej żołądka.
  • Leczenie zakażenia Helicobacter pylori może polegać na zastosowaniu antybiotyków. N-acetylocysteina pomoże zmniejszyć oporność tego drobnoustroju na antybiotyki.
  • Boreliozę można wyleczyć antybiotykami, natomiast antybiotyki mogą nie działać na wirusa KZM.
  • Gronkowiec może wytworzyć oporność na antybiotyki.
  • Ekologiczna hodowla zwierząt może wykluczać szpikowanie ich antybiotykami.
  • Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą powodować przerost bakterii Gram-ujemnych.

Probiotyki i mikrobiom

Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które mogą wspierać równowagę mikrobiomu i prawidłową pracę organizmu.

  • Antybiotykoterapia może być wskazaniem do stosowania probiotyków, a ich używanie może zmniejszać ilość przyjmowanych antybiotyków.
  • Probiotyki mogą hamować rozwój organizmów patogennych oraz odbudowywać florę bakteryjną.
  • Po operacjach ich stosowanie może przyspieszać odbudowę flory bakteryjnej.
  • Najlepsze rezultaty mogą dawać probiotyki przyjmowane do posiłku lub bezpośrednio po nim.
  • Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą zaburzać skład mikrobiomu.
  • Probiotyki mogą regulować pracę jelit i usprawniać działanie mózgu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo antybiotyków zależy od ich pochodzenia, wskazania, wieku osoby leczonej i możliwych interakcji.

  • Produkty pochodzące z masowej produkcji mogą zawierać antybiotyki.
  • Antybiotykoterapia może sprzyjać powstawaniu Candida albicans i rozwojowi kandydozy.
  • U dzieci leczenie antybiotykami może wiązać się z niewykształceniem własnej odporności, a także z nawrotami choroby.
  • Stosowanie antybiotyków u dzieci może nadmiernie obciążać służbę zdrowia.
  • Probiotyki mogą zmniejszać częstość działań niepożądanych związanych z przyjmowaniem leków na Helicobacter pylori.
  • Przyjmowanie antybiotyków profilaktycznie po pokłuciu przez kleszcze nie jest zalecane.
  • Antybiotyk tetracyklinowy może zmniejszać wchłanianie manganu.

Pozostałe zastosowania

Antybiotyki znajdują zastosowanie także w hodowli zwierząt, gdzie ich stosowanie może zwiększać masę ciała zwierząt.

  • Z tego względu mogą być wykorzystywane w hodowli do wspierania wzrostu zwierząt.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu