Kategorie żywności

Żywność można klasyfikować według pochodzenia, stopnia przetworzenia, składu i sposobu wykorzystania. W codziennych rozmowach pojawiają się między innymi określenia takie jak żywność przetworzona, zdrowa żywność czy superżywność, których zakres może zależeć od przyjętych kryteriów.

Superżywność i produkty roślinne

Superżywność może pomagać zapobiegać chorobom nowotworowym i usprawniać pracę mózgu. Do produktów zaliczanych do superżywności należą miód, czosnek, soczewica, wodorosty, pietruszka, jarmuż, marchew, awokado, zielona herbata, pomidory, brokuły, orzechy włoskie, orzech brazylijski, mięta pieprzowa, szpinak, papaja, kurkuma i olej kokosowy.

Składniki odżywcze w żywności

Jajka mogą dostarczać witamin, a ich żółtka mogą być bogate w witaminę B12.

  • Zdrowa żywność może dostarczać więcej składników odżywczych, a ketchup z większą zawartością pomidorów może mieć ich więcej.
  • Warzywa i owoce mogą zawierać przeciwutleniacze oraz być źródłem potasu, miedzi, manganu, żelaza i witamin. Warzywa, owoce i orzechy mogą być źródłem błonnika, a produkty bogate w ten składnik mogą obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi.
  • Kiełki mogą dostarczać witamin, w tym witaminy E. Liście chrzanu i maślanka mogą zawierać witaminy z grupy B.
  • Podroby mogą zawierać witaminę B12, a głównymi źródłami biotyny są mleko, jaja, produkty zbożowe i podroby.
  • Nieprzetworzone czerwone mięso może mieć wysoką wartość odżywczą.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej witamin, a płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej.
  • Produkty z mąki pszennej mogą mieć wysoki indeks glikemiczny, a miękki ser dojrzewający może być produktem niskowęglowodanowym.
  • Jedzenie zbyt dużej ilości węglowodanów jest przyczyną cukrzycy typu 2.

Żywność przetworzona i zdrowie

Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać otyłości, wiązać się z wyższą śmiertelnością i zwiększać ryzyko zawału serca. Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać trądzikowi, podobnie jak żywność bogata w szkodliwe tłuszcze utwardzone, produkty smażone i fast foody. Cukier w diecie może prowadzić do chorób serca.

  • Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać cukrzycy typu II, depresji, zaburzeniom lękowym i migrenowym bólom głowy, a także obniżać odporność i zwiększać poziom stresu.
  • Żywność przetworzona może zwiększać ryzyko nowotworu, a niezdrowa żywność może nasilać stres oksydacyjny. Wysoko przetworzona żywność może też sprzyjać powstawaniu wolnych rodników.
  • Unikanie żywności przetworzonej z dodatkami może sprzyjać zdrowiu, a same dodatki mogą powodować otyłość. Odstawienie żywności przetworzonej może pomóc w leczeniu kandydozy.
  • Żywność nieprzetworzona i mało przetworzona może wspierać odporność, a zdrowa żywność może zawierać mniej substancji chemicznych.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać cukier, a jogurty owocowe mogą być dosładzane. Produkty przetworzone mogą też zawierać mniej białka i mniej składników mineralnych.
  • Oleje częściowo uwodornione mogą wchodzić w skład żywności, a produkty przetworzone mogą mieć wydłużoną datę spożycia.

Dieta, sytość i zachowania żywieniowe

Jedzenie pod wpływem emocji może prowadzić do otyłości, a osoby smutne mogą nadmiernie spożywać jedzenie. Jedzenie w stresie może prowadzić do uzależnienia i wchłaniać się gorzej. Produkty przetworzone mogą uzależniać, a odżywianie niskowęglowodanowe może pomóc wyeliminować uzależnienie od nich.

  • Produkty bogate w białko mogą zwiększać termogenezę posiłkową, a dłuższe jedzenie może zwiększać odczuwanie sytości. Jajka mogą dawać poczucie sytości.
  • Superżywność może pomóc poprawić kontrolę wagi.
  • Warzywa mogą być bardziej zalecane w diecie niż owoce, a soki warzywne mogą być napojem do codziennego spożycia.
  • Jedzenie najpierw białka, potem warzyw i tłuszczów, a na końcu węglowodanów może stabilizować poziom glukozy we krwi.
  • Świadome jedzenie może poprawiać zdrowie emocjonalne, a jedzenie przekąsek może aktywować układ dopaminowy.
  • Podczas diety imitującej post można stosować preparat witaminowo-mineralny.

Przygotowanie posiłków i dzikie rośliny

Przygotowywanie posiłków w domu może ograniczać spożycie żywności przetworzonej i wspierać zdrowie. Dzikie rośliny mogą być wykorzystywane w kuchni.

  • Owoce głogu można jeść na surowo, a owoce aronii mogą być jadalne.
  • Liście chrzanu mogą chronić żywność przed szybkim zepsuciem, a drzewa owocowe mogą służyć do wędzenia potraw.
  • Liście biedrzeńca większego można jeść po ugotowaniu, a nasiona cibory brunatnej mogą być jadalne.
  • Rośliny z rodzaju Amsinckia mogą dostarczać składników odżywczych.

Oznaczenia i klasyfikacja produktów

Nutri-Score może różnie klasyfikować poszczególne produkty: smoothie mogą otrzymywać niższą ocenę, oliwa z oliwek może mieć klasę D, a czekolada może być oceniana niżej niż pizza warzywna. System może być oparty na piramidzie żywienia.

  • Zdrowa żywność może być wolna od organizmów modyfikowanych genetycznie.
  • Produkty light mogą zawierać słodziki.
  • Przyszłość żywności funkcjonalnej może zależeć od badań kultur fermentacyjnych.

Produkcja żywności i środowisko

Produkcja zdrowej żywności może ograniczać zanieczyszczenia oraz oszczędzać wodę. Przemysł spożywczy może promować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo dodatków do żywności może zależeć od ich ilości, a ryboflawina (E101) może być nieszkodliwym dodatkiem.

  • Zdrowa żywność może powodować mniejsze reakcje uczuleniowe.
  • Częste spożywanie żywności przetworzonej może prowadzić do szybkiego przekroczenia bezpiecznych limitów jej spożycia.
  • Białe purchawki o białym przekroju mogą być jadalne, podobnie jak wszystkie gatunki mleczajów.
  • Jedzenie czereśni może nasilać objawy choroby refluksowej.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu