Rozkład witamin

Rozkład witamin obejmuje procesy związane z ich trwałością, utlenianiem, przyswajaniem i przemianami w organizmie. Zjawisko to może zależeć między innymi od światła, temperatury, środowiska, sposobu przetwarzania oraz obecności innych substancji.

Witaminy w żywności i ziołach

Witaminy występują zarówno w świeżej żywności, jak i w ziołach, kiełkach oraz innych produktach pochodzenia roślinnego i zwierzęcego.

  • Pokrzywa może zawierać witaminy, być ich źródłem i dostarczać je do organizmu.
  • Kiełki mogą dostarczać witamin, podobnie jak zioła lecznicze, babka lancetowata i kolostrum.
  • Jabłko może zawierać witaminy.
  • Papryka może zawierać witaminę C i być jej źródłem. Witaminę C mogą zawierać także kiwi, pomidory, czarna porzeczka, agrest, owoce cytrusowe oraz arbuz.
  • Brokuły mogą zawierać duże ilości witaminy C.
  • Dzika róża i jej owoce mogą zawierać witaminę C, w tym łatwo przyswajalną postać tej witaminy. Witaminę C może dostarczać również pokrzywa.
  • Hibiskus może być źródłem witaminy C, podobnie jak pierwiosnek lekarski, mniszek lekarski i szczawik zajęczy.
  • Żyworódka może zawierać witaminy z grupy B, w tym witaminę B1, a także witaminę C.
  • Pokrzywa może dostarczać witaminy A, D i E. Może również dostarczać witaminę B1, B2 oraz B3.
  • Liście chrzanu zawierają witaminy z grupy B, a orzechy mogą być ich źródłem. Witaminę B z tej grupy może zawierać także seler korzeniowy, natomiast piwo może być źródłem witamin z grupy B.
  • Otręby mogą zawierać witaminę B6.
  • Awokado może być źródłem witaminy B9 i witaminy K1.
  • Podroby mogą zawierać witaminę B12, a wątróbka może być jej źródłem i zawierać retinol. Witaminę B12 mogą zawierać również przetwory mleczne oraz ośmiornica.
  • Migdały mogą dostarczać witaminę E, oliwa z oliwek może ją zawierać, a mniszek lekarski może zawierać zarówno witaminę A, jak i E.
  • Brukselka może zawierać witaminę K, podobnie jak kapusta włoska.
  • Przetwory mleczne mogą zawierać witaminę D.
  • Produkty light mogą zawierać mniej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach niż produkty pełnotłuste.

Witamina C

Witamina C występuje w różnych produktach roślinnych i może być przyjmowana w kilku formach.

  • Ziarnopłon, nawłoć pospolita, kiwi, szczawik zajęczy oraz brokuły mogą zawierać witaminę C.
  • Witamina C może być przyjmowana w czystej postaci kwasu L-askorbinowego, a w formie soli może być łagodniejsza dla żołądka.
  • Liposomalna witamina C może być rozpuszczalna w tłuszczach. Bioflawonoidy mogą wydłużać czas jej działania.
  • Witamina C może usprawniać funkcjonowanie układu odpornościowego. Może też wspomagać odporność.
  • Cebula, czosnek, jony cynku i magnez mogą wspierać działanie witaminy C w organizmie.
  • Witamina C może wykazywać łagodne właściwości przeciwhistaminowe oraz osłabiać reakcję organizmu na stres.
  • Może zmniejszać uczucie zmęczenia, spowalniać zanik mięśni i spowalniać zanik grasicy.
  • Witamina C może obniżać stężenie trójglicerydów we krwi, rozpuszczać skrzepy krwi oraz zapobiegać zaćmie.
  • Zażywanie witaminy C może oczyszczać organizm z toksyn, a sama witamina może mieć działanie przeciwnowotworowe.
  • Przy poparzeniach słonecznych wskazana może być suplementacja witaminą C.

Witaminy z grupy B

Witaminy z grupy B obejmują związki związane między innymi z układem nerwowym, krwiotworzeniem i przemianami zachodzącymi w organizmie.

  • Dzika róża może zawierać witaminy z grupy B.
  • Kwas foliowy może być łączony z witaminami.
  • Witaminy z grupy B mogą działać wyciszająco, ale mogą też działać pobudzająco.
  • Wapno może zwiększać przyswajalność witaminy B12.
  • Witaminy z grupy B mogą uodparniać na stres i zmniejszać objawy depresji.
  • Mogą również ograniczać wypadanie włosów oraz poprawiać plastyczność mózgu.
  • Witaminy z grupy B mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia zakrzepicy żylnej.
  • Witamina B12 bierze udział w tworzeniu krwinek czerwonych w szpiku. Zaburzenia jej wchłaniania mogą zwiększać niedobór witaminy B12.
  • Witamina B3 może wspierać działanie witamin z grupy B.

Witamina D

Prawidłowe stężenie witaminy D może regulować cykl miesięczny.

  • Cynk może usprawniać funkcjonowanie witaminy D, natomiast jego niedobór może osłabiać jej działanie.
  • Brak magnezu może obniżać skuteczność przyjmowanej witaminy D.
  • Szyba może blokować produkcję witaminy D w organizmie pod wpływem światła słonecznego.
  • Witamina D może opóźniać procesy starzenia się.
  • Może także hamować powstawanie przerzutów nowotworowych.

Witaminy A, E i K

Witaminy A, E i K różnią się między innymi formą występowania oraz właściwościami związanymi z ich wykorzystaniem przez organizm.

  • Pokrzywa może dostarczać organizmowi witamin A i K.
  • Roszponka może zawierać witaminę K, a spożywanie brokułów może zwiększać poziom tej witaminy w organizmie. Brokuły mogą być także źródłem witaminy K1.
  • Witamina K2 może rozpuszczać się w tłuszczach.
  • Retinol, czyli forma witaminy A, może być dobrze wchłanialny. Cynk może wspierać przekształcanie witaminy A w kwas retinowy oraz jej działanie w oku.
  • Witamina A może działać jako przeciwutleniacz.
  • Kiełki mogą zawierać witaminę E, podobnie jak żyworódka. Dzika róża może dostarczać naturalnego przeciwutleniacza w formie witaminy E.
  • Witaminy C i E mogą zwiększać skuteczność antybiotyków.

Wchłanianie i przemiany witamin

Wchłanianie witamin zależy między innymi od sposobu ich przyjmowania, składu posiłku oraz prawidłowego działania jelit i wątroby.

  • Zaburzona flora jelitowa może utrudniać wchłanianie witamin, natomiast probiotyki mogą wspomagać ich syntezę w organizmie.
  • Rozłożenie spożywanej witaminy B12 na kilka porcji dziennie może pomóc w jej lepszym przyswajaniu. Witamina D może poprawiać wchłanianie witaminy B12, a hibiskus może zwiększać jej przyswajanie.
  • Kwaśne środowisko może sprzyjać wchłanianiu witaminy C. Jej przyswajanie może poprawiać także posiłek oraz przyjmowanie mniejszych dawek.
  • Bioflawonoidy mogą poprawiać wchłanianie i przyswajanie witaminy C. Żelazo może zwiększać jej przyswajalność.
  • Witamina C może ułatwiać wchłanianie żelaza, zwłaszcza niehemowego. Może także wychwytywać żelazo niehemowe.
  • Kwas foliowy może być łączony z witaminą C.
  • Awokado może poprawiać wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, a multiwitamina może wchłaniać się z posiłkiem zawierającym tłuszcz.
  • Niewydolność wątroby może ograniczać efektywność witaminy D. Wątroba może również magazynować witaminy.
  • Cynk może aktywować witaminę D. Bor może przyspieszać przekształcanie jej do formy aktywnej i poprawiać efektywność jej suplementacji.
  • Magnez może wspierać wchłanianie witaminy D oraz przekształcać ją w formę aktywną.
  • Starzenie się może zmniejszać zdolność ludzkiej skóry do wchłaniania witaminy D.
  • Przyswajanie potasu może ułatwiać obecność witaminy B6.
  • Koenzym Q10 może pomóc regenerować witaminę E oraz witaminę C.

Niedobory i ich objawy

Niedobory witamin mogą wynikać zarówno z obciążeń organizmu, jak i z chorób, a ich objawy bywają nieswoiste.

  • Przewlekły stres może obniżać poziom witaminy C, a stres może również powodować obniżenie poziomu witamin z grupy B.
  • Poziom witamin z grupy B mogą obniżać także pasożyty. Inhibitory pompy protonowej mogą natomiast obniżać poziom witaminy B12.
  • Nadwaga może osłabiać działanie witaminy D, podobnie jak niewydolność nerek może ograniczać jej efektywność.
  • Niedobór witamin z grupy B może zaburzać funkcjonowanie żołądka i osłabiać układ nerwowy. Może też zwiększać ryzyko uszkodzenia mózgu oraz nadmiernego wypadania włosów.
  • Przy niedoborze witaminy B12 mogą pojawić się problemy z koncentracją, owrzodzenia w obrębie jamy ustnej, pękające kąciki ust i intensywnie czerwony język.
  • Niedobór witaminy B5 może powodować rozdrażnienie.
  • Niedobór witaminy D może objawiać się katarem, podwyższonym poziomem trójglicerydów oraz zawrotami głowy przy szybkim wstawaniu.
  • Taki niedobór może również powodować wahania nastroju, bezsenność, zaburzenia widzenia i sztywność stawów. Może także zaburzać gospodarkę wapniową.
  • Niedobór witaminy A może powodować powstawanie zaskórników, osłabiać paznokcie oraz upośledzać odporność śluzową jelit.
  • Niedobór witamin może sprzyjać powstawaniu Candida albicans, a niedobór witamin i minerałów może powodować depresję.

Przetwarzanie i przechowywanie

Na trwałość witamin podczas przetwarzania i przechowywania wpływają między innymi światło, temperatura, utlenianie oraz sposób obróbki.

  • Witamina C może łatwo się utleniać, a jej stabilność może zmniejszać się w wysokiej temperaturze.
  • Światło słoneczne może powodować rozkład witaminy C. Witamina C obecna w igliwiu również może się utleniać.
  • Skrzyp polny może rozkładać witaminę B1.
  • Procesy technologiczne mogą prowadzić do utraty witamin w płatkach błyskawicznych, dlatego produkty przetworzone mogą zawierać mniej witamin.
  • Mikrobiologiczne algorytmy kombuchy mogą zostać wzbogacone o nowe witaminy.
  • Mieszanie retinolu z innymi substancjami może destabilizować retinol.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo stosowania witamin zależy między innymi od ich połączeń, dawek oraz równoczesnego przyjmowania innych preparatów.

  • Połączenie retinolu z witaminą C może destabilizować retinol, dlatego mieszanie tych substancji może być niewskazane.
  • Skrzyp polny może blokować działanie witaminy B1.
  • Preparaty z filtrem UVB mogą powodować zaburzenia w produkcji witaminy D.
  • Zalecenia dotyczące stosowania witaminy D mogą być zaniżone w stosunku do rzeczywistego zapotrzebowania organizmu.
  • Witamina C może zmienić wynik testu paskowego.
  • Przyjmowanie wysokich dawek witaminy C może fałszować wyniki badań.
  • Wysokie dawki witaminy C mogą zniekształcać wyniki odczytu poziomu glukozy we krwi.
  • Łączenie statyn z witaminą B3 może negatywnie wpływać na wątrobę.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu