Zmiany skórne w celiakii

Zmiany skórne w celiakii to objawy dermatologiczne, które mogą występować u osób z tą chorobą autoimmunologiczną. Są to różnorodne zmiany na skórze, które często mają charakter przewlekły i mogą obejmować różne obszary ciała. Wśród tych zmian wyróżnia się specyficzne schorzenia skórne, które są powiązane z celiakią i jej patomechanizmem. Opisuje się je na podstawie ich wyglądu, lokalizacji oraz charakteru histopatologicznego.

Celiakia to przewlekła choroba autoimmunologiczna związana z nieprawidłową reakcją organizmu na gluten. Może wpływać na funkcjonowanie jelit, wchłanianie składników odżywczych oraz stan skóry.

Objawy skórne i niedobory

W przebiegu celiakii często obserwuje się zmiany skórne, które mogą wiązać się także z niedoborami składników odżywczych.

  • Niedobór witaminy B3 może powodować zmiany skórne, w tym czerwone plamy.
  • Sucha skóra może być przyczyną niedoboru witaminy C oraz objawem niedoboru selenu. Łuszczenie się skóry może z kolei wynikać z niedoboru witaminy C lub być objawem niedoboru biotyny.
  • Niedobór jodu może prowadzić do zmian w wyglądzie skóry, a przesuszona skóra może towarzyszyć skazie białkowej.
  • Bladość skóry może być objawem niedoboru witaminy B12, niedoboru żelaza lub anemii. Niedobór witaminy B12 może również powodować wysypki skórne.
  • Bladość skóry może być przyczyną niedoboru witaminy B9, a jej zażółcenie może wynikać z niedoboru tej witaminy.
  • Witamina B12 może zmniejszać objawy atopowego zapalenia skóry, natomiast cynk może łagodzić zmiany trądzikowe.
  • Upośledzenie gruczołów łojowych może przyczyniać się do uwrażliwienia skóry.
  • Łamliwe włosy mogą być objawem niedoboru białka w diecie, a ich zwiększone wypadanie może występować przy anemii.
  • Zwiększona łamliwość paznokci może być objawem osteoporozy. Niedobór witaminy A może powodować powstawanie zaskórników, zaś łatwo pojawiające się siniaki mogą być objawem utraty kolagenu.

Objawy jelitowe celiakii

Zaburzenia funkcjonowania układu pokarmowego mogą być objawem celiakii.

  • Do możliwych objawów należą wzdęcia oraz utrzymujący się dyskomfort w jamie brzusznej.
  • Celiakia może powodować biegunki, a zespół złego wchłaniania i biegunki mogą świadczyć o jej występowaniu.
  • Objawem mogą być również zaparcia.
  • U części osób pojawiają się nudności lub wymioty.
  • Celiakia może wiązać się także z utratą masy ciała.

Diagnostyka celiakii

Diagnostyka celiakii może obejmować badania krwi, ocenę jelita cienkiego oraz badanie genetyczne.

  • Obecność przeciwciał we krwi może świadczyć o występowaniu celiakii.
  • Uszkodzenia jelita cienkiego, takie jak atrofia kosmków, mogą wskazywać na celiakię. Badanie histopatologiczne wycinków jelita cienkiego może potwierdzić jej występowanie.
  • Dodatni wynik badania genetycznego w kierunku predyspozycji do celiakii, obejmującego HLA-DQ2 i/lub HLA-DQ8, może potwierdzić chorobę.

Dieta i wsparcie leczenia

W celiakii leczenie może polegać na wdrożeniu diety eliminacyjnej.

  • Produkty bezglutenowe są w pełni bezpieczne dla osób z celiakią, natomiast spożywanie piwa może być dla nich problematyczne.
  • Probiotyki mogą łagodzić objawy żołądkowo-jelitowe u osób z celiakią, a preparaty z grupy Bifidobacterium mogą pomagać na celiakię.
  • Ograniczenie glutenu, drożdży i cukru może wspomagać leczenie grzybicy skóry głowy.
  • Aby ograniczyć zmiany trądzikowe, można ograniczyć spożywanie cukrów prostych oraz wysokich ilości węglowodanów. Spożywanie czekolady może natomiast zaostrzać te zmiany.

Inne przyczyny zmian skórnych

Zmiany skórne mogą wynikać z chorób metabolicznych, zakażeń, zaburzeń hormonalnych, alergii oraz innych przyczyn niezwiązanych bezpośrednio z celiakią.

  • Zmiany skórne mogą towarzyszyć cukrzycy, a przebarwienia mogą być objawem zarówno cukrzycy, jak i insulinooporności. Ciemne rogowacenie skóry może wiązać się z przebarwieniami w okolicy pach oraz z nadmiarem cukru w diecie. Włókniaki skórne także mogą wskazywać na nadmiar cukru w diecie.
  • Przebarwienia skóry mogą wynikać z problemów z wątrobą, zaburzeń flory jelitowej lub problemów z tarczycą. Pogorszenie kondycji włosów, skóry i paznokci może towarzyszyć niedoczynności tarczycy, a policystyczne jajniki mogą powodować przebarwienia.
  • Zaburzenia flory jelitowej mogą również pogarszać stan skóry. Ciemne zabarwienia skóry w fałdach ciała mogą być objawem raka jelita grubego, podobnie jak nagłe pojawienie się swędzących zmian łojotokowo rogowaciejących na ciele.
  • Zmiany skórne z biegunką mogą wskazywać na pelagrę. Obecność węgorka jelitowego może prowadzić do zmian skórnych, a zakażenie glistą ludzką może skutkować pokrzywką. Zmiany skórne mogą być także objawem pasożytów.
  • Zaczerwienienia skóry mogą towarzyszyć nietolerancji histaminy oraz skazie białkowej, której objawem mogą być również swędzące krostki.
  • Umiejscowienie i rodzaj zmian w atopowym zapaleniu skóry zależą od wieku, a przyczyną tej choroby może być defekt o podłożu genetycznym. W łojotokowym zapaleniu skóry może pojawić się nasilony rumień i wysięk, a nagłe zmiany pogody mogą zaostrzać jego przebieg.
  • Swędzenie skóry głowy może być objawem grzybicy, której przyczyną mogą być także zaburzenia hormonalne. Rumianek może pomagać przy zmianach skórnych wywołanych grzybicą. Do nadmiernego rozrostu Candida albicans może dojść podczas uszkodzenia skóry, na przykład na skutek oparzeń.
  • Wszystkie stadia rozwojowe wszy głowowej odbywają się na skórze. Brodawki, czyli kurzajki, są naroślami spowodowanymi zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego HPV. Ciemnienie kurzajki może oznaczać postępujące efekty leczenia.
  • Na kondycję skóry mogą wpływać także czynniki hormonalne i krążenie krwi — oba mogą przyczyniać się do powstawania cellulitu. Przebarwienia mogą być również wynikiem nieodpowiednio przeprowadzonych zabiegów kosmetycznych.
  • Olej z czarnuszki może zmieniać odcień skóry w przebiegu bielactwa, natomiast chlorella może zaostrzać zmiany trądzikowe. Glistnik jaskółcze ziele może przyczyniać się do poprawy stanu skóry, a szczawik zajęczy może pomagać przy chorobach skórnych.

Pielęgnacja i wsparcie skóry

Skóra stanowi pierwszą linię obrony organizmu przed patogenami.

  • W pielęgnacji zmian skórnych mogą być stosowane różne składniki i rośliny. Bluszczyk kurdybanek może być stosowany na zmiany skórne, a szałwia może działać kojąco na zapalenie skóry.
  • Pokrzywa może poprawiać stan skóry, podobnie jak czystek i krwawnik pospolity, który może poprawiać jej wygląd.
  • Żyworódka może pomagać na schorzenia skórne oraz poprawiać elastyczność skóry. Lilak pospolity również może uelastyczniać skórę.
  • Ziele żywokostu może pozytywnie wpływać na skórę, a żywokost może regenerować tkankę skórną i samą skórę.
  • Masło shea może przyspieszać gojenie zmian skórnych przy grzybicy skóry głowy.
  • Ceramidy mogą spowalniać proces starzenia skóry. Spożywanie brokułów także może spowalniać jej starzenie się.
  • Kakao może zwiększać dotlenienie skóry, a kolagen może poprawiać jej stan. Witamina C może poprawiać kondycję skóry, natomiast orzechy włoskie mogą mieć dobroczynny wpływ na jej stan.
  • Odstawienie przetworzonej żywności może pomagać w walce z cellulitem.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Niektóre suplementy, leki i zabiegi mogą wywoływać niepożądane reakcje skórne.

  • Beta-alanina może powodować mrowienie skóry.
  • Po zastosowaniu ashwagandhy mogą występować przebarwienia skóry.
  • Przebarwienia skóry mogą być objawem stosowania niektórych leków.
  • Stawianie baniek może powodować odczyny na skórze.
  • Przebarwienia skóry mogą być także objawem stosowania olejków eterycznych.

Pozostałe zastosowania

Celiakia może powodować także ogólne pogorszenie samopoczucia.

  • Towarzyszyć jej może ogólne osłabienie i utrzymujące się zmęczenie.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu