Super żywność

Super żywność to grupa produktów spożywczych wyróżniających się wysoką zawartością składników odżywczych, takich jak witaminy, minerały, przeciwutleniacze i błonnik. Produkty te pochodzą głównie z naturalnych źródeł roślinnych i często są wykorzystywane w diecie jako uzupełnienie codziennego jadłospisu. Termin ten obejmuje różnorodne owoce, warzywa, nasiona, orzechy oraz inne produkty o szczególnie korzystnym składzie odżywczym.

Superżywność to umowne określenie produktów spożywczych postrzeganych jako szczególnie bogate w składniki odżywcze i związki bioaktywne. Przypisuje się jej możliwy wpływ na ogólną kondycję organizmu, odporność oraz codzienne funkcjonowanie.

Superżywność roślinna

Superżywność roślinna obejmuje różnorodne produkty i rośliny, którym przypisuje się szczególnie dużą wartość w codziennej diecie.

  • Do tej grupy może należeć soczewica, a także awokado.
  • Jarmuż może być zaliczany do superżywności i dostarczać organizmowi wielu cennych składników odżywczych.
  • Wśród warzyw wymienia się również pietruszkę, pomidory, szpinak, marchew oraz brokuły.
  • Do superżywności roślinnej może należeć także czosnek, a wśród przypraw — kurkuma.
  • Zielona herbata i mięta pieprzowa również mogą być zaliczane do tej kategorii.
  • W zestawieniach superżywności pojawiają się ponadto orzechy włoskie, orzechy brazylijskie oraz olej kokosowy.
  • Grupę tę mogą uzupełniać wodorosty i papaja.

Korzyści zdrowotne żywności

Superżywność może wspierać różne aspekty zdrowia — od kontroli wagi po odporność, kondycję skóry i pracę mózgu.

  • Może pomagać w poprawie kontroli wagi, a produkty bogate w białko mogą zwiększać termogenezę posiłkową, czyli ilość energii zużywanej przez organizm po posiłku.
  • Produkty bogate w błonnik pokarmowy mogą obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi. Unikanie produktów wysoko przetworzonych może natomiast chronić przed zawałem serca.
  • Superżywność może pomagać w zapobieganiu chorobom nowotworowym.
  • Odpowiednio dobrana żywność może usprawniać pracę mózgu i poprawiać wygląd skóry.
  • Zdrowa żywność może powodować mniejsze reakcje uczuleniowe.
  • Produkty odżywcze mogą zwiększać produkcję przeciwciał i wzmacniać układ odpornościowy. Sok z żyworódki Daigremonta może być stosowany wewnętrznie na odporność.
  • Jedzenie rukwi wodnej może poprawiać zdrowie, a codzienne spożywanie około 500 g warzyw i owoców może pomagać w zachowaniu zdrowia.
  • Warzywa mogą być bardziej zalecane w diecie niż owoce.
  • Sok z selera naciowego może dodawać energii.
  • Żywność bogata w szkodliwe tłuszcze utwardzone może sprzyjać powstawaniu trądziku. Podobny efekt mogą mieć produkty smażone oraz fast foody.
  • Fast foody mogą powodować stany zapalne w organizmie.

Żywność przetworzona

Żywność wysokoprzetworzona może zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworów.

  • Wybieranie żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać depresji, wyższej śmiertelności oraz chorobom serca.
  • Dieta zawierająca przetworzoną żywność może powodować otyłość, a produkty przetworzone mogą zwiększać masę ciała.
  • Żywność wysoko przetworzona może powodować migrenowe bóle głowy.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej witamin.
  • Jogurty owocowe mogą być dosładzane.
  • Ryboflawina, oznaczana symbolem E101, może być nieszkodliwym dodatkiem do żywności.
  • Przemysł spożywczy może promować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów.
  • Większość energii dorosłych Amerykanów może pochodzić z żywności ultraprzetworzonej.
  • Odstawienie przetworzonej żywności może pomóc w walce z cellulitem.

Składniki odżywcze i źródła

Żywność może dostarczać białka, witamin, minerałów, błonnika i innych składników odżywczych.

  • Nieprzetworzone czerwone mięso może mieć wysoką wartość odżywczą i dostarczać żelazo hemowe. Mięso może również zawierać witaminę B12, a wołowina może być jej źródłem; ponadto może dostarczać glicynę.
  • Białko zwierzęce może być pełnowartościowe i bardziej wartościowe niż białko roślinne. Zwiększeniu spożycia białka może służyć także jedzenie roślin strączkowych.
  • Jajka mogą być źródłem witamin, a ich regularne jedzenie może dostarczać organizmowi niezbędnych witamin i minerałów. Mogą również zawierać witaminę B12, natomiast żółtka jaj mogą być bogate w witaminę B12, żelazo i cholinę.
  • Podroby mogą zawierać witaminę B12, a sardynki mogą zawierać jej więcej niż inne gatunki ryb.
  • Warzywa i owoce mogą być cennym źródłem błonnika, potasu, miedzi, manganu, żelaza i witamin, a także mogą zawierać przeciwutleniacze. Pokarmy mogą zawierać również karotenoidy.
  • Marchew może zawierać duże ilości błonnika pokarmowego, zaś rzeżucha jest jednym z najbogatszych źródeł witaminy K.
  • Spożywanie roślin z rodzaju Amsinckia może dostarczać składniki odżywcze.
  • Sok z jabłek, kapusty kiszonej, papryki, imbiru i chili może zawierać naturalne probiotyki.

Żyworódka, skład i właściwości

Żyworódka może zawierać kwasy organiczne, witaminy z grupy B oraz różne składniki mineralne.

  • W jej składzie mogą występować żelazo, mangan i sód.
  • Żyworódka może zawierać także potas, magnez i wapń.
  • Do pozostałych składników mineralnych należą możliwie miedź, krzem i cynk.
  • Wśród obecnych związków wymienia się flawonoidy, kwas jabłkowy i kwas bursztynowy.
  • Żyworódka może zawierać również związki polifenolowe oraz bufadienolidy.
  • Przypisuje się jej właściwości immunostymulujące, wspomaganie układu odpornościowego i wzmacnianie jego funkcjonowania.
  • Żyworódka może wspierać funkcjonowanie układu odpornościowego, stymulować jego działanie oraz produkcję limfocytów.
  • Sok z żyworódki może mieć właściwości przeciwzapalne, natomiast sama roślina może mieć właściwości przeciwzapalne.
  • Żyworódka może mieć właściwości przeciwbakteryjne, a jej sok może działać bakteriobójczo.
  • Może także zwalczać paciorkowce i wspierać zwalczanie Helicobacter pylori.
  • Żyworódka może mieć właściwości przeciwgrzybiczne i działać przeciwwirusowo.
  • Jej działanie może obejmować regenerację, a żyworódka Daigremonta może mieć właściwości regenerujące.
  • Żyworódka może przyspieszać gojenie ran i wspomagać ten proces.
  • Może pomagać na oparzenia, trądzik oraz nadżerki.
  • Żyworódka może pomagać na RZS i choroby autoagresywne.
  • Może zapobiegać burzy cytokinowej, przyspieszać powrót do zdrowia po wyczerpaniu organizmu oraz nadawać się do celów leczniczych.
  • Żyworódka może mieć właściwości lecznicze.
  • Przesadzanie żyworódki może wpływać na nią korzystnie.
  • Sok z żyworódki może wzmacniać włosy.
  • Żyworódka pierzasta może występować w Polsce i być zaliczana do sukulentów.

Zastosowania kulinarne

Dzikie rośliny mogą wzbogacać codzienną kuchnię, zarówno jako składniki potraw, jak i surowce do przygotowania maceratów.

  • Owoce głogu można jeść na surowo.
  • Pokrzywę można dodawać do zup.
  • Mak polny może być składnikiem wielu potraw.
  • Z żyworódki można przygotować maceraty.

Produkcja i jakość żywności

Jakość żywności zależy zarówno od sposobu jej produkcji, jak i od warunków przechowywania oraz wyboru źródła pochodzenia.

  • Zdrowa żywność może być wolna od organizmów modyfikowanych genetycznie i uprawiana bez konserwantów.
  • Produkcja zdrowej żywności może ograniczać zanieczyszczenia oraz oszczędzać wodę.
  • Naturalne gospodarstwa mogą dostarczać produkty bogatsze w niektóre składniki odżywcze. Nawozy w postaci gnojówki i obornika mogą z kolei dostarczać roślinom niezbędnych składników odżywczych.
  • Liście chrzanu mogą zabezpieczać żywność przed szybkim zepsuciem.
  • Mięso kupowane ze znanego źródła może zachowywać świeżość i zapewniać odpowiednią jakość.
  • System Nutri-Score może opierać się na piramidzie żywienia.

Żywokost i inne rośliny

Żywokost zawiera krzem oraz alantoinę.

  • Ziele żywokostu może mieć właściwości ściągające.
  • Świeże ziele babki zwyczajnej może zawierać więcej substancji czynnych niż ziele suszone.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo żywności zależy zarówno od jej składu, jak i od częstotliwości spożywania oraz obecności potencjalnie szkodliwych substancji.

  • Ilość dodatków do żywności może decydować o jej bezpieczeństwie, a dodatki mogą powodować otyłość.
  • Częste spożywanie żywności przetworzonej może prowadzić do szybkiego przekroczenia bezpiecznych limitów spożycia.
  • Żywność z dodatkiem soi GMO może zwiększać ryzyko nowotworów i innych chorób.
  • Taki dodatek może także prowadzić do rozszczelnienia jelita, zaburzeń składu mikrobiomu oraz stanów zapalnych.
  • Żyworódka może zawierać substancje szkodliwe dla psów.
  • Substancje obecne w żyworódce mogą być również szkodliwe dla kotów.

Pozostałe zastosowania

Super żywność obejmuje także produkty i zastosowania wykraczające poza codzienne spożycie.

  • Miód może być zaliczany do super żywności.
  • Sok z żyworódki może służyć jako składnik okładów na oparzenia.
  • Z żyworódki można przygotować wyciąg alkoholowy.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu