Przekształcanie witamin

Przekształcanie witamin obejmuje procesy wpływające na ich wchłanianie, aktywację, wykorzystanie i rozkład w organizmie. Może zależeć między innymi od składników mineralnych, sposobu przygotowania żywności, stanu zdrowia oraz interakcji z innymi substancjami.

Źródła witamin

Pokrzywa może zawierać witaminy i być ich źródłem. Dostarcza witamin A, C, E i K, a także witamin B1, B2 i B3 oraz witaminy D. Nasiona pokrzywy dodawane do potraw mogą wzbogacać organizm w witaminy.

  • Kiełki mogą dostarczać witamin, w tym witaminy E, a ogonki z czereśni mogą zawierać witaminy.
  • Ziarnopłon, nawłoć pospolita, szczawik zajęczy, mniszek lekarski, czarna porzeczka, agrest, papryka, seler korzeniowy, brokuły, owoce dzikiej róży i szpinak mogą dostarczać witaminę C. Mniszek lekarski może również zawierać witaminę E, a seler korzeniowy może zawierać duże dawki witaminy E.
  • Żyworódka może zawierać witaminę E, natomiast roszponka i szpinak mogą zawierać witaminę K.
  • Jabłko i babka lancetowata mogą zawierać witaminy.
  • Dzika róża i orzechy mogą być źródłem witamin z grupy B, a otręby mogą zawierać witaminę B6. Wątróbka wieprzowa może dostarczać witaminę B1.
  • Jajka mogą być źródłem witamin, w tym witaminy B12, a wołowina może dostarczać witaminę B12.
  • Przetwory mleczne mogą zawierać witaminę D, a słońce może zwiększać poziom tej witaminy w organizmie.
  • Orzechy mogą być źródłem witaminy E, natomiast spożywanie brokułów może zwiększać poziom witaminy K w organizmie.

Witamina C

Witamina C może być przyjmowana w czystej postaci kwasu l-askorbinowego.

  • Może wspomagać odporność, rozpuszczać skrzepy krwi oraz obniżać stężenie trójglicerydów we krwi.
  • Może zapobiegać zaćmie, spowalniać zanik mięśni i ograniczać zanik grasicy.
  • W formie tetraizopalmitynianu askorbylu może powstrzymywać nadmierną melanogenezę.
  • Czosnek, cebula i szparagi mogą wspierać działanie witaminy C w organizmie.

Witaminy grupy B

Witamina B12 może występować w śledziach, a także w przetworach mlecznych i fermentowanych produktach mlecznych. Witaminy z grupy B mogą wpływać na samopoczucie, działając zarówno wyciszająco, jak i pobudzająco, oraz mogą uodparniać na stres.

  • Witaminy z grupy B mogą poprawiać plastyczność mózgu.
  • Seler korzeniowy może zawierać witaminę B, a żyworódka witaminy B2 i B3.
  • Ziemniaki mogą zawierać witaminę B6.

Witamina D

Zdolność organizmu do syntezy witaminy D w skórze spada z wiekiem. Szyba może blokować produkcję witaminy D w organizmie pod wpływem światła słonecznego, a niewydolność nerek może ograniczać jej efektywność.

  • Witamina D może zwiększać wytwarzanie kacetylidyny.
  • Resweratrol może stymulować działanie witaminy D.
  • Witamina D może hamować powstawanie przerzutów nowotworowych, natomiast nowotwór jelita grubego może tworzyć oporność na tę witaminę.
  • Suplementacja witaminą D może podnosić poziom testosteronu.

Witaminy A, E i K

Witamina A może działać jako przeciwutleniacz. Cynk może wspierać działanie witaminy A w oku.

  • Migdały mogą dostarczać witaminę E, a oliwa z oliwek może ją zawierać.
  • Witamina K może występować w kapuście włoskiej i szparagach.

Wchłanianie i metabolizm

Wchłanianie witamin zależy między innymi od obecności innych składników, formy witaminy oraz warunków jej przetwarzania. Bioflawonoidy mogą poprawiać przyswajanie i wchłanianie witaminy C, a posiłek może wspierać jej wchłanianie. Magnez może wspierać wchłanianie witaminy D oraz jej przekształcanie do formy aktywnej, natomiast jego niedobór może osłabiać te procesy i skuteczność przyjmowanej witaminy D.

  • Wapno może zwiększać przyswajalność witaminy B12, a witamina D może poprawiać jej wchłanianie. Rozłożenie spożywanej witaminy B12 na kilka porcji dziennie może sprzyjać jej lepszemu przyswajaniu.
  • Bor może przyspieszać przekształcanie witaminy D do formy aktywnej. Cynk może wspierać funkcjonowanie witaminy D i ją aktywować, a jego niedobór może osłabiać działanie tej witaminy.
  • Skrzyp polny może rozkładać witaminę B1 i blokować jej działanie.
  • Procesy technologiczne mogą powodować utratę witamin w płatkach błyskawicznych, a produkty przetworzone mogą zawierać ich mniej.
  • Kwaśne środowisko może sprzyjać wchłanianiu witaminy C. Kwas foliowy może być łączony z witaminą C.
  • Cynk może wspierać przekształcanie witaminy A w kwas retinowy, a witamina A w formie retinolu może być dobrze wchłanialna.
  • Witamina C może łatwo się utleniać i pozostawać niestabilna w wysokiej temperaturze. Witamina C z igliwia może się utleniać, a słońce może powodować jej rozkład.
  • Żelazo może zwiększać przyswajalność witaminy C. Witamina C może zwiększać wchłanianie żelaza, poprawiać przyswajanie żelaza niehemowego w jego obecności oraz wychwytywać żelazo niehemowe.
  • Witamina C może zwiększać wchłanianie selenu.
  • Probiotyki mogą wspomagać syntezę witamin w organizmie, a zaburzona flora jelitowa może utrudniać ich wchłanianie.
  • Przyswajanie potasu może być łatwiejsze przy obecności witaminy B6, a odpowiednia porcja tej witaminy może sprzyjać wchłanianiu magnezu.
  • Multiwitamina może wchłaniać się z posiłkiem zawierającym tłuszcz, a witamina K2 może rozpuszczać się w tłuszczach.
  • Wątroba może magazynować witaminy, natomiast jej niewydolność może ograniczać efektywność witaminy D.
  • Preparaty z filtrem UVB mogą powodować zaburzenia w produkcji witaminy D.
  • Przewlekły stres może obniżać poziom witaminy C w organizmie.
  • Koenzym Q10 może pomagać regenerować witaminę E.

Niedobory i objawy

Niedobór witaminy B12 może wiązać się z zaburzeniami jej wchłaniania, obniżonym poziomem tej witaminy przy zakażeniu Helicobacter pylori oraz niedoborem po zakażeniu pasożytniczym. Stres może obniżać poziom witamin z grupy B. Deficyt witaminy B12 może także przyczyniać się do utraty smaku.

  • Niedobór witaminy D może wiązać się z powolnym gojeniem się ran, podwyższonym poziomem trójglicerydów, sztywnością stawów, zawrotami głowy przy szybkim wstawaniu, biegunkami oraz katarem.
  • Objawami niedoboru witaminy B12 mogą być intensywnie czerwony język i pękające kąciki ust.
  • Niedobór witaminy B12 może zwiększać ryzyko osteoporozy.
  • Niedobór witaminy A może powodować powstawanie zaskórników.
  • Niedobór witamin może sprzyjać powstawaniu Candida albicans.
  • Niedobór witamin z grupy B może zaburzać funkcjonowanie żołądka.
  • Sucha skóra może być przyczyną niedoboru witaminy C, a wolne gojenie się ran i łuszczenie skóry mogą być przyczynami tego niedoboru.

Działanie zdrowotne witamin

Witamina C może mieć działanie przeciwnowotworowe oraz usprawniać funkcjonowanie układu odpornościowego. Witaminy mogą pomagać budować odporność. Suplementacja witaminą D może mieć korzystny wpływ na zdrowie.

  • Przy poparzeniach słonecznych wskazana może być suplementacja witaminą E.
  • Witaminy C i E mogą zwiększać skuteczność antybiotyków.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo stosowania witamin zależy także od ich łączenia z innymi substancjami. Mieszanie retinolu z witaminą C może być niewskazane i destabilizować retinol.

  • Witamina C w formie soli może być łagodniejsza dla żołądka, a przyjmowanie jej z jedzeniem może zmniejszać niepożądane reakcje żołądkowo-jelitowe.
  • Wysokie dawki witaminy C mogą zniekształcać wyniki odczytu poziomu glukozy we krwi.
  • Łączenie statyn z witaminą B3 może niekorzystnie wpływać na wątrobę.
  • Zalecenia dotyczące stosowania witaminy D mogą być zaniżone w stosunku do rzeczywistego zapotrzebowania organizmu.

Pozostałe zastosowania

Maseczka z pokrzywy może dostarczać skórze witaminy.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu