Uszkodzenia skóry

Uszkodzenia skóry to różnorodne zaburzenia ciągłości lub struktury naskórka i skóry właściwej. Mogą obejmować rany, otarcia, pęknięcia, oparzenia oraz inne formy uszkodzeń mechanicznych, chemicznych lub termicznych. Skóra jest największym organem ciała, pełniącym funkcje ochronne, dlatego jej uszkodzenia dotyczą zarówno warstw powierzchniowych, jak i głębszych. Charakter uszkodzeń zależy od ich rodzaju, głębokości oraz rozległości.

Uszkodzenia skóry obejmują między innymi rany, oparzenia, podrażnienia oraz naruszenie jej bariery ochronnej. Mogą wynikać z urazów mechanicznych, promieniowania UV, stanów zapalnych lub działania substancji drażniących.

Gojenie ran i oparzeń

Gojenie ran i oparzeń obejmuje zarówno wspieranie regeneracji uszkodzonej skóry, jak i łagodzenie dolegliwości po oparzeniach słonecznych.

  • Lilak pospolity może pomagać przyspieszać gojenie ran.
  • Babka lancetowata może pomagać w gojeniu ran i skaleczeń.
  • Podagrycznik może przyspieszać gojenie ran.
  • Nagietek lekarski może stymulować produkcję kolagenu w ranach, przyspieszać ich gojenie oraz łagodzić objawy oparzeń.
  • Żmijowiec może wspomagać gojenie ran.
  • Rumianek może pomagać i wspomagać proces gojenia ran.
  • Przy ranach można uwzględnić także żyworódkę, która może pomagać na rany i przyspieszać ich gojenie.
  • Krwawnik pospolity może wspomagać gojenie ran.
  • Cykoria podróżnik może pomagać przyspieszać gojenie ran i mieć właściwości wspomagające ten proces.
  • Babka zwyczajna może przyspieszać gojenie ran.
  • Korzeń żywokostu może przyspieszać gojenie się ran, a żywokost lekarski może regenerować skórę.
  • Sól może przyspieszać gojenie się ran.
  • Liście laurowe mogą ułatwiać gojenie się ran.
  • Odwar z ogórecznika stosowany zewnętrznie może pomagać w gojeniu ran.
  • Olej z czarnuszki może przyspieszać gojenie się ran, a także niwelować skutki oparzeń słonecznych.
  • Wrotycz może przyspieszać gojenie ran.
  • Ziele żywokostu może łagodzić oparzenia słoneczne.
  • Przy oparzeniach słonecznych można sięgnąć po maści z kwasem hialuronowym poprawiającym poziom nawilżenia naskórka.
  • Oparzenia słoneczne może pomóc złagodzić kąpiel w occie jabłkowym.
  • Na oparzenia słoneczne mogą pomagać okłady z nagietka, plasterków schłodzonych ogórków oraz z owsianki.
  • Przy łagodnych oparzeniach słonecznych u dzieci może pomagać ekstrakt z cebuli i czosnku.
  • Na oparzenia słoneczne może pomagać okład z zimnego zsiadłego mleka, jogurtu, kefiru lub maślanki.
  • Pomocne przy oparzeniach słonecznych mogą być także okłady z plasterków schłodzonych pomidorów oraz okłady z kwasu borowego.
  • Żyworódka może pomagać na oparzenia.
  • Skrzyp polny może regenerować skórę po uszkodzeniach mechanicznych i przyspieszać gojenie odmrożeń.
  • Podczas uszkodzenia skóry, na przykład na skutek oparzeń, może dojść do nadmiernego rozrostu Candida albicans.

Ochrona przed promieniowaniem UV

Ochrona skóry przed promieniowaniem UV obejmuje ograniczanie jego wpływu na skórę i komórki oraz zmniejszanie ryzyka oparzeń słonecznych.

  • Likopen może zmniejszać ryzyko oparzeń słonecznych, chronić skórę przed promieniowaniem słonecznym oraz zabezpieczać komórki przed promieniowaniem UV.
  • Olej z pestek malin może chronić skórę przed promieniowaniem UV.
  • Masło kakaowe może chronić skórę przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym, a zielona herbata może zabezpieczać ją przed wolnymi rodnikami.
  • Mniszek lekarski może pomagać blokować szkodliwe promienie UVB.
  • Kremy z filtrami UV mogą zmniejszać ryzyko powstawania zmarszczek.
  • Promieniowanie UVB może prowadzić do podrażnień skóry oraz poparzeń skóry.
  • Nadmiar słońca może powodować przebarwienia na skórze, a promieniowanie UVA może uszkadzać włókna kolagenowe.
  • Selen może odwracać uszkodzenia skóry wywołane promieniowaniem ultrafioletowym.

Nawilżanie i bariera skóry

Nawilżenie skóry zależy między innymi od sprawnej bariery hydrolipidowej, która ogranicza utratę wody z naskórka dzięki alkoholom tłuszczowym.

  • Odbudowa bariery hydrolipidowej może być wskazana po kuracji retinolem, ponieważ jej naruszenie może powodować stan zapalny.
  • Stan zapalny może z kolei wspierać odbudowę bariery hydrolipidowej skóry.
  • Alkohol może niszczyć barierę hydrolipidową skóry, natomiast alkohol cynamonowy może jej nie naruszać.
  • Alkohol cetearylowy może nawilżać skórę.
  • Nagietek lekarski może pomagać w nawilżeniu skóry, a ziele żywokostu może pomagać w leczeniu jej suchości.
  • Astaksantyna może poprawiać nawilżenie skóry.

Starzenie i jędrność skóry

Zmarszczki, utrata jędrności i zmiany elastyczności należą do najczęściej opisywanych oznak starzenia się skóry.

  • Nagietek lekarski może zmniejszać zmarszczki, podobnie jak skrzyp polny.
  • Koenzym Q10 może redukować zmarszczki i spowalniać starzenie się skóry. Kwas hialuronowy może wygładzać zmarszczki.
  • Zmniejszenie produkcji kolagenu może prowadzić do powstawania zmarszczek, a jego niedobór może sprzyjać utracie jędrności skóry.
  • Nawłoć może ujędrniać i odmładzać skórę, a dzika róża może mieć podobne działanie. Ogórecznik lekarski może pomóc przywrócić skórze jędrność.
  • Lilak pospolity może uelastyczniać skórę, żyworódka może poprawiać jej elastyczność, a astaksantyna może wspierać ten efekt.
  • Ceramidy mogą spowolnić proces starzenia skóry, likopen może je spowalniać, a OPC może chronić przed starzeniem się skóry.
  • Astaksantyna może także pomóc zmniejszyć plamy starcze.
  • Niedobór selenu może powodować pogłębianie się zmarszczek. Wysoki poziom kortyzolu może przyspieszać starzenie się skóry, podobnie jak spożywanie cukru i parafina.
  • Promieniowanie słoneczne może powodować starzenie skóry.

Stany zapalne i choroby skóry

Stany zapalne skóry mogą wiązać się z podrażnieniem, obrzękiem, zaczerwienieniem, suchością oraz sączeniem.

  • Stan zapalny może pobudzać procesy naprawcze w skórze, ale przy sączeniu może również sprzyjać nadkażeniom bakteryjnym i grzybiczym.
  • Pokrzywa może poprawiać stan skóry. Zaczerwienienia na skórze mogą natomiast towarzyszyć nietolerancji histaminy.
  • Zaburzenia flory jelitowej mogą pogarszać stan skóry, a niedobór cynku może powodować zapalenia skóry.
  • Zaburzenie bariery naskórkowej może być przyczyną atopowego zapalenia skóry, które może charakteryzować się suchością skóry.
  • Przegrzewanie, nagłe zmiany pogody, infekcje oraz ząbkowanie mogą zaostrzać łojotokowe zapalenie skóry. Towarzyszyć mu mogą nasilony rumień i wysięk. Mydlnica lekarska może pomagać w łojotokowym zapaleniu skóry przy zastosowaniu zewnętrznym, a wrotycz może być pomocny przy nadmiernym przetłuszczaniu się skóry.
  • Żywokost może łagodzić podrażnienia, podobnie jak babka zwyczajna, lnica pospolita, rumianek i szałwia, która może działać kojąco na zapalenie skóry.
  • Nagietek lekarski może łagodzić podrażnienia skórne, pomagać przy schorzeniach skóry i stanach zapalnych skóry. Chaber bławatek może łagodzić schorzenia skóry, a czystek może poprawiać jej stan.
  • Żyworódka może zmniejszać obrzęk skóry.
  • Kwasy omega-3 mogą zmniejszać stopień łuszczenia się skóry w łuszczycy.

Odżywianie a kondycja skóry

Kondycja skóry może wiązać się ze sposobem odżywiania oraz podażą wybranych witamin, minerałów i kwasów tłuszczowych.

  • Przy poparzeniach słonecznych może być wskazana suplementacja witaminą C lub witaminą E.
  • Witamina E zawarta w mniszku lekarskim może chronić skórę przed szkodliwymi czynnikami z zewnątrz i poprawiać jej kondycję.
  • Łuszczenie się skóry może być objawem niedoboru biotyny, a niedobór biotyny może wpływać na jej suchość. Biotyna może być także związana ze stanem skóry.
  • Łuszczenie się skóry może być przyczyną niedoboru witaminy C, podobnie jak sucha skóra.
  • Spożywanie brokułów może spowalniać starzenie się skóry, a czereśnie mogą spowalniać ten proces.
  • Niedobór cynku może przyspieszać starzenie się skóry.
  • Niedobór witaminy B3 może powodować zmiany skórne, natomiast niedobór jodu może prowadzić do zmian w wyglądzie skóry.
  • Sucha skóra może być objawem niedoboru selenu lub skutkiem niedoboru kwasów tłuszczowych omega-3.
  • Zmiany skórne występujące razem z biegunką mogą być objawem pelagry.

Przyczyny zmian skórnych

Zmiany skórne mogą wynikać zarówno z urazów i czynników zewnętrznych, jak i z chorób, zaburzeń hormonalnych oraz predyspozycji genetycznych.

  • Uszkodzenia mechaniczne ciała mogą wywoływać ostry stan zapalny.
  • Skaza białkowa może objawiać się przesuszoną i zaczerwienioną skórą.
  • Przebarwienia skóry mogą towarzyszyć problemom z wątrobą oraz problemom z tarczycą.
  • Zmiany skórne mogą być objawem obecności pasożytów.
  • Zażółcenie skóry może wynikać z niedoboru witaminy B9, a anemia może powodować jej bladość.
  • Nieodpowiednio przeprowadzone zabiegi kosmetyczne mogą prowadzić do przebarwień. Podobny skutek może mieć użycie perfum.
  • Kortyzol może powodować pękające naczynka na twarzy.
  • Upośledzenie gruczołów łojowych może przyczyniać się do uwrażliwienia skóry.
  • Pogorszenie kondycji włosów, skóry i paznokci może być objawem niedoczynności tarczycy.
  • Defekt na podłożu genetycznym może być przyczyną atopowego zapalenia skóry.
  • Rzucenie palenia papierosów może pomóc w walce z cellulitem.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Uszkodzenia skóry mogą być związane z podrażnieniem, osłabieniem bariery ochronnej, przesuszeniem albo reakcją na określone substancje i zabiegi.

  • Chlorku magnezu do kąpieli nie należy stosować przy podrażnieniach, otarciach ani skaleczeniach skóry.
  • Alkohol może powodować zaczerwienienie skóry oraz zwiększać jej podatność na podrażnienia. Alkohol izopropylowy może podrażniać skórę, a alkohol polivinylowy również może wywoływać takie reakcje.
  • Alkohol denaturyzowany może powodować utratę wody w naskórku, odwadniać skórę i ją wysuszać. Może także szkodzić skórze mieszanej, tłustej oraz trądzikowej.
  • Alkohol denat w kosmetykach może powodować podrażnienia skóry i pogarszać jej stan. Podobne działanie przypisuje się etanolowi w kosmetykach oraz alkoholowi izopropylowemu stosowanemu w kosmetykach.
  • Niektóre alkohole w kosmetykach mogą podrażniać skórę, wysuszać ją i pogarszać jej stan. Mogą także niszczyć skórę.
  • Alkohol etylowy w kosmetykach może powodować podrażnienia skóry, a alkohol cynamonowy może ją podrażniać. Alkohol anyżowy może natomiast nie niszczyć skóry.
  • Retinol może powodować podrażnienia skóry, a mieszanie go z innymi substancjami może prowadzić do podrażnienia lub rumienia.
  • Hydroksymetyloglicynian sodu może wywoływać podrażnienia skóry.
  • Stawianie baniek może powodować odczyny na skórze i bywać niewskazane przy jej złym stanie.
  • Po zastosowaniu ashwagandhy może występować swędzenie skóry oraz pieczenie.
  • Olej z rokietnika stosowany w zbyt dużych dawkach może powodować zażółcenie skóry, a olejki eteryczne mogą wiązać się z przebarwieniami skóry.
  • Beta-alanina może powodować mrowienie skóry.
  • Po usunięciu kleszcza może być zalecana dezynfekcja skóry jodyną lub alkoholem.
  • Szczepienia mogą zaostrzać łojotokowe zapalenie skóry.

Pozostałe zastosowania

Niektóre zastosowania roślin i praktyk dotyczą także zapachu, ukrwienia oraz przemywania skóry.

  • Pokrzywa może redukować przykry zapach skóry.
  • Ssanie oleju może być związane z poprawą stanu skóry.
  • Pokrzywa może zwiększać ukrwienie skóry głowy.
  • Podbiał może być wykorzystywany do przemywania skóry.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu