Objawy skórne

Objawy skórne to różnorodne zmiany i reakcje pojawiające się na powierzchni skóry, które mogą mieć różne formy i charakterystyki. Obejmują one m.in. wysypki, zaczerwienienia, pęcherze, grudki, łuszczenie się skóry oraz obrzęki. Są one obserwowane w przebiegu wielu chorób dermatologicznych oraz innych stanów zdrowotnych. W diagnostyce medycznej objawy skórne stanowią ważny element oceny stanu pacjenta.

Objawy skórne obejmują między innymi zmiany koloru, suchość, łuszczenie, wysypki, świąd i podrażnienia. Mogą towarzyszyć chorobom skóry, niedoborom, zaburzeniom hormonalnym i metabolicznym, a także wynikać z działania leków lub czynników zewnętrznych.

Choroby ogólnoustrojowe

Objawy skórne mogą towarzyszyć chorobom i zaburzeniom dotyczącym różnych układów organizmu.

  • Żółtaczka może być objawem kamicy żółciowej, a przebarwienia skóry mogą wskazywać na problemy z wątrobą.
  • Cukrzycy mogą towarzyszyć zmiany skórne i przebarwienia skóry. Przebarwienia mogą również wynikać z insulinooporności, a włókniaki na skórze bywają objawem nadmiaru cukru w diecie.
  • Zmiany skórne mogą być objawem obecności pasożytów. Węgorek jelitowy może prowadzić do takich zmian, a atopowe zapalenie skóry może być objawem choroby pasożytniczej.
  • Celiakia często przebiega ze zmianami skórnymi.
  • Anemia może powodować bladość skóry.
  • Problemy z tarczycą mogą powodować przebarwienia skóry, natomiast niedoczynność tarczycy może objawiać się obrzękami twarzy i suchością skóry.
  • Zaburzenia flory jelitowej mogą pogarszać stan skóry i powodować jej przebarwienia.
  • Zaczerwienienia skóry mogą towarzyszyć nietolerancji histaminy.
  • Skaza białkowa może objawiać się zaczerwienieniem skóry oraz swędzącymi krostkami.
  • Policystyczne jajniki mogą powodować przebarwienia skóry.
  • Obrzęki kończyn mogą być objawem lipodemii.
  • Nieprawidłowe gojenie się drobnych ran na skórze nóg może wskazywać na zwężenie tętnic kończyn dolnych.
  • Kortyzol może powodować pękające naczynka na twarzy, a jego nadmiar może objawiać się rumieniem na twarzy.
  • Zaczerwienienie dekoltu może być objawem menopauzy.
  • Wysypka na tułowiu, określana jako różyczka durowa, może towarzyszyć durowi brzusznemu.
  • Stres może objawiać się zimnymi dłońmi.
  • Ciemne zabarwienia skóry w fałdach ciała mogą być objawem raka jelita grubego.

Niedobory i odżywianie

Wygląd skóry może zmieniać się zarówno przy niedoborze witamin i minerałów, jak i przy niewystarczającej podaży białka lub kolagenu.

  • Niedobór witaminy B3 może powodować zmiany skórne, w tym czerwone plamy, pękanie skóry na piętach oraz objawy pelagry, takie jak wysypka na szyi. Zmiany skórne połączone z biegunką również mogą wskazywać na pelagrę.
  • Przesuszona skóra może być objawem skazy białkowej. Suchość skóry bywa także związana z niedoborem selenu, biotyny oraz kwasów tłuszczowych omega-3.
  • Łuszczenie się skóry może towarzyszyć niedoborowi biotyny. Może być również przyczyną niedoboru witaminy C, podczas gdy sucha skóra może być przyczyną niedoboru tej witaminy.
  • Niedobór witaminy B12 może powodować bladość skóry oraz wysypki skórne. Bladość może być także objawem niedoboru żelaza lub wynikać z niedoboru witaminy B9, a zażółcenie skóry może być związane z niedoborem tej witaminy.
  • Niedobór jodu może prowadzić do zmian w wyglądzie skóry, a niedobór cynku może powodować zapalenia skóry.
  • Niedobór biotyny może wpływać na suchość skóry, a sama biotyna może być związana ze stanem skóry.
  • Niedobór witaminy B5 może powodować rogowacenie naskórka, natomiast niedobór witaminy A może sprzyjać powstawaniu zaskórników.
  • Witamina C może poprawiać kondycję skóry. Kolagen może poprawiać jej stan, a jego niedobór może sprzyjać utracie jędrności skóry.

Choroby skóry

Choroby skóry mogą mieć różny przebieg, a ich objawy zależą między innymi od rodzaju zmian, wieku i współistniejących czynników.

  • Atopowe zapalenie skóry jest przewlekłą, nawrotową chorobą zapalną skóry. Może charakteryzować się silnym, uporczywym świądem oraz suchością skóry.
  • Przyczyną atopowego zapalenia skóry może być defekt na podłożu genetycznym. Umiejscowienie i rodzaj zmian mogą zależeć od wieku, a witamina B12 może zmniejszać nasilenie jego objawów.
  • Łojotokowe zapalenie skóry może pojawić się już w pierwszych tygodniach życia, a ciemieniucha jest jego przejawem. U niemowląt choroba może być spowodowana hormonami matki, natomiast zwiększenie stężenia hormonów może sprzyjać jej wystąpieniu także później.
  • Zmianom łojotokowego zapalenia skóry może towarzyszyć nasilony rumień i wysięk. Stan zapalny i sączenie mogą sprzyjać nadkażeniom bakteryjnym i grzybiczym, a związek z chorobą może mieć również kolonizacja skóry przez określone gatunki grzybów.
  • Łojotokowe zapalenie skóry może współistnieć z atopowym zapaleniem skóry. Jego zaostrzenia mogą wiązać się z nagłymi zmianami pogody, infekcjami, szczepieniami oraz ząbkowaniem.
  • Do nadmiernego rozrostu Candida albicans może dojść podczas uszkodzenia skóry, na przykład wskutek oparzeń.
  • Żyworódka może zmniejszać obrzęk skóry, mak polny może łagodzić jej stany zapalne, a wrotycz może pomagać przy nadmiernym przetłuszczaniu się skóry.

Skóra głowy, włosy i paznokcie

Kondycja włosów, skóry i paznokci może pogarszać się przy niedoczynności tarczycy.

  • Swędzenie skóry głowy, łupież oraz wypadanie włosów mogą być objawami grzybicy skóry głowy.
  • Grzybicy skóry głowy mogą sprzyjać zaburzenia hormonalne.
  • Pokrzywa może zwiększać ukrwienie skóry głowy i działać leczniczo w chorobach skóry głowy.
  • Masło shea może przyspieszać gojenie zmian skórnych przy grzybicy skóry głowy.
  • Odwarstwienie paznokcia od łożyska może być objawem łuszczycy lub niedoboru witaminy B3.
  • Białe przebarwienia na płytkach paznokci mogą towarzyszyć łuszczycy, a kruchość i łamliwość paznokci — niedoborowi biotyny.
  • Wszystkie stadia rozwojowe wszy głowowej odbywają się na skórze.

Przebarwienia i starzenie

Przebarwienia i zmarszczki mogą pojawiać się pod wpływem różnych czynników, a ich charakter zmienia się także wraz z wiekiem.

  • Rogowacenie ciemne może powodować przebarwienia skóry w okolicy pach oraz szyi.
  • Przebarwienia mogą być związane z przyjmowaniem antykoncepcji, a także wynikać z użycia perfum.
  • Zmarszczki mogą być objawem utraty kolagenu, a jego niedobór może sprzyjać ich pojawianiu się.
  • Promieniowanie słoneczne może powodować starzenie skóry. Proces ten może również przyspieszać spożywanie cukru oraz wysoki poziom kortyzolu.
  • Spożywanie brokułów, likopenu i czereśni może spowalniać starzenie się skóry.
  • OPC może chronić skórę przed starzeniem, a mięta może być bogata w przeciwutleniacze odpowiedzialne za starzenie się skóry.
  • Z wiekiem spada zdolność skóry do syntezy witaminy D.
  • Używanie oleju z czarnuszki może zmieniać odcień skóry w przebiegu bielactwa.

Pielęgnacja i bariera skóry

Bariera skóry pomaga chronić ją przed patogenami, dlatego jej prawidłowe funkcjonowanie ma znaczenie dla kondycji skóry.

  • Naruszenie bariery hydrolipidowej może powodować stan zapalny, a stan zapalny może pobudzać procesy naprawcze w skórze.
  • Upośledzenie gruczołów łojowych może przyczyniać się do uwrażliwienia skóry.
  • Zaburzenie bariery naskórkowej może być przyczyną atopowego zapalenia skóry.
  • Rumianek może pomagać przy podrażnieniach skóry.
  • Ceramidy mogą spowalniać proces starzenia skóry.
  • Zastosowanie retinolu może skutkować zwiększoną jędrnością skóry, a hibiskus może działać na skórę ujędrniająco.

Zioła i składniki naturalne

Zioła i składniki naturalne mogą wspierać skórę na różne sposoby — od łagodzenia podrażnień po poprawę jej wyglądu.

  • Podbiał może pomagać przy chorobach skórnych, a jego preparaty mogą być wykorzystywane do przemywania skóry.
  • Nawłoć może pomagać przy problemach skórnych oraz ujędrniać i odmładzać skórę.
  • Czerwona koniczyna może korzystnie wpływać na stan skóry, natomiast lilak pospolity może ją uelastyczniać i przynosić ulgę przy problemach skórnych.
  • Szałwia może działać kojąco na zapalenie skóry i pomagać przy problemach skórnych.
  • Wsmarowywanie oleju z czarnuszki w skórę może łagodzić objawy egzemy i liszaja. Sam olej może również pomagać na problemy skórne, a kremy z czarnuszką mogą łagodzić stany zapalne skóry.
  • Nagietek lekarski może pomagać przy stanach zapalnych i innych schorzeniach skóry, łagodzić podrażnienia skórne oraz wspierać skórę w problemach dermatologicznych.
  • Nagietek może także łagodzić objawy trądziku, pomagać przy suchej skórze i wspierać jej nawilżenie.
  • Pokrzywa może poprawiać stan skóry, a maseczka z pokrzywy może napinać skórę.
  • Mydlnica lekarska może pomagać przy problemach skórnych, zaś ziele żywokostu może pozytywnie wpływać na skórę. Żywokost lekarski może również działać na atopowe zapalenie skóry.
  • Szczawik zajęczy może pomagać przy chorobach skórnych, a chaber bławatek może łagodzić schorzenia skóry.
  • Rumianek może pomagać w stanach zapalnych skóry oraz przy zmianach skórnych wywołanych grzybicą.
  • Lnica pospolita może działać kojąco na skórę, dziewanna pospolita może pomagać przy problemach skórnych, a żyworódka może pomagać na schorzenia skórne.
  • Czystek może poprawiać stan skóry, natomiast odwar z uczepu trójlistkowego może pomagać przy problemach skórnych.
  • Skrzyp polny może poprawiać wygląd skóry, podobnie jak krwawnik pospolity.
  • Orzechy włoskie mogą mieć dobroczynny wpływ na stan skóry.

Czynniki zewnętrzne i zabiegi

Objawy skórne mogą pojawiać się pod wpływem słońca, alkoholu, przegrzewania oraz różnych zabiegów wykonywanych na skórze.

  • Stawianie baniek może powodować odczyny na skórze.
  • Nadmiar słońca może powodować przebarwienia skóry, które mogą być także symptomem przedawkowania słońca.
  • Promieniowanie UVB może prowadzić do podrażnień i poparzeń skóry.
  • Alkohol może powodować zaczerwienienie skóry.
  • Przebarwienia skóry mogą wynikać z nieodpowiednio przeprowadzonych zabiegów kosmetycznych.
  • Przegrzewanie może zaostrzać łojotokowe zapalenie skóry.
  • Po usunięciu kleszcza może być zalecana dezynfekcja skóry jodyną.
  • Osoby korzystające z solarium mogą być narażone na przedwczesne starzenie się skóry.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo stosowania różnych substancji i zabiegów zależy między innymi od ich możliwego wpływu na skórę.

  • Przebarwienia skóry mogą pojawić się jako objaw stosowania niektórych leków, olejków eterycznych oraz niektórych ziół.
  • Po zastosowaniu ashwagandhy mogą występować przebarwienia skóry, pieczenie i swędzenie.
  • Beta-alanina może powodować mrowienie skóry.
  • Hydroksymetyloglicynian sodu może wywoływać podrażnienia skóry oraz może prowadzić do rozwoju raka skóry.
  • Retinol może powodować podrażnienia skóry.
  • Alkohol może zwiększać podatność skóry na podrażnienia, a alkohol izopropylowy może je powodować.
  • Stawianie baniek może być niewskazane przy złym stanie skóry.
  • Olej z rokietnika w zbyt dużych dawkach może powodować zażółcenie skóry.
  • Niektóre alkohole w kosmetykach mogą pogarszać stan skóry. Alkohol denat w kosmetykach może powodować podrażnienia, a alkohol denaturyzowany może szkodzić skórze mieszanej.
  • Pokrzywka i obrzęki na głowie lub szyi mogą być objawem wstrząsu anafilaktycznego.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu