Systemy klasyfikacji żywności

Systemy klasyfikacji żywności służą do porządkowania produktów według ich składu, wartości odżywczej lub deklarowanych właściwości. Bywają wiązane z oceną zdrowotności produktów, wyborami konsumentów oraz zaleceniami żywieniowymi.

Nutri-Score i ocena produktów

Nutri-Score przedstawia ocenę produktu w uproszczonej skali, która ma ułatwiać szybkie porównywanie żywności.

  • System może pomagać w szybkiej ocenie, czy dany produkt jest zdrowy, ale nie musi poprawiać wiedzy konsumenta.
  • Nutri-Score może być oparty na piramidzie żywienia oraz na klasyfikacji apriori.
  • Ocena może nie uwzględniać tego, ile danego produktu spożywamy w ciągu dnia ani jak łączyć poszczególne produkty w całodziennym jadłospisie.
  • W systemie Nutri-Score smoothie mogą otrzymywać niższą klasyfikację, a oliwa z oliwek może mieć klasę D.
  • System może zaniżać wartość produktów tłuszczowych i nie rozróżniać zdrowych tłuszczów od niezdrowych.
  • Nutri-Score może także nie rozróżniać wartościowych cukrów od niewartościowych.
  • Czekolada może zostać oceniona niżej niż pizza warzywna, natomiast Coca-Cola Zero może otrzymać klasę B.
  • Taki sposób klasyfikacji może promować produkty przetworzone oraz produkty typu light, a jednocześnie zaniżać ocenę produktów naturalnych.
  • System może być korzystny dla producentów, choć jego działanie może być niekorzystne dla osób na diecie ketogenicznej.
  • Przy wyborze żywności warto uwzględniać także indeks glikemiczny: spożywanie produktów o niskim indeksie glikemicznym może pomagać w walce z trądzikiem, a ograniczenie produktów o wysokim indeksie glikemicznym może łagodzić związane z nim stany zapalne.

Superżywność i składniki odżywcze

Superżywność to umowne określenie produktów postrzeganych jako szczególnie wartościowe pod względem zawartości składników odżywczych.

  • Do superżywności mogą być zaliczane wodorosty, miód i soczewica.
  • W tej kategorii mogą mieścić się również marchew, awokado oraz orzechy włoskie.
  • Za superżywność mogą uchodzić także czosnek, pomidory i jarmuż.
  • Do takich produktów bywają zaliczane zielona herbata, orzechy brazylijskie i brokuły.
  • Wśród wymienianych przykładów znajdują się również pietruszka, szpinak i papaja.
  • Za superżywność może być uznawana także mięta pieprzowa, olej kokosowy oraz kurkuma.
  • Zdrowa żywność może dostarczać większej ilości składników odżywczych.
  • Pokarmy mogą zawierać karotenoidy, a produkty pełnoziarniste mogą obniżać poziom cholesterolu. Produkty bogate w błonnik pokarmowy mogą natomiast obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi.
  • Superżywność może pomagać zapobiegać chorobom nowotworowym oraz usprawniać pracę mózgu.

Żywność wysoko przetworzona

Żywność wysoko przetworzona często ma zmieniony skład i może być przechowywana przez dłuższy czas dzięki wydłużonej dacie spożycia produktów przetworzonych.

  • Częste spożywanie żywności przetworzonej może prowadzić do szybkiego przekroczenia bezpiecznych limitów spożycia.
  • Produkty przetworzone mogą uzależniać.
  • Płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej, a spożywanie produktów o niskiej wartości odżywczej może powodować częstsze odczuwanie głodu.
  • Żywność ultraprzetworzona może być przyczyną otyłości.
  • Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać występowaniu cukrzycy typu II.
  • Jej spożywanie może także sprzyjać powstawaniu trądziku oraz prowadzić do zwiększenia poziomu stresu.
  • Pokarmy wysokoprzetworzone mogą zaostrzać zaburzenia lękowe, a ich spożywanie może sprzyjać występowaniu depresji.
  • Wysoko przetworzona żywność może obniżać odporność.
  • Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać występowaniu chorób serca i wyższej śmiertelności.
  • Unikanie produktów wysoko przetworzonych może chronić przed zawałem serca.
  • Spożywanie wysokoprzetworzonej żywności może sprzyjać występowaniu nowotworów.
  • Wysoko przetworzona żywność może powodować migrenowe bóle głowy.
  • Odstawienie przetworzonej żywności może pomóc w leczeniu kandydozy.
  • Dieta przeciwzapalna może zakładać ograniczenie spożycia produktów wysokoprzetworzonych.

Diety, metabolizm i masa ciała

Sposób komponowania diety może wpływać na tempo wzrostu poziomu glukozy we krwi, wybór produktów i codzienne nawyki żywieniowe.

  • Płatki kukurydziane mogą mieć wysoki indeks glikemiczny.
  • Wafle ryżowe również mogą charakteryzować się wysokim indeksem glikemicznym.
  • Nowa piramida żywieniowa może odchodzić od dominacji zbóż na rzecz większego udziału białka i tłuszczów.
  • Warzywa mogą być bardziej zalecane w diecie niż owoce.
  • Odżywianie niskowęglowodanowe może pomóc wyeliminować uzależnienie od żywności przetworzonej.

Produkcja, przygotowanie i przechowywanie

Sposób produkcji i przygotowania żywności może wpływać na jej skład oraz stopień przetworzenia.

  • Zdrowa żywność może zawierać mniej substancji chemicznych.
  • Produkcja zdrowej żywności może zmniejszać zanieczyszczenia.
  • Przygotowywanie posiłków w domu może ograniczać spożycie żywności przetworzonej.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Klasyfikacja żywności nie wyklucza ani różnic w reakcjach organizmu, ani potencjalnych zagrożeń związanych ze składem produktu.

  • Zdrowa żywność może być wolna od organizmów modyfikowanych genetycznie.
  • Może także powodować mniejsze reakcje uczuleniowe.
  • Wysoko przetworzona żywność może zwiększać ryzyko zawału serca.
  • Może również sprzyjać powstawaniu wolnych rodników.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu