Właściwości lecznicze roślin

Rośliny lecznicze to gatunki wykorzystywane tradycyjnie i współcześnie w celach wspierających zdrowie. Bywają wiązane między innymi z działaniem przeciwzapalnym, przeciwdrobnoustrojowym, trawiennym, moczopędnym oraz wspomagającym gojenie.

Działanie przeciwzapalne i odporność

Rośliny mogą wykazywać działanie przeciwzapalne, obejmujące zarówno ogólne stany zapalne, jak i wybrane dolegliwości reumatyczne. Lilak pospolity, syrop z sosny oraz rumianek mogą działać przeciwzapalnie, a pokrzywa również może mieć takie właściwości. Syrop z czarnego bzu może natomiast wzmacniać organizm.

  • Jaśminowiec wonny, żyworódka, niecierpek pospolity, gajowiec żółty i napar z forsycji mogą działać przeciwzapalnie lub pomagać zmniejszać stany zapalne.
  • Żyworódka może mieć właściwości immunostymulujące, pomagać przy chorobach autoagresywnych oraz przy RZS.
  • Niecierpek pospolity może działać przeciwreumatycznie i przeciwalergicznie, a chaber bławatek może wykazywać działanie antyalergiczne.
  • Nasiadówki z lnicy pospolitej mogą pomagać przy stanach zapalnych.
  • Odwar ze szczawiu lancetowatego może zmniejszać stany zapalne.
  • Paproć może pomagać w łagodzeniu objawów reumatyzmu.
  • Wyciągi z pędów kasztanowca mogą działać przeciwwysiękowo.
  • Macerat z aloesu może stymulować odporność.

Działanie przeciwdrobnoustrojowe

Glistnik jaskółcze ziele może działać bakteriobójczo, przeciwwirusowo i pierwotniakobójczo. Pokrzywa może działać przeciwbakteryjnie, a czosnek — antybakteryjnie. Działanie przeciwdrobnoustrojowe obejmuje także aktywność wobec grzybów, wirusów i innych drobnoustrojów.

  • Czarny bez może mieć właściwości antyseptyczne, natomiast jego kwiaty mogą działać antywirusowo.
  • Mniszek lekarski może działać antygrzybiczo i antybakteryjnie.
  • Żyworódka może działać przeciwwirusowo i przeciwgrzybicznie, a także wspierać zwalczanie paciorkowców i Helicobacter pylori.
  • Pelargonia afrykańska może być ziołem antyseptycznym oraz wykazywać działanie przeciwwirusowe i antybakteryjne.
  • Wrotycz może mieć działanie antywirusowe i zwalczać roztocza pasożytnicze.
  • Chaber bławatek może działać grzybobójczo.
  • Imbir może działać przeciwgrzybiczo.
  • Dziewanna pospolita może działać przeciwwirusowo.
  • Szałwia lekarska może działać antyseptycznie.
  • Napar z tymianku może działać przeciwwirusowo, a napar z czystka — przeciwbakteryjnie.
  • Wyciągi z pędów kasztanowca mogą działać antyseptycznie.
  • Młode pędy chmielu mogą wykazywać działanie przeciwdrobnoustrojowe.
  • Kwiat lawendy może działać bakteriobójczo.
  • Jałowiec pospolity może wykazywać działanie przeciwwirusowe.

Układ oddechowy i przeziębienia

Czarny bez może działać napotnie i wykrztuśnie, a podobne działanie napotne może wykazywać chaber bławatek. Czerwona koniczyna może działać wykrztuśnie. W łagodzeniu kaszlu i ochronie dróg oddechowych znaczenie mogą mieć także zioła śluzowe, takie jak babka lancetowata i prawoślaz.

  • Syrop z kwiatów czarnego bzu może łagodzić objawy przeziębienia i grypy.
  • Szczawik zajęczy może pomagać przy gorączce, a napar z forsycji może ją obniżać.
  • Okłady z żyworódki mogą być stosowane przy chorobach dróg oddechowych, a sama żyworódka może pomagać w leczeniu zapalenia oskrzeli.
  • Korzeń pierwiosnka i lipa drobnolistna mogą działać napotnie.
  • Paprocie mogą działać stymulująco na układ oddechowy, natomiast napar z forsycji może działać wykrztuśnie.
  • Napar z wrotycza może pomagać przy przeziębieniach.
  • Napar z mięty meksykańskiej można stosować do inhalacji.
  • Syrop z mniszka lekarskiego może łagodzić objawy grypy.
  • Napar z bazylii może łagodzić kaszel.

Wątroba, trawienie i jelita

Pokrzywa może oczyszczać wątrobę, a lilak pospolity może wspierać jej pracę. Glistnik, czyli jaskółcze ziele, może pomagać w oczyszczaniu wątroby. Mniszek lekarski może mieć podobne zastosowanie, także w postaci naparu. Pokrzywa może również przyspieszać przemianę materii.

  • Mniszek lekarski może działać żółciotwórczo i wspomagać produkcję żółci, a podobne działanie może wykazywać róża pomarszczona (Rosa rugosa) oraz szczawik zajęczy.
  • Czerwona koniczyna może łagodzić zaparcia, natomiast lilak pospolity i szczawik zajęczy mogą pomagać przy biegunkach.
  • Szczawik zajęczy może poprawiać pracę układu pokarmowego, lipa może pomagać przy zaburzeniach trawienia, a macierzanka piaskowa może wspomagać trawienie.
  • Kamala ma właściwości przeczyszczające.
  • Robinia akacjowa może chronić żołądek.
  • Odwar ze szczawiu lancetowatego może pomagać przy zatruciach pokarmowych.
  • Szczawik zajęczy może pomagać przy żółtaczce.
  • Nawłoć pospolita może działać odtruwająco.

Układ moczowy i krążenie

Rośliny mogą wspierać układ moczowy poprzez działanie moczopędne: pokrzywa. Głowienka pospolita, nagietek lekarski, napar z forsycji, aksamitki i kocanka piaskowa mogą wykazywać podobne działanie, podobnie jak niecierpek pospolity, podagrycznik, brzoza brodawkowata i żarnowiec miotlasty. Pokrzywa może także obniżać ciśnienie krwi, podobnie jak lilak pospolity i mniszek lekarski. Chaber bławatek może uszczelniać naczynia krwionośne, a krwiściąg lekarski może działać przeciwkrwotocznie.

  • Napar z forsycji może wspomagać leczenie infekcji układu moczowego.
  • Szczawik zajęczy może pobudzać procesy krwiotwórcze.
  • Niecierpek pospolity może działać ochronnie na serce i przeciwmiażdżycowo.
  • Fiołek trójbarwny może uszczelniać naczynia krwionośne.

Skóra i gojenie ran

Lilak pospolity może uelastyczniać skórę, łagodzić problemy skórne oraz przyspieszać gojenie ran. Szczawik zajęczy może działać chłodząco i pomagać przy chorobach skóry. Nagietek lekarski może wspierać nawilżenie skóry.

  • Zapalenie spojówek może być łagodzone przez lilak pospolity.
  • Żyworódka może mieć działanie regenerujące oraz wspomagać gojenie ran w postaci maceratów lub okładów z soku.
  • Sok z liści żyworódki może być stosowany przy trądziku, a sama żyworódka może pomagać na tę dolegliwość.
  • Żyworódka może pomagać przy ukąszeniach, oparzeniach i owrzodzeniach.
  • Krwawnik pospolity może działać przeciwkrwotocznie.
  • Kompres z przetacznika leśnego może pomagać przy atopowym zapaleniu skóry.
  • Wyciągi z liści kasztanowca mogą wspierać gojenie trudno gojących się ran.
  • Napar z miodunki plamistej może być używany do przemywania skóry.
  • Lnica pospolita może działać kojąco na skórę, a nasiadówki z jej udziałem mogą pomagać przy hemoroidach.
  • Odwar z uczepu trójlistkowego może być wykorzystywany przy hemoroidach.
  • Napar z kwiatów czeremchy może przyspieszać gojenie ran.
  • Wyciąg z nagietka lekarskiego może łagodzić dolegliwości po ukąszeniach owadów.

Składniki odżywcze i antyoksydanty

Pokrzywa może dostarczać organizmowi żelazo oraz zawierać kobalt, molibden, fosfor, wapń i siarkę. Szczawik zajęczy, skrzyp polny i podbiał mogą wykazywać właściwości antyoksydacyjne, a lilak pospolity może spowalniać procesy starzenia.

  • Szczawik zajęczy może zawierać minerały.
  • Mniszek lekarski może zawierać sole mineralne oraz witaminy C i A.
  • Żyworódka może zawierać makroelementy, w tym mangan, krzem, cynk, żelazo, wapń, magnez i miedź.
  • W żyworódce mogą występować również kwas jabłkowy i bufadienolidy.
  • Miodunka może zawierać krzem.
  • Lnica pospolita i babka lancetowata mogą zawierać garbniki.
  • Pokrzywa może zawierać alkaloidy.
  • Brązowawy bluszczyk kurdybanek może mieć wyższe stężenie olejków eterycznych niż jego zielona odmiana.

Uspokojenie i układ nerwowy

Podagrycznik może działać uspokajająco, a czerwona koniczyna — lekko nasennie. Napar z czeremchy może wpływać uspokajająco na funkcjonowanie układu nerwowego, a napar z forsycji może poprawiać pamięć.

  • Krwawnik może działać uspokajająco.
  • Młode pędy chmielu mogą pomagać przy stresie.

Zastosowania ogrodnicze

Bodziszek cuchnący może odstraszać kleszcze, a olejek z mięty pieprzowej może pomagać odstraszać insekty. Gnojówka z czarnego bzu może odstraszać krety.

  • Nornice mogą nie chcieć zalęgnąć się w zakątkach, gdzie rośnie mięta.
  • Czosnek rosnący pod porzeczką czarną może chronić ją przed wielkopąkowcem porzeczkowym.
  • Napar z czosnku może stymulować wzrost storczyków.

Oczyszczanie i równowaga organizmu

Pokrzywa może oczyszczać organizm oraz krew. Podagrycznik może działać odkwaszająco na organizm.

  • Kwiaty czarnego bzu mogą działać oczyszczająco.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo stosowania roślin zależy od ich gatunku, ilości oraz formy przygotowania. Szczególną ostrożność warto zachować przy większych dawkach i podczas obróbki surowca.

  • Większe ilości fiołka wonnego mogą powodować wymioty.
  • Długotrwałe picie dużych ilości naparów z szałwii może wywołać nudności i wymioty.
  • Skrzyp polny może wypłukiwać potas.
  • Obróbka dzikiej róży powinna odbywać się w rękawicach.

Pozostałe zastosowania

Pokrzywa może mieć działanie ściągające oraz przeciwkrwotoczne.

  • Macerat olejowy z wrotyczu może działać wzmacniająco.
  • Napar z Tulsi może działać przeciwnowotworowo.
  • Napar z podagrycznika może pomagać w leczeniu dny moczanowej.
  • Paproć może pomagać likwidować tasiemce.
  • Berberys zwyczajny może obniżać poziom glukozy we krwi.
  • Babka zwyczajna może być ziołem śluzowym, a także może chronić oczy osób starszych przed zwyrodnieniem plamki żółtej.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu