Skutki nadwyżki kalorycznej

Nadwyżka kaloryczna odnosi się do sytuacji, w której organizm otrzymuje więcej kalorii niż jest w stanie zużyć w codziennych procesach metabolicznych i aktywności fizycznej. Jest to stan związany z bilansowaniem spożycia energii względem jej wydatkowania. W praktyce oznacza to, że ilość energii dostarczanej z pożywienia przewyższa zapotrzebowanie organizmu.

Nadwyżka kaloryczna oznacza dostarczanie organizmowi większej ilości energii, niż zużywa. Bywa wiązana ze wzrostem masy ciała, zaburzeniami gospodarki cukrowej i lipidowej oraz obciążeniem układu krążenia.

Masa ciała i otyłość

Nadwyżka kaloryczna może zwiększać masę ciała i sprzyjać rozwojowi otyłości.

  • Nadwyżka kaloryczna może obciążać stawy, a nadmierna masa ciała może zwiększać ryzyko udaru.
  • Otyłość może sprzyjać nadciśnieniu, a nadwaga może być przyczyną podwyższonego ciśnienia rozkurczowego. Nadciśnienie może również wynikać z nadmiernej masy ciała.
  • Nadwaga może nasilać insulinooporność, a insulinooporność może prowadzić do otyłości. Insulina powoduje otyłość, zaś otyłość może być przyczyną chorób metabolicznych.
  • Cukier może prowadzić do przybierania na wadze, a dieta zawierająca cukry proste może powodować otyłość. Dieta wysokowęglowodanowa może również powodować otyłość.
  • Podwyższanie kaloryczności potraw poprzez smażenie może utrudniać odchudzanie, a spożywanie smażonych potraw może zwiększać ryzyko nadwagi. Zmniejszenie spożycia tłuszczów trans może prowadzić do zmniejszenia otyłości.
  • Nadmiar zdrowych przekąsek może zwiększać masę ciała, natomiast solone przekąski mogą utrudniać odchudzanie. Spożywanie piwa może prowadzić do przybierania na wadze.
  • Ograniczanie produktów z przetworzonego zboża może prowadzić do zmniejszenia otyłości brzusznej. Spożywanie skrobi opornej może ułatwiać utratę masy ciała.
  • Szybkie jedzenie może zwiększać otyłość brzuszną, podczas gdy kończenie jedzenia przed uczuciem pełnej sytości może chronić przed otyłością. Post przerywany może zapobiegać nadwadze.
  • Słabej jakości sen może prowadzić do nadwagi. Fiksowanie się na temat zjadanych kalorii może hamować proces odchudzania.
  • Nadwaga może sprzyjać powstawaniu uchyłków jelit, a duża masa ciała może prowadzić do zwiększonego gromadzenia toksyn.

Cukier, glukoza i insulina

Cukier może powodować skoki glukozy we krwi, a szybki wzrost jej poziomu może następnie prowadzić do gwałtownego spadku.

  • Słodkie produkty mogą zwiększać poziom glukozy we krwi, podobnie jak zbyt duża ilość węglowodanów może pobudzać wytwarzanie insuliny. Produkty wysoko cukrowe również mogą powodować wydzielanie insuliny.
  • Wysoki poziom insuliny może utrudniać spalanie tkanki tłuszczowej i powodować tycie. Nadmierna ilość cukru może sprzyjać insulinooporności, a zbyt duża ilość insuliny może być jej przyczyną. Stres oksydacyjny także może przyczyniać się do insulinooporności.
  • Nadwyżka cukru może prowadzić do braku sytości, a nadmierne spożycie może skutkować niedoborami pokarmowymi. Spożywanie cukru może również prowadzić do otyłości.
  • Szybki wzrost poziomu glukozy może powodować obniżenie energii. Spadki cukru mogą obniżać poziom energii i powodować zmęczenie. Częste wzrosty poziomu cukru we krwi mogą obniżać nastrój, a gwałtowne wahania mogą prowadzić do zwiększenia agresywności.
  • Zmiany nastroju, słabsza pamięć i słabsza koncentracja mogą być objawami zbyt wysokiego poziomu glukozy we krwi. Duża ilość cukru może także prowadzić do nadpobudliwości.
  • Wzmożone pragnienie i nadmierne wydalanie moczu mogą towarzyszyć zbyt wysokiemu poziomowi cukru we krwi. Brak odpowiedniego nawodnienia może dodatkowo nasilać stężenie glukozy.
  • Bardzo wysoki poziom glukozy może powodować utratę przytomności, a nawet prowadzić do śpiączki. Zwiększony poziom glukozy może także sprzyjać powstawaniu Candida albicans.
  • Nadmiar cukru w diecie może zaostrzać stany zapalne i sprzyjać utracie kolagenu.
  • Gorzka czekolada może zwiększać wrażliwość tkanek na wyłapywanie glukozy z krwi oraz obniżać poziom cukru we krwi.
  • Podjadanie między posiłkami może podnosić poziom insuliny, natomiast stabilizacja glukozy po posiłku może zmniejszać ochotę na słodycze. Post przerywany może pomagać regulować poziom glukozy.
  • Spożywanie słodkich produktów na śniadanie może prowadzić do insulinooporności.

Węglowodany i fruktoza

Węglowodany dostarczają organizmowi glukozy, a ich spożywanie może zwiększać jej ilość we krwi.

  • Produkty mączne mogą prowadzić do wzrostu poziomu cukru we krwi, podobnie jak maltodekstryna, która może gwałtownie podnosić poziom glukozy. Wafle ryżowe również mogą powodować jej wzrost.
  • Skrobia oporna może natomiast zmniejszać skoki glukozy.
  • Węglowodany mogą wzmagać apetyt i powodować uczucie głodu.
  • Ich nadmiar może być przyczyną otyłości, natomiast zmniejszenie spożycia węglowodanów na rzecz tłuszczów wysokiej jakości może prowadzić do zmniejszenia otyłości brzusznej.
  • Zbyt duża ilość węglowodanów w diecie może być przyczyną cukrzycy typu 2.
  • Wysokie spożycie fruktozy może prowadzić do pojawienia się stanów zapalnych oraz sprzyjać rozwojowi miażdżycy.
  • Fruktoza może podnosić poziom trójglicerydów we krwi i sprzyjać ich powstawaniu.
  • Nadmiar fruktozy może powodować insulinooporność.

Tłuszcze i cholesterol

Nadwyżka kaloryczna może wiązać się ze zmianami w gospodarce tłuszczowej oraz poziomie cholesterolu i trójglicerydów.

  • Otyłość może zwiększać poziom trójglicerydów we krwi, a osoby otyłe mogą cierpieć na zaburzenia gospodarki lipidowej.
  • Podwyższony poziom trójglicerydów może prowadzić do miażdżycy.
  • Zmniejszenie spożycia cukru może obniżać poziom trójglicerydów we krwi, natomiast fruktoza może je podnosić.
  • Spożywanie odtłuszczonego nabiału może podnosić poziom złego cholesterolu.
  • Ograniczenie produktów bogatych w tłuszcze trans może prowadzić do zmniejszenia otyłości.
  • Dieta zawierająca tłuszcze utwardzone może powodować powstawanie zaskórników.
  • Obecność tłuszczu może zwiększać przyswajalność kurkuminy, a tłuszcze mogą także poprawiać wchłanianie likopenu z pomidorów.
  • Gorzka czekolada może poprawiać metabolizm lipidów.

Napoje słodzone i energetyczne

Napoje słodzone i energetyczne mogą dostarczać znacznej ilości łatwo przyswajalnej energii.

  • Słodkie napoje przyczyniają się do otyłości, a napoje słodzone mogą nasilać insulinooporność i zwiększać poziom trójglicerydów.
  • Picie soków może powodować szybki wzrost poziomu glukozy we krwi, a następnie jej gwałtowny spadek oraz obniżenie energii.
  • Spożywanie napojów energetycznych może prowadzić do wzrostu ciśnienia krwi i drażliwości.

Żywność przetworzona

Żywność przetworzona może zwiększać masę ciała, a jej częste spożywanie może sprzyjać otyłości.

  • Dodatki stosowane w żywności mogą powodować otyłość, natomiast produkty typu light również mogą przyczyniać się do jej rozwoju.
  • Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać występowaniu cukrzycy typu II.
  • Produkty przetworzone mogą zwiększać poziom trójglicerydów.
  • Wysoko przetworzona żywność może prowadzić do zwiększenia poziomu stresu.

Apetyt, stres i hormony

Nadwyżka kaloryczna może wiązać się ze zmianami apetytu, reakcjami emocjonalnymi i poziomem kortyzolu.

  • Podwyższony poziom kortyzolu może objawiać się nadmiernym apetytem i zwiększać ochotę na słodkie produkty.
  • Jedzenie wieczorem może podwyższać poziom kortyzolu, a nadwaga może być przyczyną jego podwyższenia.
  • Jedzenie pod wpływem emocji może prowadzić do otyłości, natomiast rozdrażnienie może zwiększać łaknienie.
  • Cukier może zwiększać apetyt i powodować wyrzut endorfin.
  • Spożywanie produktów o niskiej wartości odżywczej może wiązać się z częstszym odczuwaniem głodu.
  • Rozpuszczalny błonnik spożywczy może zmniejszać łaknienie na cukier.

Trawienie i wątroba

Nadwyżka kaloryczna może wpływać na pracę przewodu pokarmowego i wątroby, zwłaszcza gdy wiąże się z dużą ilością tłuszczu lub cukru.

  • Tłuszcz może prowadzić do zawracania pokarmu.
  • Spożywanie tłuszczów może nasilać objawy refluksu.
  • Tłuszcz może pobudzać wydzielanie cholecystokininy, hormonu uczestniczącego w regulacji trawienia.
  • Spożywanie dużej ilości cukru może obciążać wątrobę.

Aktywność fizyczna i metabolizm

Aktywność fizyczna może obniżać poziom glukozy we krwi.

  • Spacer po posiłku może dodatkowo obniżać poziom glukozy we krwi.
  • Produkty bogate w białko mogą zwiększać termogenezę posiłkową, a termogeneza może nasilać spalanie tłuszczu.
  • Regularna aktywność fizyczna może poprawiać ukrwienie przewodu pokarmowego.
  • Wzmożona aktywność fizyczna, zwłaszcza intensywny wysiłek, może prowadzić do wydzielania kortyzolu i podwyższenia jego poziomu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Nadwyżka kaloryczna może wiązać się także z niekorzystnymi skutkami dla zdrowia i bezpieczeństwa organizmu.

  • Napoje słodzone słodzikami mogą zwiększać ryzyko rozwoju białaczki, a napoje słodzone mogą przyczyniać się do bardziej agresywnego przebiegu nowotworów.
  • Spożywanie cukru może powodować zaostrzenie przebiegu dny moczanowej.
  • Cukier może prowadzić do uszkodzeń naczyń krwionośnych, natomiast spożywany w dużych ilościach może powodować nadciśnienie tętnicze.
  • Nadmiar fruktozy może uszkadzać wątrobę.
  • Spożywanie napojów energetycznych może prowadzić do pogorszenia koordynacji ruchowej.
  • Podjadanie między posiłkami może zwiększać ryzyko rozwoju nadżerek na błonach śluzowych żołądka.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu