Odczyny skórne

Odczyny skórne to zmiany pojawiające się na powierzchni skóry, takie jak zaczerwienienie, podrażnienie, suchość, przebarwienia czy świąd. Mogą być wiązane z chorobami, niedoborami, działaniem słońca, kosmetyków, leków i innych substancji, a także z naturalnymi procesami starzenia.

Objawy i choroby skóry

Skóra stanowi pierwszą linię obrony organizmu przed patogenami. Atopowe zapalenie skóry jest przewlekłą, nawrotową chorobą zapalną, której może towarzyszyć suchość skóry, a zaburzenie bariery naskórkowej może mieć związek z jej występowaniem. Łojotokowe zapalenie skóry może wiązać się ze zwiększonym stężeniem hormonów oraz z działaniem hormonów matki, a infekcje mogą zaostrzać jego przebieg.

  • Rogowacenie ciemne może objawiać się przebarwieniami skóry w okolicy pach oraz szyi.
  • Ciemieniucha jest przejawem łojotokowego zapalenia skóry, któremu mogą towarzyszyć nasilony rumień i wysięk.
  • Umiejscowienie i rodzaj zmian skórnych w atopowym zapaleniu skóry mogą zależeć od wieku.
  • Swędzenie skóry głowy może być objawem grzybicy.
  • Swędzące krostki mogą być objawem skazy białkowej.
  • Do nadmiernego rozrostu Candida albicans może dochodzić przy uszkodzeniu skóry, na przykład na skutek oparzeń.
  • Wszystkie stadia rozwojowe wszy głowowej odbywają się na skórze.

Choroby ogólnoustrojowe

Odczyny skórne mogą sygnalizować obecność pasożytów, w tym węgorka jelitowego. Zmiany skórne, także przebarwienia, mogą towarzyszyć cukrzycy, a przebarwienia mogą wiązać się również z problemami z wątrobą. Bladość skóry może być objawem anemii, natomiast zaburzenia flory jelitowej mogą pogarszać stan skóry i wiązać się z przebarwieniami.

  • Przy skazie białkowej skóra może być zaczerwieniona i przesuszona.
  • Zaczerwienienia na skórze mogą towarzyszyć nietolerancji histaminy.
  • Kortyzol może powodować pękające naczynka na twarzy.
  • W przebiegu celiakii często występują zmiany skórne.
  • Policystyczne jajniki mogą powodować przebarwienia skóry.
  • Przebarwienia skóry mogą być objawem insulinooporności.
  • Problemy z tarczycą mogą powodować przebarwienia skóry.
  • Zaburzenia hormonalne mogą być przyczyną grzybicy skóry głowy.
  • Pogorszenie kondycji włosów, skóry i paznokci może być objawem niedoczynności tarczycy.
  • Upośledzenie gojenia drobnych ran na skórze nóg może być objawem zwężenia tętnic kończyn dolnych.

Niedobory żywieniowe

Niedobory witamin mogą zmieniać wygląd skóry, a bladość bywa wiązana z niedoborem witaminy B12, witaminy B9 oraz żelaza. Niedobór witaminy B3 może objawiać się zmianami skórnymi, w tym czerwonymi plamami. Witamina B12 może także zmniejszać objawy atopowego zapalenia skóry i wiązać się z występowaniem wysypek.

  • Łuszczenie się skóry może towarzyszyć niedoborowi witaminy C oraz biotyny, a sucha skóra — niedoborowi witaminy C, selenu i biotyny. Biotyna może być związana ze stanem skóry.
  • Objawami niedoboru biotyny mogą być również kruchość i łamliwość paznokci.
  • Niedobór jodu może wiązać się ze zmianami w wyglądzie skóry.
  • Zażółcenie skóry może być związane z niedoborem witaminy B9.
  • Niedobór cynku może powodować zapalenia skóry.
  • Zmiany skórne występujące razem z biegunką mogą być objawem pelagry.
  • Witamina C może poprawiać kondycję skóry.
  • Kwasy omega-3 mogą zmniejszać stopień łuszczenia się skóry w łuszczycy.

Zioła i preparaty naturalne

Chaber bławatek może łagodzić schorzenia skóry. Lilak pospolity może uelastyczniać skórę i przynosić ulgę w problemach skórnych. Pokrzywa może poprawiać stan skóry.

  • Czerwona koniczyna, orzechy włoskie i orzechy nerkowca mogą korzystnie wpływać na stan lub jakość skóry.
  • Ziele żywokostu, czystek, dziewanna pospolita, mydlnica lekarska oraz szczawik zajęczy mogą pomagać przy problemach i chorobach skórnych.
  • Lnica pospolita może działać kojąco, rozjaśniająco, zwiększać elastyczność skóry, pomagać w niwelowaniu przebarwień oraz łagodzić podrażnienia.
  • Olej z czarnuszki może pomagać na problemy skórne, zmieniać odcień skóry w przebiegu bielactwa, a także łagodzić objawy egzemy, liszaja i atopowego zapalenia skóry. Kremy z czarnuszką mogą łagodzić stany zapalne skóry, natomiast olej może niwelować skutki oparzeń słonecznych.
  • Podbiał może pomagać przy chorobach skórnych, a jego zastosowanie obejmuje także przemywanie skóry.
  • Nawłoć może pomagać przy problemach skórnych, ujędrniać i odmładzać skórę, a tonik z nawłoci może ją oczyszczać.
  • Żyworódka może działać regenerująco na skórę, a masło shea może przyspieszać gojenie zmian skórnych przy grzybicy skóry głowy.
  • Szałwia i mak polny mogą działać kojąco na skórę lub łagodzić jej stany zapalne.
  • Odwar z uczepu trójlistkowego i bluszczyk kurdybanek mogą być stosowane przy zmianach lub schorzeniach skórnych.
  • Pokrzywa może zwiększać ukrwienie skóry głowy, działać leczniczo w chorobach skóry głowy, redukować przykry zapach skóry, a maseczka z pokrzywy może dostarczać skórze mikroelementów.
  • Wrotycz może pomagać przy nadmiernym przetłuszczaniu się skóry, a olejek z oregano może zmniejszać wypryski skórne.
  • Czeremcha i krwawnik pospolity mogą pomagać w oczyszczaniu skóry.
  • Olejek geraniowy może zmniejszać widoczność przebarwień na skórze.
  • Retinol zawarty w mniszku lekarskim może odmładzać skórę, a hibiskus może działać na nią ujędrniająco.

Pielęgnacja i regeneracja skóry

Skrzyp polny może poprawiać wygląd skóry, a nagietek lekarski może łagodzić jej podrażnienia. Ogóreczek lekarski może pomagać przywrócić skórze jędrność i elastyczność.

  • Upośledzenie gruczołów łojowych może przyczyniać się do uwrażliwienia skóry, a naruszenie jej bariery hydrolipidowej może powodować stan zapalny. Stan zapalny może pobudzać procesy naprawcze w skórze.
  • Retinol może zwiększać jędrność skóry, podobnie jak olej lniany. Maseczka z pokrzywy może napinać skórę.
  • Krwawnik pospolity może poprawiać wygląd skóry, a stosowany na skórę może miejscowo zwiększać syntezę kolagenu.
  • Skrzyp polny może regenerować skórę po oparzeniach oraz po uszkodzeniach mechanicznych.
  • Żyworódka może zmniejszać obrzęk skóry.
  • Przy skazie białkowej istotna jest odpowiednia pielęgnacja skóry i unikanie detergentów.
  • Dezynfekcja skóry alkoholem może być zalecana po usunięciu kleszcza.

Starzenie i ochrona UV

Nadmiar słońca może powodować przebarwienia skóry oraz przyczyniać się do jej starzenia. Przedwczesnemu starzeniu mogą sprzyjać także wizyty w solarium i spożywanie cukru. Filtry UV mogą natomiast chronić skórę przed starzeniem oraz przed nowotworami.

  • Spowalnianie starzenia skóry może wiązać się z działaniem OPC, czereśni, ceramidów, brokułów, witaminy C i koenzymu Q10.
  • Likopen może spowalniać starzenie skóry, zwiększać jej odporność na promieniowanie UV oraz chronić ją przed promieniowaniem słonecznym.
  • Dzika róża może ujędrniać i odmładzać skórę.
  • Starzenie się skóry może zmniejszać jej zdolność do wchłaniania witaminy D, a z wiekiem spada także zdolność skóry do syntezy tej witaminy.
  • Wysoki poziom kortyzolu może przyspieszać starzenie się skóry.
  • Mięta może być bogata w przeciwutleniacze odpowiedzialne za starzenie się skóry.

Czynniki środowiskowe i kosmetyki

Alkohol może zwiększać podatność skóry na podrażnienia. Łojotokowe zapalenie skóry może się zaostrzać przy nagłych zmianach pogody oraz podczas przegrzewania.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Odczyny skórne mogą mieć różne nasilenie: promieniowanie UVB może podrażniać skórę i doprowadzać do jej poparzeń.

  • Przebarwienia skóry mogą pojawiać się po zastosowaniu olejków eterycznych, niektórych leków, perfum, ziół, kwasów, antykoncepcji oraz po nieodpowiednio przeprowadzonych zabiegach kosmetycznych.
  • Ashwagandha może wiązać się z przebarwieniami, pieczeniem i swędzeniem skóry.
  • Alkohol może powodować zaczerwienienie skóry, a niektóre alkohole w kosmetykach mogą podrażniać, pogarszać stan, wysuszać i niszczyć skórę. Alkohol izopropylowy może wywoływać podrażnienia. Alkohol denat, alkohol denaturyzowany i etanol w kosmetykach mogą powodować podrażnienia, odwadniać lub wysuszać skórę, pogarszać jej stan oraz szkodzić skórze mieszanej. Alkohol może także osłabiać barierę ochronną skóry.
  • Hydroksymetyloglicynian sodu może wywoływać podrażnienia skóry oraz prowadzić do rozwoju raka skóry.
  • Oxybenzone, składnik preparatów chroniących przed słońcem, może przyczyniać się do reakcji alergicznych skóry i prowadzić do rozwoju raka skóry.
  • Stearynian butylu, również stosowany w preparatach chroniących przed słońcem, może zaburzać funkcjonowanie komórek skóry, powodować powstawanie zaskórników i wywoływać reakcje uczuleniowe.
  • Parafina może zwiększać ryzyko zachorowania na raka skóry.
  • Stawianie baniek może powodować odczyny na skórze.
  • Beta-alanina może powodować mrowienie skóry.
  • Zbyt duże dawki oleju z rokietnika mogą prowadzić do zażółcenia skóry.
  • Jodyna może być zalecana do dezynfekcji skóry po usunięciu kleszcza.
  • Częste mycie głowy może wysuszać skórę głowy.
  • Przy skazie białkowej istotne jest używanie naturalnych materiałów, które nie podrażniają skóry.

Pozostałe zastosowania

Ssanie oleju może wiązać się z poprawą stanu skóry.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu