Szum w uszach

Szum w uszach to doznanie dźwięku, które nie pochodzi z zewnętrznego źródła, a jest odczuwane wyłącznie przez osobę doświadczającą tego zjawiska. Może mieć różne natężenie i charakter, obejmując dźwięki takie jak dzwonienie, szumienie, syk czy szelest. Jest to objaw związany z funkcjonowaniem układu słuchowego i nerwowego. Szum w uszach może występować okresowo lub stale.

Szum w uszach (tinnitus) to odczuwanie dźwięków w uchu lub głowie bez zewnętrznego źródła. Może mieć wiele przyczyn — od zaburzeń układu słuchowego i naczyniowego po zaburzenia metaboliczne, stres lub skutki leków. Objawy bywają różne (pulsujące, dzwonienie, szumy) i mogą współwystępować z innymi dolegliwościami.

Przyczyny naczyniowe i układowe

Szum w uszach bywa skutkiem zmian w naczyniach krwionośnych i zaburzeń ogólnoustrojowych, dlatego warto patrzeć na układ krążenia, oddechowy i ogólną kondycję metaboliczną organizmu.

  • Zwężenie tętnic szyjnych może objawiać się pulsującym szumem w uszach.
  • To samo zwężenie bywa związane także z pogorszeniem słuchu.
  • Zagięcie na płatku ucha, znane jako objaw Franka, może zwiększać ryzyko choroby wieńcowej.
  • Czosnek może obniżać ryzyko zawału serca, a duszności mogą być objawem zawału serca.
  • Otyłość może sprzyjać pojawieniu się bezdechu sennego, a bezdech senny może być powodem częstego oddawania moczu w nocy.
  • Bezdech senny może powodować tężyczkę, a mrowienie kończyn może być objawem tężyczki.
  • Treść żołądka może przedostawać się do oskrzeli podczas aspiracji.
  • Zapalenie przełyku może być przyczyną zgagi.
  • Kwas fulwowy może zwiększać wydalanie moczu.

Zaburzenia metaboliczne, niedobory i endokrynologia

Szum w uszach bywa łączony z zaburzeniami gospodarki mineralnej i energetycznej, a także z niedoborami wybranych składników odżywczych.

  • Niedobór magnezu może dawać szumy uszne i objawiać się szumami w uszach.
  • Nadmiar cukru w diecie może objawiać się szumami lub dzwonieniem w uszach.
  • Suchość w ustach może wynikać z niedoboru witaminy B3.
  • Substancje toksyczne mogą kumulować się w nadnerczach.
  • Suchość pochwy może być objawem menopauzy.
  • Skłony do przodu mogą nasilać refluks.
  • Skrobia oporna może uszczelniać jelita.
  • Nasiona chia mogą dawać uczucie sytości.
  • Marchew może być źródłem potasu.
  • Przytulia w postaci odwaru może być źródłem potasu.
  • Skrzyp polny może wypłukiwać potas.
  • Skrzyp polny może oczyszczać nerki.
  • Szczawik zajęczy może działać przeciwgorączkowo.
  • Szczawik zajęczy może pomagać przy bolesnym miesiączkowaniu.
  • Szczawik zajęczy może zawierać minerały.
  • Szczawik zajęczy może pomagać regenerować wątrobę.
  • Nasiona kasztanowca mogą zawierać kwas masłowy.
  • Żarnopłon może wspomagać leczenie szkorbutu.

Czynniki neurologiczne i lękowe

Szum w uszach może nasilać się, gdy układ nerwowy jest przeciążony lub rozregulowany stresem i lękiem.

  • Przewlekłe napięcie nerwowe bywa podatne na proste bodźce regulujące autonomię, a płukanie gardła może stymulować i aktywować nerw błędny.

  • Wysypianie się może zwiększać spokój, co ułatwia wygaszanie reakcji lękowych.

  • Ataki lęku mogą być objawem tężyczki, więc nagłe kołatanie, drżenia i parastezje nie zawsze wynikają wyłącznie z niepokoju.

  • Podwzgórze może sterować przysadką mózgową, a ta oś reguluje hormony związane z reakcją stresową.

  • Zastosowanie soplówki jeżowatej może przyczynić się do złagodzenia stanów lękowych, a sama soplówka jeżowata może działać wyciszająco.

  • Rumianek może działać uspokajająco i pomagać przy nerwicach.

  • Rumianek może pomóc przy uczuleniach, co bywa istotne, gdy reaktywność alergiczna podkręca czujność układu nerwowego.

  • Rumianek może pomóc przy nerwobólach, co zmniejsza komponent bólowy nakręcający napięcie.

  • Chmiel zwyczajny może działać uspokajająco i bywa wybierany wieczorem dla łatwiejszego zaśnięcia.

  • Róża pomarszczona może działać uspokajająco, co sprzyja łagodniejszej reakcji na bodźce.

  • Pokrzywa może poprawić nam nastrój, a lepszy nastrój obniża nadmierne skupienie na doznaniach słuchowych.

  • Skrzyp polny może wykazywać działanie przeciwdrgawkowe, więc może zmniejszać nadreaktywność pobudzeniową.

Leki, suplementy i interakcje

Szum w uszach bywa modulowany przez substancje wpływające na sen i ukrwienie ucha wewnętrznego, dlatego w części przypadków rozważa się wsparcie farmakologiczne lub suplementacyjne.

  • Melatonina może złagodzić objawy szumu w uszach.
  • Ekstrakt z miłorzębu japońskiego może zmniejszyć ilość szumów usznych.

Leczenie miejscowe i objawowe

Szum w uszach bywa nasilany przez bodźce zewnętrzne, napięcie i towarzyszące dolegliwości laryngologiczne, więc doraźne metody miejscowe i objawowe często skupiają się na odcinaniu hałasu, udrożnieniu nosa i zatok oraz łagodzeniu podrażnień w obrębie gardła i uszu.

  • Zatyczki do uszu mogą eliminować dźwięki podczas snu.
  • Ssanie języka może pomóc udrożnić zatoki, a masaż nasady nosa może pomóc udrożnić zatoki.
  • Kompresy z soli, przykładane na czoło, mogą pomóc na chore zatoki czołowe.
  • Sól fizjologiczna może łagodzić objawy infekcji uszu.
  • Płukanie ust olejem może odtykać uszy i może redukować stan zapalny zatok.
  • Ssanie oleju może leczyć zatoki.
  • Inhalacje solą mogą pomagać na nadmiar flegmy.
  • Lipa może upłynniać wydzielinę w gardle.
  • Czosnek może rozrzedzać wydzielinę z oskrzeli, a odwar z liści podbiału pospolitego może wspomagać odkrztuszanie flegmy.
  • Liście podbiału mogą pomagać na stany zapalne górnych dróg oddechowych.
  • Syrop z sosny może pomóc w nieżycie górnych dróg oddechowych.
  • Głowienka pospolita może pomóc przy zapaleniu górnych dróg oddechowych.
  • Skrzyp polny może łagodzić infekcje górnych dróg oddechowych i może łagodzić cerę naczynkową.
  • Inhalacje z tymianku mogą pomóc w zasypianiu.
  • Napar z uczepu trójlistkowego może być stosowany do płukania gardła, a napar z szałwii może łagodzić ból gardła.
  • Szałwia może działać kojąco na niewielkie oparzenia i może pomóc przy trądziku.
  • Liście jeżyny mogą działać ściągająco.
  • Sok z przytuli może pomagać przy egzemie.
  • Spanie z uniesionym wezgłowiem może pomóc pozbyć się zgagi, podczas gdy pieprz może zaostrzać objawy refluksu.

Objawy towarzyszące i choroby współistniejące

Szum w uszach często pojawia się obok innych dolegliwości, a ich zestaw potrafi naprowadzić na źródło problemu lub choroby współistniejące.

  • Zgaga bywa rozpoznawalna po kwaśno-gorzkim posmaku w ustach i uczuciu drapania w gardle, a jej istotą jest cofanie się kwaśnej treści z żołądka do przełyku. Zdarzają się również wymioty.
  • Ból żołądka potrafi promieniować tak, że jest odczuwany za mostkiem.
  • Wzdęcia mogą nasilać niektóre pokarmy, na przykład cebula, natomiast rumianek bywa pomocny przy wzdęciach.
  • Ból brzucha może sugerować obecność pasożytów, a w zakażeniu glistą ludzką może przypominać kolkę. Świąd w okolicach odbytu to klasyczny objaw owsików.
  • Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko zapalenia zatoki szczękowej.
  • Objawem duru brzusznego może być wysypka tułowia zwana „różyczką durową”.
  • Wywar z czeremchy może poprawiać wentylację płuc.
  • Chrzan może wspomagać leczenie zapalenia uszu.
  • Szczawik zajęczy może obniżać gorączkę.
  • Sok z selera naciowego może pomóc przy wrzodach.

Bezpieczeństwo, przeciwwskazania i interakcje

Szum w uszach często skłania do sięgania po różne zioła i leki, dlatego warto znać ich możliwe działania niepożądane, przeciwwskazania i interakcje — zwłaszcza gdy objaw współistnieje z chorobami naczyniowymi lub metabolicznymi, albo gdy przyjmujesz leki przeciwkrzepliwe czy obniżające cukier.

  • Szałwia może uczulać.
  • Rumianek również może uczulać.
  • Chaber bławatek może powodować uczulenia.
  • Skrzyp polny może kumulować glin.
  • Napar z nawłoci może oczyszczać nerki, co bywa odbierane jako działanie moczopędne i „przepłukujące”, ale przy chorobach nerek lub lekach nefrotoksycznych wymaga ostrożności.
  • Czosnek może obniżać ryzyko wylewów, co ma związek z jego wpływem na krzepliwość krwi.
  • Czosnek może chronić wątrobę, jednak jednocześnie może nasilać działanie leków przeciwpłytkowych i przeciwzakrzepowych — łącz to rozważnie.
  • Nasiona kasztanowca mogą zawierać kumarynowce.
  • Pąki kasztanowca zawierają kumaryny.
  • Nasiona kasztanowca mogą zapobiegać powstawaniu zakrzepów, więc mogą wchodzić w interakcje z terapiami przeciwkrzepliwymi.
  • Odwar ze szczawiu lancetowatego może pomóc przy zatruciach pokarmowych; jeśli jednak masz biegunkę, odwodnienie może nasilić szum w uszach — uzupełniaj płyny.
  • Ozempik może powodować wymioty.
  • Ozempik może powodować bóle głowy.
  • Ozempik może powodować biegunki.
  • Przyłożenie lodu może pomóc przy podejrzeniu wstrząsu anafilaktycznego po ukąszeniu owada jako pierwsza, doraźna pomoc, ale nie zastępuje natychmiastowego wezwania pomocy medycznej.

Pozostałe zastosowania

Szum w uszach bywa kapryśny i męczący, a poza typowymi ścieżkami leczenia wiele osób szuka środków, które wspierają ogólne samopoczucie i radzenie sobie z codziennymi dolegliwościami.

  • Szczeć pospolita może pomóc w dnie moczanowej.
  • Szczeć pospolita może działać ochronnie na wątrobę.
  • Szczeć pospolita może pomóc w regeneracji płuc.
  • Szczeć pospolita może działać przeciwreumatycznie.
  • Szczeć pospolita może działać przeciwzapalnie.
  • Szczeć pospolita może działać przeciwbólowo.
  • Szczeć pospolita może wspierać układ odpornościowy.
  • Szczawik zajęczy może zwiększać ilość wydalanego moczu.
  • Szczawik zajęczy może pomóc na zgagę.
  • Ssanie kostki lodu może pomóc przy ukąszeniu pszczoły lub osy w ustach.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy szkorbucie.
  • Mniszek lekarski może obniżać ilość szczawianów w moczu.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy pleśniawkach w jamie ustnej.
  • Szałwia może działać tonizujaco.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy siniakach.
  • Rumianek może koić nerwy.
  • Odwar ze szczawiu lancetowatego może pomóc przy wzdęciach.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy żółtaczce.
  • Ocet wrotyczowy może pomóc przy wszawicy.
  • Szałwia może mieć zastosowanie w kolkach i bólach brzucha.
  • Szczawik zajęczy może być używany do zup.
  • Ziarnopłon może poprawiać samopoczucie.
  • Szałwia może łagodzić nieprzyjemny zapach z ust.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy bólu gardła.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy gorączce.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy kaszlu.
  • Sok z przytuli może pomagać przy łuszczycy.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy trudno gojących się ranach.
  • Skrzyp polny może zwalczać opuchlizny.
  • Szungit może zawierać fulereny.
  • Pierwiosnek lekarski może pomóc wzmagać wydzielanie śluzu.
  • Soplówka jeżowata może wzmacniać śledzionę.
  • Wywar z clementis może odstraszać kleszcze.
  • Głowienka pospolita może pomóc przy łuszczycy.
  • Szczawik zajęczy może pomóc wyostrzyć wzrok.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy miażdżycy.
  • Szałwia lekarska może pomóc przy uciążliwych potach.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy biegunkach.
  • Przytulia czepna może być źródłem krzemu.
  • Pokrzywa redukować przykry zapach z ust.
  • Saponiny w bluszczu pospolitym mogą pomóc zmyć śluz zalegający w gardle.
  • Szczawik zajęczy może działać chłodząco.
  • Szczawik zajęczy może pomóc w hamowaniu krwawień.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy schorzeniach układu moczowego.
  • Chaber bławatek może łagodzić łupież.
  • Imbir może pomóc łagodzić wzdęcia.
  • Nasiona kasztanowca mogą zawierać kwas kumarowy.
  • Uczep trójlistkowy może pomagać na wypryski.
  • Nasiona kasztanowca mogą zawierać kwas izomasłowy.
  • Skrzyp polny może łagodzić łuszczycę.
  • Goździki mogą niwelować zapach czosnku z ust.
  • Ruszczyk kolczasty może uszczelniać żyły.
  • Nasiona kasztanowca mogą zawierać kwas tyglinowy.
  • Ostropest plamisty działa rozkurczowo.
  • Szczawik zajęczy może zawierać kwas szczawiowy.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy stanach zapalnych jamy ustnej.
  • Szczawik zajęczy może pomóc gasić pragnienie.
  • Podagrycznik może łagodzić rwę kulszową.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy niestrawności.
  • Głowienka pospolita może pomóc przy bólach głowy.
  • Skrzyp polny może działać ściągająco.
  • Szczawik zajęczy może pomóc przy przewlekłym katarze.
  • Nasiona kasztanowca mogą zawierać flawony.
  • Rumianek może pomagać w zasypianiu.
  • Nasiona kasztanowca mogą zawierać flawonoidy.
  • Nasiona kasztanowca mogą zawierać kwas glukuronowy.
  • Uczep trójlistkowy może łagodzić objawy RZS.
  • Krwawnik może zwiększać łaknienie.
  • Przytulia czepna może usprawniać przepływ limfy.
  • Wrotycz może zwiększać wydzielanie soków trawiennych.
  • Mięta może pomóc na górne drogi oddechowe.
  • Skrzyp polny może wzmacniać nerki.
  • Żurawina może mieć działanie przeciwzapalne.
  • Czosnek może pomóc łagodzić ból.
  • Melisa może pomóc na górne drogi oddechowe.
  • Przytulia czepna może rosnąć w pobliżu pokrzywy.
  • Czarci pazur może wzmacniać stawy.
  • Czosnek może odstraszać mrówki.
  • Czyściec leśny może pomagać w przeziębieniu.
  • Wrotycz może pomóc przy łuszczycy.
  • Zapach ruty może odstraszać koty.
  • Zapach octu może odstraszać myszy.
  • Bluszczyk kurdybanek może mieć działanie rozkurczowe.
  • Łosoś może być źródłem potasu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu