Działanie antybiotyków

Antybiotyki to substancje stosowane przede wszystkim przeciw bakteriom, zarówno w leczeniu zakażeń, jak i w innych zastosowaniach medycznych. Z działaniem przeciwdrobnoustrojowym bywają wiązane także wybrane rośliny, składniki żywności i naturalne substancje.

Naturalne działanie przeciwbakteryjne

Naturalne substancje i surowce roślinne mogą wykazywać różne formy działania przeciwbakteryjnego — od hamowania rozwoju bakterii po ich niszczenie.

  • Glistnik, nazywany także jaskółczym zielem, może działać bakteriobójczo, a jałowiec pospolity może wykazywać zarówno działanie bakteriobójcze, jak i przeciwbakteryjne.
  • Młode pędy chmielu mogą wykazywać działanie przeciwdrobnoustrojowe. Przeciwbakteryjnie może działać także jaśminowiec wonny oraz mięta meksykańska, której właściwości wiąże się z zawartością karwakrolu.
  • Liście chrzanu mogą działać bakteriobójczo, cykoria podróżnik może mieć właściwości przeciwdrobnoustrojowe, a moringa olejodajna może działać przeciwbakteryjnie.
  • Kwas oleinowy może działać przeciwbakteryjnie, natomiast kocanka piaskowa może działać bakteriobójczo.
  • Babka lancetowata może mieć właściwości antybakteryjne, podobnie jak orzechówka. Napar z Tulsi może działać przeciwbakteryjnie.
  • Kurkuma może wspomagać walkę z infekcjami, podobnie jak czarny bez i koci pazur. Nalewka z imbiru lub syrop z imbiru dodawany do alkoholu może hamować rozwój niektórych bakterii.
  • Substancje fitocynowe mają działanie antybiotyczne. Podbiał może działać antybakteryjnie i przeciwbakteryjnie.
  • Jod może mieć działanie antybakteryjne, a wrotycz może działać antybakteryjnie. Mięta może działać antybakteryjnie.
  • Mniszek lekarski może wykazywać działanie antybakteryjne i przeciwbakteryjne. Katechiny mogą wykazywać działanie przeciwbakteryjne.
  • Nagietek lekarski może wykazywać działanie lekko antybakteryjne oraz bakteriobójcze. Żurawina może działać antybakteryjnie.
  • Dziurawiec może wykazywać działanie przeciwbakteryjne, a żywokost lekarski może działać antyseptycznie.
  • Ashwagandha może wykazywać działanie antybakteryjne, goździki mogą działać przeciwbakteryjnie i przeciwdrobnoustrojowo, a imbir może mieć właściwości przeciwbakteryjne.
  • Czosnek może działać antybakteryjnie. Szczeć pospolita może działać jak naturalny antybiotyk i przeciwbakteryjnie.
  • Tarczyca bajkalska może wspomagać walkę z infekcjami, lnica pospolita może działać antybakteryjnie, a chlorella może mieć działanie antybakteryjne.
  • Żyworódka może działać przeciwbakteryjnie i mieć właściwości przeciwbakteryjne. Aloes ma działanie przeciwbakteryjne.
  • Hibiskus może działać antybakteryjnie, przetacznik może działać przeciwbakteryjnie, a pierwiosnek lekarski może działać antyseptycznie.
  • Miód może być naturalnym antybiotykiem, natomiast pokrzywa może działać przeciwbakteryjnie i powstrzymywać bakterie.
  • Lilak pospolity może działać przeciwbakteryjnie, chaber bławatek może wykazywać takie działanie, a dziewanna pospolita może działać przeciwbakteryjnie.
  • Podagrycznik może hamować rozwój bakterii. Cynk może mieć działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, a kamala ma właściwości antybakteryjne.
  • Dzika róża może mieć działanie przeciwbakteryjne, niecierpek pospolity może działać przeciwbakteryjnie, a kardamon ma działanie przeciwbakteryjne.
  • Skrzyp polny może działać przeciwbakteryjnie. Propolis może wykazywać działanie bakteriostatyczne oraz bakteriobójcze.
  • Rumianek może wykazywać działanie antyseptyczne i przeciwbakteryjne. Macierzanka piaskowa może działać antybakteryjnie i antyseptycznie.
  • Przymiotno kanadyjskie może działać antyseptycznie, a napar z czystka może działać przeciwbakteryjnie. Wierzbownica drobnokwiatowa może wykazywać działanie przeciwbakteryjne.
  • Srebro koloidalne ma silne działanie przeciwbakteryjne, a CBD może mieć właściwości bakteriobójcze.
  • Szałwia lekarska może działać przeciwbakteryjnie i antyseptycznie. Czeremcha może działać przeciwbakteryjnie.
  • Pyłek pszczeli może mieć właściwości antybiotyczne i działać przeciwdrobnoustrojowo. Pelargonia afrykańska może mieć działanie antybakteryjne.
  • Krwiściąg lekarski może działać antyseptycznie oraz przeciw gronkowcom. Fiołek trójbarwny może wykazywać działanie przeciwbakteryjne.
  • Napar z tymianku może działać przeciwbakteryjnie, podobnie jak napar z forsycji. Monoterpeny mogą posiadać właściwości przeciwbakteryjne.
  • Liście laurowe mogą działać przeciwbakteryjnie, a acerola ma działanie przeciwbakteryjne. Zielona herbata może hamować bakterie wywołujące próchnicę.
  • Olejek z oregano może działać antybakteryjnie, a rzeżucha wykazuje właściwości przeciwbakteryjne. Liście brzozy mogą działać przeciwbakteryjnie.
  • Olej z czarnuszki może mieć działanie antybakteryjne. Ziele nawłoci pospolitej może działać antydrobnoustrojowo, a olejki eteryczne mogą wspomagać działanie antyseptyczne.
  • Tymianek może działać bakteriobójczo, kolostrum może mieć właściwości przeciwbakteryjne, a oregano może wspomagać walkę z infekcjami.
  • Propolis może uzupełniać działanie przeciwbakteryjne fitoncydów i wzmagać ich działanie przeciwbakteryjne. Zestawienie tych substancji dotyczy możliwego współdziałania, a nie jednego, identycznego mechanizmu.

Działanie przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe

Niektóre substancje pochodzenia roślinnego i naturalnego mogą wykazywać działanie przeciwgrzybicze lub przeciwwirusowe.

  • Jałowiec pospolity może wykazywać działanie przeciwgrzybicze, podobnie jak szałwia lekarska i liście chrzanu.
  • Oregano może działać przeciwwirusowo.
  • Olej kokosowy może mieć działanie przeciwgrzybicze, a zawarty w nim kwas kaprylowy również ma działanie przeciwgrzybiczne.
  • Rumianek może wykazywać właściwości przeciwgrzybicze.
  • Mniszek lekarski może działać antygrzybiczo, a imbir — przeciwgrzybiczo.
  • Nagietek lekarski może mieć działanie przeciwgrzybicze i przeciwgrzybiczne.
  • Goździki mogą mieć działanie przeciwgrzybicze.
  • Żyworódka może działać przeciwgrzybicznie i mieć właściwości przeciwgrzybiczne.
  • Macierzanka piaskowa może działać antygrzybiczo, natomiast cynamon może mieć działanie przeciwgrzybicze.
  • Propolis może wzmagać działanie przeciwgrzybicze sulfonamidów.
  • Jod może mieć działanie antywirusowe.

Antybiotykoterapia i oporność

Antybiotyki działają na wybrane bakterie, dlatego ich skuteczność zależy od rodzaju zakażenia i podatności drobnoustrojów.

  • Propolis może wzmagać działanie antybiotyków, a także nasilać lub uzupełniać przeciwbakteryjne działanie sulfonamidów.
  • Witaminy C i E mogą zwiększać skuteczność antybiotyków. Podobny efekt może mieć zmniejszenie stresu oksydacyjnego w błonie śluzowej żołądka.
  • Leczenie zakażenia Helicobacter pylori może polegać na zastosowaniu antybiotyków. N-acetylocysteina pomoże zmniejszyć oporność tego drobnoustroju na antybiotyki.
  • Boreliozę można wyleczyć antybiotykami, natomiast antybiotyki mogą nie działać na wirusa KZM.
  • Gronkowiec może wytworzyć oporność na antybiotyki.
  • Ekologiczna hodowla zwierząt może wykluczać szpikowanie ich antybiotykami.
  • Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą powodować przerost bakterii Gram-ujemnych.

Probiotyki i mikrobiom

Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które mogą wspierać równowagę mikrobiomu i prawidłową pracę organizmu.

  • Antybiotykoterapia może być wskazaniem do stosowania probiotyków, a ich używanie może zmniejszać ilość przyjmowanych antybiotyków.
  • Probiotyki mogą hamować rozwój organizmów patogennych oraz odbudowywać florę bakteryjną.
  • Po operacjach ich stosowanie może przyspieszać odbudowę flory bakteryjnej.
  • Najlepsze rezultaty mogą dawać probiotyki przyjmowane do posiłku lub bezpośrednio po nim.
  • Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą zaburzać skład mikrobiomu.
  • Probiotyki mogą regulować pracę jelit i usprawniać działanie mózgu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo antybiotyków zależy od ich pochodzenia, wskazania, wieku osoby leczonej i możliwych interakcji.

  • Produkty pochodzące z masowej produkcji mogą zawierać antybiotyki.
  • Antybiotykoterapia może sprzyjać powstawaniu Candida albicans i rozwojowi kandydozy.
  • U dzieci leczenie antybiotykami może wiązać się z niewykształceniem własnej odporności, a także z nawrotami choroby.
  • Stosowanie antybiotyków u dzieci może nadmiernie obciążać służbę zdrowia.
  • Probiotyki mogą zmniejszać częstość działań niepożądanych związanych z przyjmowaniem leków na Helicobacter pylori.
  • Przyjmowanie antybiotyków profilaktycznie po pokłuciu przez kleszcze nie jest zalecane.
  • Antybiotyk tetracyklinowy może zmniejszać wchłanianie manganu.

Pozostałe zastosowania

Antybiotyki znajdują zastosowanie także w hodowli zwierząt, gdzie ich stosowanie może zwiększać masę ciała zwierząt.

  • Z tego względu mogą być wykorzystywane w hodowli do wspierania wzrostu zwierząt.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu