Przyczyny chronicznych chorób u dzieci

Chroniczne choroby u dzieci to długotrwałe schorzenia, które utrzymują się przez długi czas lub nawracają. Obejmują one różnorodne stany zdrowotne, które wpływają na codzienne funkcjonowanie młodych pacjentów. Takie choroby mogą dotyczyć różnych układów organizmu i wymagają specjalistycznej opieki medycznej. Są one przedmiotem badań w pediatrii oraz medycynie przewlekłych schorzeń dziecięcych.

Chroniczne choroby u dzieci to stany zdrowotne utrzymujące się przez dłuższy czas lub nawracające. Mogą być wiązane z czynnikami genetycznymi, metabolicznymi, środowiskowymi, żywieniowymi oraz przewlekłym stresem i stanem zapalnym.

Otyłość i choroby metaboliczne

Otyłość i zaburzenia metaboliczne u dzieci mogą wzajemnie się nasilać, a ich przyczyny bywają związane z dietą, przewlekłym stanem zapalnym, stresem i snem.

  • Otyłość może być przyczyną chorób metabolicznych oraz potęgować rozwój innych chorób.
  • Stłuszczenie wątroby może dotyczyć dzieci, a u dzieci często występuje wraz z otyłością. Jego rozwojowi mogą sprzyjać przetworzone węglowodany, spożywanie fruktozy i cukru.
  • Węglowodany mogą przyczyniać się do otyłości, podobnie jak żywność ultraprzetworzona. Niewłaściwy mikrobiom jelitowy może prowadzić do otyłości, a przewlekły stres może się do niej przyczyniać.
  • Przewlekły stan zapalny może prowadzić do rozwoju chorób metabolicznych. Otyłość brzuszna może być z kolei objawem choroby metabolicznej.
  • Zbyt duża ilość insuliny może prowadzić do insulinooporności, a zaburzenia snu mogą sprzyjać jej rozwojowi. Częste infekcje mogą być objawem insulinooporności.
  • Cukrzyca może powodować częste oddawanie moczu, podobnie jak insulinooporność i nadwaga. Częste infekcje mogą także być objawem cukrzycy.
  • Otyłość może zwiększać ryzyko pojawienia się choroby refluksowej oraz chorób trzustki.
  • Otyłość może być przyczyną chorób nowotworowych i raka, a także zwiększać podatność na choroby nowotworowe.
  • Przywra trzustkowa może być przyczyną cukrzycy.
  • Cynk może zmniejszać rozwój chorób wątroby.
  • Lipodemia może być chorobą przewlekłą, a choroby metaboliczne mogą powodować skurcze mięśni.

Autyzm i ADHD

Autyzm i ADHD mogą wiązać się z różnorodnymi objawami dotyczącymi zachowania, rozwoju, reakcji na bodźce oraz aktywności ruchowej.

  • Przesadne napady złości, potrzeba powtarzalności określonych zachowań oraz częste zmiany hobby mogą być objawami neuroróżnorodności u dzieci.
  • Do możliwych objawów autyzmu należą także opóźnienie rozwoju ruchowego, problemy sensoryczne i chodzenie na palcach.
  • Nadwrażliwość na bodźce słuchowe oraz wzrokowe może towarzyszyć autyzmowi u dzieci.
  • Kręcenie się w kółko również może być objawem autyzmu.
  • Metale ciężkie w diecie matki mogą powodować autyzm, a niedobór cynku może zwiększać jego ryzyko.
  • Nadmiar bodźców może nasilać objawy ADHD. Aktywność ruchowa u dzieci może natomiast pomagać je wyciszać.
  • Ograniczenie cukru może zmniejszać objawy ADHD.

Układ pokarmowy i refluks

Choroby układu pokarmowego u dzieci mogą wiązać się zarówno z zaburzeniami pracy przewodu pokarmowego, jak i z dietą, stylem życia oraz innymi czynnikami.

  • Zaburzenia funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku mogą stanowić podstawę choroby refluksowej, a niski poziom kwasu solnego może być jej przyczyną.
  • Do pojawienia się choroby refluksowej może przyczyniać się niewłaściwa dieta, a błonnik może wpływać na jej przyczynę. Znaczenie może mieć także siedzący tryb życia, zaburzenia mineralne oraz regularne przejadanie się, które może prowadzić do chorób żołądka.
  • Choroba refluksowa przełyku może być przyczyną zgagi, a objawy pozaprzełykowe mogą jej towarzyszyć. Powikłaniem po chorobie refluksowej może być zapalenie zatok.
  • Objawy refluksu mogą nasilać soki cytrusowe, porzeczki, czereśnie, śliwki oraz gruszki. Powolne spożywanie posiłków może natomiast zmniejszać objawy choroby refluksowej, podobnie jak ograniczenie pora.
  • Helikobakter pylori może powodować stany zapalne w dwunastnicy, natomiast choroby pasożytnicze mogą wiązać się z dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi. Larwy glisty ludzkiej mogą powodować niedrożność dróg żółciowych.
  • Przewlekły stres może prowadzić do chorób żołądka. Brak apetytu i niestrawność mogą być objawami choroby żołądka.
  • Podawanie probiotyków przy inhibitorach pompy protonowej może wspierać zdrowie jelit u dzieci z refluksem żołądkowo-jelitowym.
  • Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą zwiększać ryzyko nietolerancji pokarmowej.
  • Niedobór witaminy D może sprzyjać pojawianiu się stanu zapalnego w uchyłkach w jelicie.

Odporność, infekcje i mikrobiom

Odporność dziecka może rozwijać się aż do 12. roku życia.

  • Zdrowe odżywianie może wspomagać odporność dzieci, podobnie jak hartowanie.
  • Leczenie dzieci antybiotykami może sprawiać, że organizm nie rozwija własnej odporności, a także powodować nawroty choroby.
  • Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia mogą zaburzać skład mikrobiomu, powodować przerost bakterii Gram-ujemnych oraz przerost drożdży Candida.
  • Wczesna antybiotykoterapia może zwiększać ryzyko stanów zapalnych i sprzyjać rozwojowi kandydozy.
  • Niekontrolowany rozwój candidy może być objawem spadku odporności.
  • Przewlekły stan zapalny może obciążać układ immunologiczny, powodować częste infekcje i zaostrzać choroby już występujące.
  • Chroniczny stres może powodować przewlekły stan zapalny, a nieleczone infekcje mogą wywoływać stres.
  • Chroniczne zmęczenie może być objawem obecności pasożytów, podobnie jak cysty mogą być objawem choroby pasożytniczej.
  • Kleszcz może być przyczyną zakażenia wirusem KZM.
  • Niedobór cynku może zaostrzać choroby autoimmunologiczne.

Niedobory żywieniowe

Niedobory żywieniowe u dzieci mogą wpływać na rozwój, samopoczucie i funkcjonowanie różnych układów organizmu.

  • Niedobór białka może opóźniać rozwój fizyczny dziecka, a niedobór witaminy B6 może sprzyjać rozwojowi chorób.
  • Zaniżone zalecenia żywieniowe mogą prowadzić do chorób.
  • Niedobór witaminy D może przyczyniać się do rozwoju tężyczki oraz przewlekłego zmęczenia.
  • Niedobory żywieniowe mogą powodować przewlekłe zmęczenie i spadek odporności.
  • Problemy ze snem mogą być przyczyną niedoboru witaminy E oraz niedoboru żelaza.
  • Niedobór jodu może być przyczyną wolniejszego metabolizmu.
  • Ciężko lecząca się anemia może być przyczyną niedoboru witaminy C, a sucha skóra również może wiązać się z jej niedoborem.
  • Niedobór cholesterolu może zwiększać ryzyko chorób neurologicznych i powodować problemy z formowaniem osłonki mielinowej.
  • Niedobór koenzymu Q10 może powodować chroniczne zmęczenie.
  • Suchość w ustach może być wynikiem niedoboru witaminy B3.

Serce, krążenie i nerki

Na zdrowie serca, krążenia i nerek mogą wpływać zarówno przewlekłe niedobory, jak i inne choroby oraz zaburzenia organizmu.

  • Choroby nerek mogą być przyczyną osteoporozy, a niedokrwistość, zaburzenia smaku, nieregularne miesiączki i zaburzenia erekcji mogą być ich objawami.
  • Otyłość może być przyczyną chorób kardiologicznych, podobnie jak przewlekły niedobór magnezu może przyczyniać się do rozwoju chorób serca.
  • Niedobór witaminy D może być związany z wystąpieniem chorób układu krążenia oraz zwiększać ryzyko rozwoju żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.
  • Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać występowaniu chorób serca, a zakażenie Helicobacter pylori może przyczyniać się do rozwoju choroby wieńcowej.
  • Przewlekły stres może przyczyniać się do rozwoju choroby wieńcowej i zwiększać ryzyko wystąpienia chorób serca, a także chorób nerek.
  • Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zawału.
  • Przyczyną nadciśnienia może być niedotlenienie nerek lub mózgu, a niedobory wapnia mogą być przyczyną nadciśnienia tętniczego.
  • Częste oddawanie moczu może wiązać się z niedoborem witaminy D, zapaleniem pęcherza, grzybicą układu moczowego, niewydolnością serca, przewlekłą niewydolnością nerek albo nadciśnieniem.
  • Niedobór witaminy D może być związany z częstszymi infekcjami dróg moczowych, natomiast przywra żylna może powodować zapalenia dróg moczowych.
  • Arytmia serca może występować przy chronicznych wzdęciach.
  • Chorowanie na cukrzycę może prowadzić do uszkodzenia nerek.

Układ oddechowy i alergie

Przewlekłe choroby układu oddechowego i alergie u dzieci mogą mieć związek zarówno z predyspozycjami rodzinnymi, jak i z czynnikami działającymi we wczesnym okresie życia.

  • Astma jest chorobą zapalną dróg oddechowych, a przewlekły stan zapalny może sprzyjać rozwojowi chorób układu oddechowego.
  • Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia mogą zwiększać ryzyko astmy oraz alergii.
  • Wysoki poziom kwasów omega-6 w mleku matki może zwiększać ryzyko astmy u dziecka.
  • Choroby alergiczne u rodziców mogą zwiększać ryzyko atopowego zapalenia skóry u dziecka. Nie każde dziecko z atopowym zapaleniem skóry musi jednak być uczulone na pokarm, a alergia pokarmowa może nie być przyczyną AZS.
  • Skaza białkowa jest częściej diagnozowana u dzieci karmionych butelką. Samo eliminowanie potencjalnie alergizujących produktów nie zmniejsza ryzyka wystąpienia alergii.
  • Alergia może być przyczyną zapalenia zatok, natomiast niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko zapalenia płuc.
  • Niewykryty problem z wędzidełkiem u dziecka może być mylony z przeziębieniem lub alergią, a także powodować podrażnienie dróg oddechowych i nosa.

Stres, sen i zdrowie psychiczne

Przewlekły stres może powodować choroby somatyczne, czyli dolegliwości i zaburzenia dotyczące ciała.

  • Może również prowadzić do chronicznego zmęczenia.
  • U nastolatków depresji może sprzyjać dieta uboga w błonnik pokarmowy.
  • Podobne ryzyko może wiązać się z przeciążeniem mediami społecznościowymi.
  • Nieregularne posiłki mogą przyczyniać się do wysokiego poziomu kortyzolu.

Skóra, jama ustna i kości

Przewlekłe choroby u dzieci mogą dotyczyć skóry, jamy ustnej oraz układu kostnego, a ich przyczyny bywają związane także z innymi problemami zdrowotnymi.

  • Bakterie powodujące próchnicę mogą obciążać układ immunologiczny, a anemia może prowadzić do rozwoju próchnicy.
  • Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko zapalenia zatoki szczękowej oraz choroby wieńcowej.
  • Niedobór witaminy D może skutkować chorobami przyzębia, natomiast odpowiednie nawodnienie może pomagać chronić przed ich rozwojem.
  • Problemy z jajnikami mogą być przyczyną osteoporozy, podobnie jak alkoholizm.
  • Niedobór witaminy D może przyspieszać rozwój choroby zwyrodnieniowej kolan.
  • Siedzący tryb życia może być przyczyną cellulitu.
  • Defekt na podłożu genetycznym może być przyczyną atopowego zapalenia skóry.

Zdrowie hormonalne i rozrodcze

Zaburzona gospodarka hormonalna może powodować choroby.

  • Bolesne miesiączkowanie może wynikać z wad rozwojowych narządu rodnego, zespołu policystycznych jajników lub przewlekłego stresu.
  • Niedobór jodu może powodować chorobę Hashimoto.
  • U kobiet ciężarnych niedobór kwasu foliowego może prowadzić do zaburzeń rozwoju układu nerwowego u potomstwa.
  • Ciąża może sprzyjać rozwojowi zapalenia pęcherza.
  • Substancje toksyczne mogą kumulować się w gruczołach endokrynnych.
  • Zbyt niski poziom kortyzolu może wskazywać na choroby autoimmunologiczne.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Niektóre substancje stosowane przez kobiety w ciąży mogą wiązać się z ryzykiem chronicznych chorób u dzieci, w tym oxybenzone — składnik preparatów chroniących przed słońcem.

  • Kozieradki nie należy podawać dzieciom w większych ilościach.

Pozostałe zastosowania

Przyczyny chorób przewlekłych u dzieci mogą obejmować czynniki związane z dietą, stanem zapalnym, środowiskiem i przebytymi zakażeniami.

  • Dieta keto może mieć działanie lecznicze u dzieci z padaczką lekooporną.
  • Uziemianie organizmu może zmniejszać bóle chroniczne.
  • Pleśń może przyczyniać się do rozwoju chorób nowotworowych.
  • Przewlekłe zapalenie może być przyczyną nowotworu.
  • Przewlekły stan zapalny może prowadzić do rozwoju chorób neurodegeneracyjnych.
  • Wraz z wiekiem może wzrastać ryzyko zachorowania na nowotwory.
  • Bolerioza może przyczyniać się do rozwoju tężyczki.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu