Marskość wątroby
Marskość wątroby to zaawansowane uszkodzenie tego narządu, w którym prawidłową tkankę zastępuje tkanka bliznowata. Bywa wiązana z przewlekłymi chorobami wątroby, alkoholem, zakażeniami, stłuszczeniem oraz zaburzeniami metabolicznymi.
Funkcje wątroby
Wątroba może magazynować glikogen i witaminy 21, a także regulować poziom cukru we krwi 1.
- Podstawowymi komórkami wątroby są hepatocyty 1.
- Przeciążona wątroba może mniej skutecznie oczyszczać organizm 2.
- Prawidłowe funkcjonowanie wątroby może zapewniać równowagę hormonalną 1.
- Jagody mogą stymulować regenerację wątroby 1, podobnie jak seler 1.
- Fruktoza może zaburzać pracę wątroby 1.
Objawy i diagnostyka
Marskość wątroby może rozwijać się podstępnie, a jej objawy bywają niespecyficzne i wymagają oceny w szerszym kontekście zdrowotnym.
- Do możliwych sygnałów problemów z wątrobą należą swędzenie stóp 1 oraz przebarwienia skóry 2.
- Puchnięcie nóg może być objawem marskości wątroby 1.
- Osłabienie funkcji wątroby może wiązać się ze zwiększoną chęcią na kwaśne potrawy 1.
- Przy przeciążonej wątrobie mogą pojawić się trudności z utratą wagi 1, nadmierna potliwość 1, zaburzenia snu 1 oraz przewlekłe zmęczenie 1.
- Problemy z trawieniem tłuszczy mogą towarzyszyć przeciążeniu wątroby 1, podobnie jak problemy hormonalne 1.
- Wysoki poziom witaminy B12 może sugerować zaburzenia pracy wątroby 1.
- Otyłość brzuszna może być objawem stłuszczonej wątroby 2, a swędzenie kończyn 1 i opuchnięte kończyny 1 również mogą się z nią wiązać.
- Spożywanie berberyny może pomagać obniżać poziom enzymu wątrobowego ALAT 1. Katechiny obecne w herbacie matcha mogą natomiast obniżać poziom enzymów wątrobowych 1.
Stłuszczenie wątroby
Stłuszczenie wątroby oznacza nadmierne gromadzenie się tłuszczu w komórkach wątroby i może dotyczyć także dzieci 1.
- Nadmierna masa ciała może powodować niealkoholowe stłuszczenie wątroby 1, a insulinooporność może sprzyjać gromadzeniu się tłuszczu w wątrobie 2.
- Siedzący tryb życia może zwiększać skłonność do stłuszczenia wątroby 1. Ryzyko może rosnąć także przy podwyższonym stężeniu kwasu moczowego 1 oraz nadmiarze trójglicerydów 1.
- Fruktoza może powodować stłuszczenie wątroby, a jej spożywanie i dieta bogata we fruktozę mogą sprzyjać temu procesowi 312. Nadmiar fruktozy może również zwiększać produkcję lipidów w wątrobie 1.
- Nadmiar węglowodanów może powodować niealkoholowe stłuszczenie wątroby 2. Tłuszcze trans mogą natomiast przyczyniać się do jej stłuszczenia 1.
- Picie piwa może prowadzić do stłuszczenia wątroby 1. Przewlekły stan zapalny może również sprzyjać rozwojowi tego stanu 1, podobnie jak przebyte wirusowe zapalenie wątroby typu C 1.
- Redukcja masy ciała może zmniejszać ilość tłuszczu w wątrobie 1. Dieta keto może być wsparciem dla osób zmagających się z niealkoholową chorobą stłuszczeniową wątroby 1.
- Cholina może chronić wątrobę przed stłuszczeniem 1. Picie kawy może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby 3.
- Zielona herbata może pomagać przy stłuszczeniu wątroby 1. Podobne działanie mogą mieć karczochy 1, nasiona lnu 1, cynamon 1, kurkuma 1, tauryna 1 oraz kwas ursolowy 1.
- Cynamon może także hamować gromadzenie się tłuszczu w wątrobie 1. Zielone warzywa liściaste mogą zmniejszać stłuszczenie wątroby 1, a probiotyki mogą ograniczać jego nasilenie 3.
- Stłuszczenie wątroby może wiązać się ze zmęczeniem 1 oraz sennością po jedzeniu 1.
- Obniżenie enzymów wątrobowych może pomagać w leczeniu stłuszczonej wątroby 1, a berberyna może przywracać prawidłowy poziom prób wątrobowych przy tym schorzeniu 1.
Dieta i styl życia
Kawa może być stosowana profilaktycznie w ramach zapobiegania przewlekłym chorobom wątroby 1.
- Osoby z chorą wątrobą powinny ograniczyć spożywanie gruszek 1, wiśni 1 i jabłek 1.
- Marchew może poprawiać czynność wątroby 1.
- Dieta imitująca post może spowalniać starzenie komórek wątroby 1.
- Kapusta 1, kalafior 1, bataty 1 i topinambur 1 mogą pomagać w oczyszczaniu wątroby.
- Zakwas z buraków 1 i buraki 1 mogą wspomagać pracę wątroby.
- Spożywanie mięty może prowadzić do pobudzenia działania wątroby 1.
- Warzywa liściaste mogą wspomagać funkcjonowanie wątroby 1.
- Dieta ketogeniczna może zmniejszać stopień niealkoholowego stłuszczenia wątroby 2.
- Cukier może sprzyjać stłuszczeniu wątroby i być jego przyczyną 11.
- Nadmiar soli w diecie może doprowadzić do rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby 1.
- Włączenie do diety kwasów omega 1, w tym kwasów omega-3 2, może pomagać zmniejszyć stłuszczenie wątroby.
- Orzechy włoskie mogą zmniejszać stłuszczenie wątroby 2.
Zioła i suplementy
Zioła i suplementy stosowane przy chorobach wątroby obejmują zarówno preparaty wspierające jej funkcjonowanie, jak i środki wiązane ze stłuszczeniem lub stanem zapalnym.
- N-acetylocysteina regeneruje hepatocyty 1, a olej z ostropestu plamistego może regenerować wątrobę 1.
- Ostropest plamisty może wspomagać działanie wątroby 5, pomagać w leczeniu przewlekłego zapalenia wątroby 2 oraz zapobiegać jej stłuszczeniu 1. Sylimaryna może poprawiać funkcje wątroby 1 i zmniejszać stopień jej stłuszczenia 1.
- Olej z czarnuszki może pomagać w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C 1. Chaber bławatek może łagodzić schorzenia wątroby 6, a chrzan może usprawniać jej pracę 1.
- Rozmaryn może wspomagać oczyszczanie wątroby 1. Napar z forsycji może regulować jej pracę 1, podagrycznik może wspierać jej funkcjonowanie 3, a żurawina może wspomagać jej detoksykację 1.
- Czosnek może pomagać w oczyszczaniu wątroby 2, podobnie jak napar z mniszka lekarskiego 1 i chlorella 1. Łopian może wspierać leczenie chorób wątroby 1, a żarnowiec miotlasty może być stosowany w leczeniu wątroby 1.
- Karczoch może wspierać zdrowie wątroby 2. Czerwona koniczyna może zmniejszać jej obciążenie 6, natomiast lnica pospolita może pomagać w leczeniu wątroby 1.
- Kocanka piaskowa może pomagać w leczeniu chorób wątroby 1, szałwia może mieć korzystne działanie w ich leczeniu 1, a babka zwyczajna może pomagać w chorobach wątroby przebiegających ze stanem zapalnym 1.
- Kwasy omega-3 mogą usprawniać pracę wątroby 1, a u osób ze stłuszczoną wątrobą mogą obniżać enzymy wątrobowe 1. Mogą także zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby 2.
- L-karnityna może zmniejszać gromadzenie się tłuszczu w wątrobie 1. Cholina może zmniejszać ryzyko jej stłuszczenia 1, cynk może ograniczać rozwój chorób wątroby 1, a witamina E może zmniejszać stłuszczenie wątroby 2.
- Kombucza może wspomagać regenerację wątroby przy stłuszczeniu 1 i łagodzić jej stan zapalny 1. Berberys zwyczajny może zmniejszać stłuszczenie wątroby 2, spirulina może ograniczać jego nasilenie 2, a melatonina może je zmniejszać 3.
- Korzeń mniszka lekarskiego może wspomagać regenerację wątroby w przypadku niealkoholowego stłuszczenia wątroby 1, zaś mniszek lekarski może chronić przed jej stłuszczeniem 1.
- Berberyna może być pomocna u osób z chorobami wątroby 1.
Zwłóknienie i marskość
Zwłóknienie wątroby może z czasem prowadzić do marskości, dlatego znaczenie przypisuje się czynnikom, które mogą ograniczać te procesy.
- Cholina może chronić wątrobę przed zwłóknieniem 1.
- Ostropest plamisty może zapobiegać marskości wątroby 2.
- Picie kawy może zmniejszać ryzyko marskości wątroby i ograniczać ryzyko włóknienia wątroby 11.
- Kofeina zawarta w kawie może zmniejszać ryzyko marskości i zwłóknienia wątroby 11.
- Mniszek lekarski może chronić przed marskością wątroby 1.
- Niedobór cynku może sprzyjać powstawaniu marskości wątroby 1, natomiast sam cynk może hamować zwłóknienie wątroby 1.
- Kombucza może zmniejszać zwłóknienie wątroby 1.
- Traganek błoniasty może pomagać hamować zwłóknienie wątroby 1.
- Propolis może zmniejszać zwłóknienie wątroby 1.
- Pestki winogron mogą zapobiegać zwłóknieniu wątroby 1.
- Kurkumina może zmniejszać zwłóknienie wątroby 1.
Uszkodzenia i toksyny
Uszkodzenia wątroby mogą wynikać zarówno z działania toksyn, jak i z regularnego spożywania alkoholu.
- Wirus żółtej gorączki może uszkadzać wątrobę 1.
- Metale ciężkie mogą powodować uszkodzenia wątroby 1. Kolendra może ograniczać kumulowanie kadmu w wątrobie 1, a buraki mogą zmniejszać odkładanie się ołowiu w tym narządzie 1.
- Regularne spożywanie alkoholu może prowadzić do chorób wątroby 2, natomiast picie piwa może prowadzić do marskości wątroby 1.
- Awokado może chronić komórki wątroby przed uszkodzeniem 1.
- Fermentowany czarny czosnek może chronić komórki wątroby 1.
Rak wątroby i powikłania
Marskość wątroby może wiązać się z ryzykiem raka wątroby oraz niewydolności tego narządu.
- Stłuszczenie wątroby może zwiększać ryzyko rozwoju raka wątroby 1, natomiast błonnik może to ryzyko zmniejszać 1.
- Czosnek może zmniejszać ryzyko raka wątroby 1, a goździki mogą hamować jego rozwój 1.
- Kwasy omega-3 mogą zmniejszać ryzyko niewydolności wątroby 1. Niewydolność wątroby może z kolei ograniczać efektywność witaminy D 1.
To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.