Oznaki celiakii

Celiakia może być trudna do rozpoznania, bo jej objawy mogą być zróżnicowane i od łagodnych po ciężkie. Nieleczona może prowadzić do powikłań wynikających z niedoborów pokarmowych i przewlekłego stanu zapalnego jelit.

• U dorosłych częste są: biegunki tłuszczowe, wzdęcia, ból brzucha, nadmierne gazy, nudności i spadek masy ciała.
• U dzieci mogą pojawiać się: przewlekłe biegunki lub zaparcia, wzdęcia, ból brzucha, wymioty, zahamowanie wzrostu i niedożywienie.

• Przewlekłe zmęczenie, osłabienie, bóle głowy i mgła poznawcza.
• Niedokrwistość (często z niedoboru żelaza), bladość skóry, łamliwość paznokci.
• Zmiany skórne (np. opryszczkowate zapalenie skóry z swędzącą wysypką), afty w jamie ustnej.
• Bóle i sztywność stawów, bóle kostne, skłonność do osteopenii/osteoporozy.
• Zaburzenia neurologiczne: drętwienia/tingling kończyn, ataksja, neuropatia obwodowa.
• U dzieci i młodzieży: opóźnione dojrzewanie, niska masa ciała i wzrost.
• U dorosłych: zaburzenia płodności, poronienia nawracające, zaburzenia miesiączkowania, niska gęstość kości.
• Wahania nastroju, lęk lub depresja.

• Krewni pierwszego stopnia z celiakią, choroby autoimmunologiczne (np. cukrzyca typu 1, autoimmunologiczne choroby tarczycy), zespół Downa lub Turnera, niedokrwistość z niedoboru żelaza niewyjaśnionego pochodzenia.
• Nawracające objawy trawienne lub pozajelitowe niewyjaśnione inną przyczyną powinny skłonić do diagnostyki.

• Wstępny skrining: przeciwciała specyficzne (tTG-IgA z całkowitym IgA; alternatywnie DGP/tTG-IgG przy niedoborze IgA).
• Potwierdzenie rozpoznania: biopsja dwunastnicy podczas gastroskopii.
• Badania genetyczne HLA-DQ2/DQ8 mogą wykluczać celiakię, ale ich obecność nie wystarcza do rozpoznania.
• Nie odstawiaj glutenu przed zakończeniem diagnostyki, bo może to zafałszować wyniki.

• Ścisła dieta bezglutenowa przez całe życie, edukacja żywieniowa, kontrola niedoborów (żelazo, foliany, B12, witamina D, wapń).
• Monitorowanie odpowiedzi: ustępowanie objawów, spadek poziomu przeciwciał, ocena gęstości kości w razie wskazań.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.