Obróbka termiczna

Obróbka termiczna to proces technologiczny polegający na kontrolowanym nagrzewaniu i chłodzeniu materiałów, najczęściej metali i stopów, w celu zmiany ich struktury wewnętrznej. Celem tych działań jest uzyskanie określonych właściwości fizycznych i mechanicznych materiału. Proces ten obejmuje różne metody, takie jak hartowanie, odpuszczanie, wyżarzanie czy nawęglanie, które różnią się parametrami temperaturowymi i czasem trwania. Obróbka termiczna jest stosowana w przemyśle metalurgicznym, maszynowym oraz w produkcji narzędzi i części maszyn.

Obróbka termiczna obejmuje wpływanie temperaturą na żywność, materiały i organizmy. Bywa wiązana ze zmianami właściwości produktów, ich trwałością, przyswajalnością oraz zastosowaniem ciepła i zimna w codziennym życiu.

Obróbka i przygotowanie żywności

Obróbka termiczna może zmieniać dostępność składników odżywczych i właściwości przygotowywanej żywności.

  • Podgrzewanie może zwiększać biodostępność kurkumy, a obróbka termiczna pomidorów może poprawiać dostępność likopenu.
  • Owoce jarzębiny po zbiorze należy przegotować.
  • Witamina C może być niestabilna w wysokiej temperaturze, dlatego długie i intensywne podgrzewanie może zmniejszać jej zawartość w żywności.
  • Przygotowanie pieczywa i jego późniejsze zamrożenie może być potrzebne do wytworzenia skrobi opornej.
  • Smażenie zwiększa kaloryczność potraw, co może utrudniać odchudzanie. Produkty smażone oraz fast foody mogą także sprzyjać powstawaniu trądziku.
  • Mocne przypiekanie produktów mięsnych może prowadzić do powstania akrylamidu, a grillowanie w wysokiej temperaturze może powodować powstawanie substancji rakotwórczych.
  • Olej rafinowany może tracić prozdrowotne właściwości podczas podgrzewania w procesie produkcji. Olej lniany można stosować tylko na zimno.
  • Naczynia teflonowe mogą uwalniać szkodliwe związki, natomiast gotowanie produktów w woreczkach może stwarzać ryzyko wprowadzania nanoplastiku do organizmu.
  • Przy przygotowywaniu naparu yerba mate właściwa jest temperatura wody nie wyższa niż 85°C, a najlepiej nieco niższa.

Temperatura a trawienie

Temperatura posiłku może wpływać zarówno na jego trawienie, jak i na odczuwanie objawów refluksu.

  • Podagrycznik po obróbce termicznej może być lepiej trawiony.
  • Posiłki o umiarkowanej temperaturze mogą zmniejszać objawy choroby refluksowej i refluksu żołądkowego.
  • Schłodzone ziemniaki mogą zawierać skrobię oporną.

Termogeneza i metabolizm

Termogeneza wiąże się z wytwarzaniem ciepła przez organizm i może wpływać na tempo przemiany materii oraz spalanie tłuszczu.

  • Ekspozycja na zimno może zwiększać tempo przemiany materii.
  • Termogeneza może zwiększać spalanie tłuszczu, a związki zawarte w zielonej herbacie mogą pomagać spalać tłuszcz właśnie w tym procesie.
  • Picie ciepłej wody może poprawiać przemianę materii.
  • Produkty bogate w białko mogą zwiększać termogenezę posiłkową, czyli wytwarzanie ciepła związane z trawieniem i przetwarzaniem posiłku.

Ciepło, zimno i dolegliwości

Ciepło i zimno mogą wpływać na odczuwanie bólu, napięcie organizmu oraz niektóre dolegliwości.

  • Ciepły okład lub termofor przyłożony do podbrzusza albo pleców może przynieść ulgę podczas dolegliwości menstruacyjnych.
  • Okład z termoforu na okolice nerek może pomóc obniżyć ciśnienie, a bardzo ciepły okład na łydki może być pomocny przy nadciśnieniu.
  • Imbir ma właściwości rozgrzewające.
  • Szczawik zajęczy może działać chłodząco.
  • Hipertermia może wspomagać leczenie nowotworów.
  • Krioterapia może pomóc pozbyć się brodawek.
  • Przy menopauzie mogą pojawiać się uderzenia gorąca, a fitoestrogeny mogą zmniejszać ich intensywność.
  • Zimny prysznic może poprawiać nastrój.
  • Spożywanie ciepłych napojów może pomagać rozrzedzać zalegającą wydzielinę.

Gorączka i temperatura ciała

Temperatura ciała zależy między innymi od nawodnienia, aktywności fizycznej i stanu zdrowia.

  • Odwodnienie organizmu może zwiększać temperaturę ciała, podobnie jak intensywny wysiłek fizyczny.
  • Odpowiednie nawodnienie może pomóc utrzymać prawidłową temperaturę ciała i ciśnienie krwi.
  • Podwyższona temperatura zwiększa aktywność limfocytów i może pomagać zwalczać boleriozę.
  • Farmakologiczne obniżanie temperatury może zmniejszać produkcję cytokin.
  • Niedoczynność tarczycy może powodować zaniżoną temperaturę ciała.
  • Temperaturę można mierzyć w odbycie, jamie ustnej lub uchu.
  • Przy wysokiej temperaturze stawianie baniek może być niewskazane.
  • Czerwona koniczyna może zmniejszać uderzenia gorąca, a złoto koloidalne może hamować wybuchy gorąca.
  • Szczawik zajęczy może pomagać przy gorączce.

Skóra, oparzenia i gojenie

Skóra może reagować na przegrzewanie podrażnieniem, a przy oparzeniach stosuje się także chłodzące okłady.

  • Przegrzewanie może zaostrzać łojotokowe zapalenie skóry.
  • Przy oparzeniu słonecznym może pomóc okład z zimnej maślanki.
  • Okłady z pokrzywy mogą przyspieszać gojenie oparzeń.
  • Chłodzące okłady z plasterków ogórka mogą łagodzić skutki oparzenia słonecznego.
  • Nagietek lekarski może przyspieszać gojenie poparzeń.
  • Na oparzenia słoneczne mogą pomóc także okłady z plasterków schłodzonych pomidorów.

Spalanie i przygotowanie opału

Drewno opałowe i brykiet różnią się tempem spalania, ilością uzyskiwanego ciepła oraz wpływem na przebieg grillowania.

  • Twarde gatunki drewna, takie jak grab, dąb i buk, mogą dawać najwięcej ciepła podczas spalania.
  • Niewysuszone drewno może dostarczać mniej ciepła.
  • Topola może nadawać się na podpałkę, ponieważ spala się szybko.
  • Brykiet może zapewniać stabilną i równomierną temperaturę spalania, co ma znaczenie przy równomiernym przygotowaniu potraw.
  • Chemiczne dodatki stosowane do produkcji brykietu mogą wpływać na końcowy aromat grillowanych potraw.

Zastosowania domowe i ogrodowe

Wysoka temperatura może pomagać ograniczać szerzenie się wszawicy w warunkach domowych.

  • Aby zapobiec reinfekcji i dalszemu zarażaniu, należy wyprać w wysokiej temperaturze nakrycia głowy, pościel oraz poduszki.

Pozostałe zastosowania

Obróbka termiczna obejmuje również zachowanie substancji o niskiej temperaturze wrzenia.

  • Aldehyd octowy może wrzeć w niskiej temperaturze.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu