Reumatyzm

Reumatyzm to ogólne określenie grupy schorzeń charakteryzujących się bólem i stanem zapalnym w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego. Obejmuje różnorodne choroby, które mogą dotyczyć stawów, kości, mięśni oraz tkanek łącznych. Reumatyzm jest diagnozowany na podstawie objawów klinicznych oraz badań laboratoryjnych i obrazowych. W medycynie wyróżnia się wiele typów reumatyzmu, które różnią się przyczynami i przebiegiem.

Reumatyzm to ogólny termin obejmujący schorzenia układu ruchu i związane z nimi stany zapalne, ból stawów oraz zaburzenia tkanek okołostawowych. Do schorzeń reumatologicznych zalicza się m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, artretyzm, podagrę i zwyrodnienia stawów; ich przebieg bywa powiązany z czynnikami zapalnymi, masą ciała, stylem życia i odżywianiem. W leczeniu i łagodzeniu objawów stosuje się zarówno leki, suplementy, jak i różne środki roślinne oraz modyfikacje diety i aktywności.

Rośliny i zioła przeciwreumatyczne

Reumatyzm to szeroka grupa dolegliwości stawowo-mięśniowych, dlatego w praktyce łączy się różne rośliny, by celować w ból, sztywność, obrzęk i towarzyszący im stan zapalny.

  • Pokrzywa może pomóc w leczeniu reumatyzmu i chorób reumatycznych oraz łagodzić jego objawy. Pokrzywa może wykazywać działanie przeciwreumatyczne.
  • Estragon może pomóc w reumatyzmie.
  • Paproć może łagodzić objawy reumatyzmu.
  • Sok z selera naciowego może pomóc w reumatyzmie.
  • Wilżyna ciernista może pomagać leczyć reumatyzmu.
  • Niecierpek pospolity może działać przeciwreumatycznie.
  • Wrotycz może pomóc w dolegliwościach reumatycznych.
  • Lilak pospolity może łagodzić bóle reumatyczne. Lilak może też łagodzić objawy reumatoidalnego zapalenia stawów i innych chorób autoimmunologicznych.
  • Przymiotno kanadyjskie może działać przeciwreumatycznie.
  • Jałowiec pospolity może działać przeciwreumatycznie.
  • Trzyskrzydlec wspomaga leczenie chorób reumatycznych.
  • Podagrycznik może łagodzić choroby reumatyczne i rwę kulszową.
  • Chrzan może łagodzić bóle reumatyczne.
  • Skrzyp polny może łagodzić reumatoidalne zapalenie stawów.
  • Lepiężnik może łagodzić bóle reumatyczne.
  • Żywokost może łagodzić objawy reumatoidalnego zapalenia stawów. Korzeń żywokostu może pomóc w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Żywokost może wspomagać regenerację kości.
  • Chaber bławatek może łagodzić choroby reumatyczne.
  • Jagody goji mogą pomóc w leczeniu reumatyzmu.
  • Szczeć pospolita może działać przeciwreumatycznie.
  • Mydlnica lekarska może pomóc w reumatoidalnym zapaleniu stawów.
  • Nawłoć pospolita może być stosowana w terapiach reumatycznych.
  • Wyciąg z kasztanowca może pomagać na reumatyzm.
  • Liście laurowe mogą pomóc przy bólach reumatycznych oraz stawów. Liście laurowe mogą pomoc przy bólach reumatycznych.
  • Robinia akacjowa może pomóc przy chorobach reumatycznych.
  • Brzoza brodawkowata może pomóc w reumatoidalnym zapaleniu stawów.
  • Kwiaty czarnego bzu mogą łagodzić objawy reumatyzmu.
  • Czyściec leśny może wspomagać leczenie chorób reumatologicznych.
  • Imbir może łagodzić ból związany ze zwyrodnieniem stawów kolanowych i powodować zmniejszanie bólu stawów u osób z chorobom zwyrodnieniową. Imbir łagodzi bóle miesiączkowe. Imbir może łagodzić zapalenie oskrzeli.
  • Kwiat lawendy może leczyć dolegliwości związane z reumatyzmem.
  • Skórka granatu może zmniejszać objawy reumatoidalnego zapalenia stawów.
  • Rumianek może spowalniać przebieg osteoporozy. Rumianek może pomóc przy chorobie wrzodowej.
  • Napar z fiołka trójbarwnego może być pomocny przy reumatoidalnym zapaleniu stawów.
  • Uczep trójlistkowy może łagodzić objawy RZS.
  • Nagietek lekarski może pomóc w zapobieganiu refluksowi.
  • Galaktolipid zawarty w dzikiej róży może zmniejszać bolesność stawów.
  • Krwawnica pospolita może pomóc w stanach zapalnych przy AZS.
  • Krwawnik pospolity może łagodzić stany zapalne.
  • Rozmaryn może mieć działanie przeciwzapalne.
  • Rzeżucha wykazuje właściwości przeciwzapalne.
  • Pokrzywa może pomóc zmniejszyć stany zapalne przy chorobie Leśniowskiego Crohna. Pokrzywa może mieć działanie przeciwnowotworowe i właściwości przeciwnowotworowe.

Suplementy i substancje wspomagające

Reumatyzm łączy różne mechanizmy zapalne i autoimmunologiczne z bólem oraz degradacją tkanek, więc w praktyce łączy się kilka substancji działających przeciwzapalnie, immunomodulująco i wspierająco dla stawów oraz kości.

  • Kolagen może łagodzić przebieg reumatoidalnego zapalenia stawów.
  • Chondroityna może łagodzić dolegliwości stawów i wspomagać regenerację kości. Chondroityna może być też polecana przy osteoporozie.
  • Kwasy omega‑3 mogą łagodzić reumatoidalne zapalenie stawów.
  • Koenzym Q10 może łagodzić przebieg RZS.
  • Suplementacja witaminą D może zmniejszać reaktywność RZS. Witamina K2 może łagodzić stany zapalne u osób z RZS.
  • CBD może pomóc przy RZS.
  • Kurkumina może wspomagać leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów.
  • Czosnek może łagodzić stan zapalny przy reumatoidalnym zapaleniu stawów.
  • Cynamon może łagodzić objawy RZS i wspomagać jego leczenie.
  • Imbir może łagodzić ból stawów. Imbir przeciwdziała zakrzepom.
  • Olej z czarnuszki może działać leczniczo przy RZS.
  • Olej z wiesiołka w połączeniu z kwasem rybim może łagodzić RZS.
  • Inulina może wspierać leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów.
  • Reishi może pomagać regulować i pobudzać układ odpornościowy.
  • Złoto koloidalne może pomagać przy reumatyzmie.
  • Niedobór cynku może zaostrzać choroby autoimmunologiczne.
  • Krzem może zapobiegać osteoporozie. Likopen może spowalniać starzenie się kości.
  • Magnez może pomagać w przewlekłym bólu. Magnez może też łagodzić pieczenie w przełyku związane z refluksem.
  • Lit może stabilizować nastrój w chorobie dwubiegunowej.

Dieta i składniki pokarmowe

Reumatyzm bywa powiązany z nawracającymi dolegliwościami żołądkowo‑jelitowymi, więc codzienne wybory żywieniowe mogą wpływać na komfort funkcjonowania i nasilenie objawów.

  • Zielona herbata może działać ochronnie w kontekście reumatoidalnego zapalenia stawów.
  • Błonnik może wpływać na przyczynę choroby refluksowej i wspomagać jej leczenie, a także zmniejszać jej objawy.
  • Powolne spożywanie posiłków może łagodzić dolegliwości refluksowe. Jedzenie obfitszych, tłustych potraw częściej nasila dolegliwości, dlatego sprzyjają krótsze składy i mniejsze porcje.
  • Ostre przyprawy, w tym chili, mogą zaostrzać objawy refluksu. Sok pomidorowy również może je nasilać, podobnie jak pomarańcze i mandarynki, a także gruszki w niektórych przypadkach.
  • Spożywanie tłuszczów może nasilać objawy refluksu. Ograniczenie zup na bazie tłustych mięs może przynieść ulgę, tak jak zmniejszenie udziału tłustych serów i mozzarelli.
  • Ograniczenie spożycia mięsa z gęsi, żeberek oraz konserw mięsnych może zmniejszać dolegliwości refluksowe. Mniej objawów może dać także ograniczenie smażonego mięsa i drobiu ze skórą.
  • Przy refluksie lepiej sprawdzają się mięsa pieczone i chude wędliny wieprzowe, a z ryb – chude gatunki.
  • Z produktów roślinnych część osób lepiej toleruje ziemniaki, serwowane prosto i bez ciężkich dodatków. Pomidory bez skórki bywają akceptowalne, ale sok pomidorowy już częściej nasila dolegliwości. Koperek może być dobrze tolerowany.
  • Ograniczenie niektórych warzyw może zmniejszać dolegliwości: dotyczy to m.in. rzodkiewki, pora i ogórków.
  • Placki ziemniaczane, ze względu na smażenie i tłuszcz, warto ograniczać. Olej lniany może być natomiast spożywany przy refluksie, jeśli pasuje do jadłospisu i porcji.
  • W nabiale ser kozi bywa lepiej tolerowany. Tłuste odmiany serów lepiej ograniczać.
  • Z owoców o wyższej kwasowości i soku z nich wiele osób ma więcej dolegliwości; tu w praktyce pomaga testowanie małych porcji i obserwacja reakcji organizmu, najlepiej w dzienniku objawów.

Fizjoterapia, aktywność i samopoczucie

Reumatyzm potrafi ograniczać sprawność i pogarszać nastrój, dlatego codzienne nawyki ruchowe, higiena snu i proste techniki regulacji stresu mają realny wpływ na ból, komfort trawienny i ogólne samopoczucie.

  • Umiarkowana aktywność fizyczna może pomóc łagodzić ból. Krótsze, regularne sesje ruchu zwykle sprawdzają się lepiej niż rzadszy, intensywny wysiłek.
  • Relaks może wspierać regenerację komórek. Proste praktyki oddechowe lub chwile wyciszenia po treningu ułatwiają też rozluźnienie spiętych mięśni.
  • Uziemianie organizmu może zmniejszać bóle chroniczne. Tę praktykę można włączać jako uzupełnienie standardowej fizjoterapii.
  • Ćwiczenia fizyczne mogą nasilać refluks. Jeżeli pojawia się pieczenie w przełyku, lepiej omijać skłony tuż po posiłku i wybierać aktywności o mniejszym nasileniu wstrząsów.
  • Siedzący tryb życia może przyczyniać się do pojawienia się choroby refluksowej. Wstawanie co kilkadziesiąt minut i krótkie rozruszanie ciała zmniejsza też sztywność stawów.
  • Ułożenie górnej części ciała wyżej może zmniejszać objawy choroby refluksowej. W praktyce pomaga klin pod materac lub dodatkowa poduszka pod barki, a nie tylko pod głowę.
  • Odwodnienie może wywoływać migrenę. Regularne picie wody wspiera również elastyczność tkanek i tolerancję wysiłku.
  • Rozdrażnienie może prowadzić do zwiększonego łaknienia. Krótkie przerwy na uspokojenie przed posiłkiem ułatwiają kontrolę porcji i sprzyjają równowadze energetycznej.

Powiązane stany zapalne i choroby towarzyszące

Reumatyzm często współistnieje z innymi dolegliwościami zapalnymi i metabolicznymi, a ich objawy potrafią się nakładać i wzajemnie nasilać.

  • Przewlekły stan zapalny może obciążać układ immunologiczny.
  • Taki stan może zaostrzać choroby już występujące.
  • Przewlekły stan zapalny może powodować bóle mięśni i ból stawów.
  • Długotrwałe zapalenie może prowadzić do zwyrodnienia stawów.
  • Artretyzm może uszkadzać kości, a nieleczony może powodować problemy z układem sercowo-naczyniowym.
  • Zwiększona łamliwość paznokci może być objawem osteoporozy, a choroby nerek mogą być jej przyczyną.
  • Po 60 roku życia może dochodzić do osłabienia funkcji nerek, a odwodnienie może zwiększać ryzyko przewlekłej choroby nerek.
  • Przewlekła niewydolność nerek może być przyczyną częstego oddawania moczu.
  • Zmęczenie może być objawem niedokrwistości.
  • Zbyt niski poziom kortyzolu może wskazywać na choroby autoimmunologiczne, a rozszczelnienie jelit może do nich prowadzić.
  • Spękany język może być objawem chorób autoimmunologicznych.
  • Pasożyty mogą powodować przewlekły stan zapalny, a na skutek zakażenia pasożytniczego może pojawić się uczucie ciągłego zimna i stany podgorączkowe.
  • Reakcja krzyżowa może być alergią.
  • Otyłość może sprzyjać chorobom współistniejącym: osoby otyłe mogą cierpieć na choroby zwyrodnieniowe stawów, otyłość może prowadzić do bólów kręgosłupa, zwiększać ryzyko zakrzepicy żył głębokich i wiązać się z dną moczanową.
  • Otyłość brzuszna to objaw zwiększonego ryzyka cukrzycy typu 2, a odtłuszczenie trzustki może wpłynąć na remisję cukrzycy typu 2.
  • Przewlekły stres może powodować przewlekły stan zapalny i refluks żołądka, a podwyższony kortyzol może prowadzić do refluksu.
  • Refluks łączy się z wieloma dolegliwościami: zaburzenia funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku mogą stanowić jego podstawę, a dysfunkcja zwieracza może być jego objawem.
  • Choroba refluksowa przełyku może być przyczyną zgagi, a zapalenie przełyku także może ją wywoływać.
  • Refluks może powodować pieczenie w przełyku, ból w klatce piersiowej, uczucie bólu w klatce piersiowej i uczucie ucisku.
  • Objawy pozaprzełykowe mogą towarzyszyć chorobie refluksowej, w tym chrypka, ból głowy i kaszel nasilający dolegliwości refluksowe.
  • Helikobakter pylori może powodować refluks żołądkowy, a zaburzenia mineralne mogą zwiększać ryzyko refluksu.
  • Zapalenie zatok może być powikłaniem po chorobie refluksowej.
  • Poziom CRP mieszczący się w normach nie zawsze wyklucza stany zapalne.
  • Zwiększenie stężenia kwasu masłowego w organizmie może wprowadzać w stan remisji wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
  • Upośledzanie gruczołów łojowych może przyczyniać się do powstawania zaczerwienienia, rumienia i trądziku.
  • Zaczerwienienia na skórze mogą towarzyszyć nietolerancji histaminy, a biegunka także może jej towarzyszyć.

Bezpieczeństwo, przeciwwskazania i interakcje

Objawy reumatyzmu często współistnieją z innymi dolegliwościami, a część popularnych przypraw, ziół i leków może wpływać na bezpieczeństwo terapii lub nasilać dyskomfort.

  • Pieprz potrafi zaostrzać objawy refluksu.
  • Chrzan również może nasilać zgagę i odbijanie przy refluksie.
  • Musztarda bywa czynnikiem drażniącym, który wzmaga objawy refluksu.
  • Mieszanki curry mogą nasilać dolegliwości refluksowe.
  • Rozmaryn, w odróżnieniu od ostrych przypraw, bywa lepiej tolerowany przy refluksie.
  • Leki immunosupresyjne mogą sprzyjać utracie kolagenu.
  • Inhibitory aromatazy mogą osłabiać kości.
  • Krwawnik pospolity może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.
  • Przeciwwskazaniem do spożywania rzeżuchy mogą być stwierdzone choroby nerek.
  • Przeciwwskazaniem do stosowania ashwagandhy mogą być choroby autoimmunologiczne.
  • Naltrekson może powodować bóle brzucha.

Lecznicze preparaty zewnętrzne i tradycyjne zastosowania

Reumatyzm objawia się bólem i sztywnością stawów, dlatego tradycyjne środki zewnętrzne skupiają się na miejscowym łagodzeniu dolegliwości i usprawnieniu gojenia skóry, gdy towarzyszą jej przewlekłe mikrourazy.

  • Nalewka z wrotycza może działać przeciwreumatycznie.
  • Nalewki z forsycji mogą być stosowane przy reumatoidalnym zapaleniu stawów.
  • Okłady z żyworódki mogą łagodzić bóle reumatyczne.
  • Chrzan może leczyć ropiejące, trudno gojące się rany i wrzody, co bywa przydatne, gdy przewlekły stan zapalny i ograniczona ruchomość utrudniają pielęgnację skóry.

Pozostałe zastosowania

Przy reumatyzmie codzienne funkcjonowanie bywa obciążone innymi dolegliwościami, które nie zawsze wynikają bezpośrednio ze stawów, ale mogą wpływać na samopoczucie i rytm dnia.

  • Przewlekły stan podgorączkowy może się utrzymywać i zaniżać tolerancję wysiłku oraz koncentrację.
  • Otyłość może zwiększać ryzyko pojawienia się choroby refluksowej, co potrafi nasilać nocne dolegliwości i pogarszać sen.
  • Krwawnik pospolity może pomóc przy zespole jelita drażliwego, co bywa istotne, gdy dolegliwości brzuszne nasilają ogólne zmęczenie i stres.
  • Grochowiny mogą leczyć AZS, a łagodniejsza skóra zmniejsza dyskomfort dnia codziennego i ryzyko drapania, które potęguje rozdrażnienie.
  • Zakwas z buraków może pomagać w rekonwalescencji po chorobach, co sprzyja powrotowi do regularnej aktywności i rehabilitacji.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu