Przyczyny uwrażliwienia skóry

Uwrażliwienie skóry oznacza zwiększoną podatność na podrażnienia, zaczerwienienia, suchość lub inne reakcje. Bywa związane z uszkodzeniem bariery ochronnej, działaniem promieniowania, składników kosmetyków, alergiami oraz stanem ogólnym organizmu.

Promieniowanie i fotostarzenie

Promieniowanie słoneczne może powodować starzenie skóry, a nadmiar słońca może prowadzić do powstawania przebarwień. Promieniowanie UVA może uszkadzać włókna kolagenowe, natomiast promieniowanie UVB może wywoływać podrażnienia i poparzenia skóry.

  • Filtry UV mogą chronić skórę przed nowotworami oraz starzeniem się.
  • Likopen może zwiększać odporność skóry na działanie promieni UV, a witamina A może zapobiegać starzeniu skóry wywołanemu promieniowaniem słonecznym.
  • Selen może odwracać uszkodzenia skóry wywołane promieniowaniem ultrafioletowym.
  • Osoby korzystające z solarium mogą być narażone na przedwczesne starzenie się skóry.
  • Starzenie się może zmniejszać zdolność ludzkiej skóry do wchłaniania witaminy D.

Kosmetyki i bariera skórna

Naruszenie bariery hydrolipidowej skóry może powodować stan zapalny. Alkohol może osłabiać lub niszczyć barierę ochronną skóry, a niektóre alkohole w kosmetykach mogą ją wysuszać, podrażniać, niszczyć lub pogarszać stan skóry.

  • Nieodpowiednio przeprowadzone zabiegi kosmetyczne oraz użycie perfum mogą wiązać się z powstawaniem przebarwień skóry.
  • Upośledzenie gruczołów łojowych może przyczyniać się do uwrażliwienia skóry.
  • Ceramidy mogą spowalniać proces starzenia skóry, natomiast parafina może przyspieszać ten proces.
  • Retinol może zwiększać jędrność skóry, a alkohol cetearylowy może ją nawilżać.
  • Alkohole cukrowe mogą być łagodne dla skóry.
  • Stearynian butylu, stosowany jako składnik preparatów chroniących przed słońcem, może powodować powstawanie zaskórników.
  • Dezynfekcja skóry alkoholem może być zalecana po usunięciu kleszcza.
  • Przy skazie białkowej istotne są odpowiednia pielęgnacja skóry oraz unikanie detergentów.

Niedobory i odżywianie skóry

Stan skóry może wiązać się z niedoborami składników odżywczych, w tym z anemią oraz niedoborami witamin B9 i B12, którym może towarzyszyć bladość skóry. Na tempo starzenia się skóry może wpływać sposób odżywiania: spożywanie brokułów może je spowalniać, a cukru — przyspieszać. Witamina C może poprawiać kondycję skóry i spowalniać jej starzenie.

  • Łuszczenie się skóry może być przyczyną niedoboru witaminy C oraz objawem niedoboru biotyny, a sucha skóra może wiązać się z niedoborami witaminy C, biotyny, selenu i kwasów tłuszczowych omega-3.
  • Niedobór witaminy B3 może powodować zmiany skórne, w tym czerwone plamy.
  • Niedobór cynku może powodować zapalenia skóry oraz przyspieszać jej starzenie.
  • Zażółcenie i bladość skóry mogą być związane z niedoborem witaminy B9.
  • Kakao może zwiększać nawilżenie skóry.
  • Orzechy włoskie mogą mieć dobroczynny wpływ na stan skóry.
  • Biotyna może być związana ze stanem skóry.
  • Niedobór jodu może prowadzić do zmian w wyglądzie skóry.
  • Niedobór witaminy A może powodować powstawanie zaskórników.
  • Niedobór kolagenu może sprzyjać utracie jędrności skóry.

Choroby i objawy ogólnoustrojowe

Zmiany skórne mogą być objawem cukrzycy oraz obecności pasożytów. Przebarwienia mogą sygnalizować problemy z wątrobą i zaburzenia flory jelitowej.

  • Zaburzenia flory jelitowej mogą pogarszać stan skóry, a przebarwienia mogą być także objawem insulinooporności.
  • Wśród możliwych przyczyn przebarwień znajdują się problemy z tarczycą, przyjmowanie antykoncepcji oraz policystyczne jajniki.
  • Defekt na podłożu genetycznym może sprzyjać atopowemu zapaleniu skóry.
  • Obecność węgorka jelitowego w organizmie może wiązać się ze zmianami skórnymi.
  • Zwiększenie stężenia hormonów może powodować łojotokowe zapalenie skóry, a czynniki hormonalne mogą być przyczyną cellulitu.
  • Wysoki poziom kortyzolu może przyspieszać starzenie się skóry.
  • Zmiany skórne z biegunką mogą być objawem pelagry.
  • Włókniaki na skórze mogą wskazywać na nadmiar cukru w diecie.
  • Przebarwienia skóry mogą być również objawem cukrzycy.

Alergie, stany zapalne i infekcje

Skóra może pełnić pierwszą linię obrony przed patogenami, a stan zapalny może pobudzać procesy naprawcze. Chaber bławatek może łagodzić łojotokowe zapalenie skóry.

  • Zaburzenie bariery naskórkowej może być przyczyną atopowego zapalenia skóry, które może charakteryzować się suchością skóry. Umiejscowienie i rodzaj zmian mogą zależeć od wieku.
  • Nie każde dziecko z atopowym zapaleniem skóry musi być uczulone na pokarm, a witamina B12 może zmniejszać objawy tej choroby.
  • Infekcje i przegrzewanie mogą zaostrzać łojotokowe zapalenie skóry. Stan zapalny i sączenie mogą sprzyjać nadkażeniom bakteryjnym i grzybiczym, a występowanie tego zapalenia może mieć związek z kolonizacją skóry przez określone gatunki grzybów.
  • Podczas uszkodzenia skóry, na przykład przy oparzeniach, może dojść do nadmiernego rozrostu Candida albicans.
  • Zaczerwienienia skóry mogą towarzyszyć nietolerancji histaminy i mogą być objawem skazy białkowej, podobnie jak jej przesuszenie. Przy skazie białkowej istotne może być używanie naturalnych materiałów, które nie podrażniają skóry.
  • Reakcja krzyżowa może być alergią, a stres może zwiększać wrażliwość na białka alergenne.

Skóra głowy i włosy

Grzybica skóry głowy może mieć związek z zaburzeniami hormonalnymi oraz niewłaściwym olejowaniem włosów, a swędzenie skóry głowy może być jej objawem. Łojotokowe zapalenie skóry może być spowodowane hormonami matki.

  • Pokrzywa może zwiększać ukrwienie skóry głowy, a witamina E może je poprawiać.
  • Do zarażenia wszawicą dochodzi przy bezpośrednim kontakcie ze skórą owłosioną głowy osoby zainfekowanej.
  • Stres może być przyczyną siwych włosów.

Pielęgnacja i składniki roślinne

Chaber bławatek może łagodzić schorzenia skóry. Pokrzywa może poprawiać jej stan, a lilak pospolity może uelastyczniać skórę i przynosić ulgę w problemach skórnych. Nagietek lekarski może pomagać w nawilżeniu skóry oraz łagodzić podrażnienia skórne.

  • Wrotycz może pomagać przy nadmiernym przetłuszczaniu się skóry, a pokrzywa może redukować jej przykry zapach i działać antyalergicznie.
  • Czereśnie, likopen, OPC oraz koenzym Q10 mogą spowalniać procesy starzenia się skóry lub chronić ją przed starzeniem.
  • Nawłoć może ujędrniać i odmładzać skórę oraz pomagać przy problemach skórnych.
  • Babka zwyczajna, szałwia i lnica pospolita mogą działać kojąco na skórę oraz łagodzić podrażnienia.
  • Żyworódka może zmniejszać obrzęk skóry, działać regenerująco i poprawiać jej elastyczność.
  • Ziele żywokostu i czystek mogą korzystnie wpływać na stan skóry.
  • Dzika róża może ujędrniać i odmładzać skórę.
  • Kolagen może zwiększać nawodnienie skóry, a mak polny może pomagać w jej nawilżeniu.
  • Mięta może być bogata w przeciwutleniacze związane ze starzeniem się skóry, natomiast kakao może zwiększać jej dotlenienie.
  • Podbiał może być wykorzystywany do przemywania skóry, a odwar z uczepu trójlistkowego może pomagać przy problemach skórnych.
  • Maseczka z pokrzywy może napinać skórę.
  • Krwawnik pospolity stosowany na skórę może miejscowo zwiększać syntezę kolagenu i pomagać w jej oczyszczaniu.
  • Skóra przed stawianiem baniek powinna być natłuszczona.

Styl życia i środowisko

Przewlekły stres może zwiększać podatność na pojawienie się opryszczki. Nagłe zmiany pogody mogą zaostrzać łojotokowe zapalenie skóry.

  • Brak odpowiedniego nawodnienia może przyczyniać się do problemów z cerą.
  • Trening oporowy może spowalniać proces starzenia się skóry.
  • Picie kawy może opóźniać procesy starzenia się skóry, a sama kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu skóry.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Chaber bławatek może powodować uczulenia, a krwawnik pospolity i mięta mogą wywoływać reakcje alergiczne. Pokrzywa również może być alergenem.

  • Alkohol może zwiększać podatność skóry na podrażnienia i powodować jej zaczerwienienie. Dotyczy to także alkoholu izopropylowego, poliwiny­lowego oraz cynamonowego, który może podrażniać i alergizować skórę.
  • Alkohol denat, alkohol denaturyzowany i etanol w kosmetykach mogą podrażniać albo pogarszać stan skóry, w tym skóry mieszanej.
  • Retinol może powodować podrażnienia skóry, a hydroksymetyloglicynian sodu może ją podrażniać i prowadzić do rozwoju raka skóry.
  • Stawianie baniek może powodować odczyny na skórze i bywać niewskazane przy jej złym stanie.
  • Niektóre leki, olejki eteryczne i zioła mogą wiązać się z występowaniem przebarwień skóry. Zbyt duże dawki oleju z rokietnika mogą powodować jej zażółcenie.
  • Dong Quai i arcydzięgiel litwor mogą zwiększać wrażliwość skóry na promieniowanie słoneczne.
  • Parafina może zwiększać ryzyko zachorowania na raka skóry. Kremy z filtrem UV oraz preparaty chroniące przed słońcem również mogą zwiększać takie ryzyko.
  • Oxybenzone może przyczyniać się do reakcji alergicznych skóry, a stearynian butylu może wywoływać reakcje uczuleniowe i zaburzenia funkcjonowania jej komórek.
  • Beta-alanina może powodować mrowienie skóry, Ozempik może wywoływać reakcje alergiczne, a po zastosowaniu ashwagandhy może występować swędzenie i przebarwienia skóry.
  • Dezynfekcja skóry jodyną może być zalecana po usunięciu kleszcza.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu