Astma

Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych, charakteryzującą się nawracającymi epizodami duszności, świszczącego oddechu oraz kaszlu. W przebiegu astmy dochodzi do zwężenia oskrzeli, co utrudnia przepływ powietrza do płuc. Choroba ta może mieć różne nasilenie i przebieg, a jej diagnoza opiera się na badaniach funkcji płuc oraz ocenie objawów klinicznych. Astma jest jedną z najczęściej występujących chorób układu oddechowego na świecie.

Astma to przewlekłe schorzenie układu oddechowego związane z nadreaktywnością i zapaleniem oskrzeli, które objawia się dusznością, świszczącym oddechem i kaszlem. Może mieć różne czynniki ryzyka, prowokujące i towarzyszące schorzenia oraz być modyfikowana przez dietę, ekspozycje środowiskowe i preparaty ziołowe. Objawy i przebieg bywają różne u dzieci i dorosłych, a niektóre interwencje mogą łagodzić dolegliwości lub wpływać na częstość zaostrzeń.

Patofizjologia i objawy

Astma to choroba, w której dochodzi do procesu zapalnego w drogach oddechowych.

  • Skurcz oskrzeli, obrzęk błony śluzowej i nadmierna produkcja śluzu zwężają światło dróg oddechowych, co wywołuje napady świszczącego oddechu, kaszel, uczucie ucisku w klatce piersiowej i duszność.
  • Uporczywa lub ciężka obturacja może prowadzić do niedotlenienia mózgu.
  • Nagłe nasilenie trudności w oddychaniu wymaga czujności, bo problemy z oddychaniem mogą być także objawem wstrząsu anafilaktycznego albo zawału serca.
  • Zewnętrzne czynniki nie zawsze są jedyną przyczyną zaostrzeń; kłopoty z oddychaniem mogą nasilać również zaburzenia elektrolitowe, a niedobór potasu może powodować takie objawy.

Czynniki ryzyka i wczesne ekspozycje

Astma kształtuje się pod wpływem dziedziczności i wczesnych bodźców środowiskowych, a kilka ekspozycji w okresie niemowlęcym może zmieniać ryzyko jej wystąpienia.

  • Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą zwiększać ryzyko astmy. Wczesna antybiotykoterapia może zaburzać dojrzewanie mikrobioty, co bywa łączone z nadreaktywnością dróg oddechowych.
  • Wysoki poziom kwasu omega-6 w mleku matki może zwiększać ryzyko astmy u dziecka. Równowaga między kwasami omega-6 a omega-3 w diecie karmiącej ma znaczenie dla profilu zapalnego rozwijającego się układu odporności.
  • Choroby alergiczne u rodziców mogą zwiększać ryzyko AZS u dziecka. Atopia w rodzinie często idzie w parze ze skłonnością do nadwrażliwości dróg oddechowych, dlatego rodzinny profil alergiczny bywa traktowany jako sygnał podwyższonego ryzyka zaburzeń atopowych w tym samym środowisku.

Leki konwencjonalne i działania niepożądane

W astmie leki konwencjonalne opierają się głównie na rozszerzaniu oskrzeli i hamowaniu zapalenia, a podawanie ich drogą wziewną pozwala działać miejscowo w drogach oddechowych przy mniejszych dawkach systemowych.

  • Sól fizjologiczna może być używana do inhalacji.

Suplementy i składniki odżywcze

Astma bywa modulowana dietą i suplementami, dlatego wybór składników odżywczych może łagodzić objawy albo, przeciwnie, je nasilać.

  • Antyoksydanty mogą chronić przed astmą.
  • Kwasy omega-3 mogą pomagać osobom z astmą.
  • Niedobór witaminy D może zwiększać nasilenie astmy.
  • Przewlekły niedobór magnezu może powodować astmę oskrzelową.
  • Jedzenie brokułów może zmniejszyć symptomy astmy.
  • Picie kawy może zmniejszać występowanie astmy.
  • Algi mogą zawierać astaksantynę.
  • Witamina A może chronić nabłonek układu oddechowego przed drobnoustrojami.
  • Cynk może chronić drogi oddechowe.
  • N-acetylocysteina może zmniejszyć uszkodzenia komórek w płucach.
  • Koenzym Q10 może wspomagać leczenie chorób płuc.
  • Zielona herbata może dostarczać do organizmu teofilinę.
  • L-arginina może nasilać astmę.

Zioła i preparaty roślinne

Astma to przewlekły stan zapalny dróg oddechowych, dlatego w tradycji zielarskiej sięga się po rośliny kojarzone z łagodzeniem skurczu, stanu zapalnego i podrażnienia błon śluzowych.

  • Podbiał pospolity bywa używany na kaszel i świszczący oddech, co może łagodzić objawy astmy.
  • Lipa może pomóc przy astmie, zwłaszcza gdy towarzyszy jej napięcie i kaszel.
  • Zielona herbata może łagodzić astmę.
  • Chrzan może wspomagać leczenie astmy.
  • Gojnik może pomagać przy astmie.
  • Lepiężnik może być stosowany w leczeniu astmy.
  • Miodunka plamista może łagodzić objawy astmy oskrzelowej.
  • Miodunka bywa też polecana przy astmie.
  • Kordyceps może zmniejszać objawy astmy.
  • Olej z czarnuszki może pomagać w leczeniu astmy.
  • Podbiał może łagodzić infekcje górnych dróg oddechowych, co bywa przydatne, gdy infekcja nasila objawy.
  • Płucnica islandzka może łagodzić podrażnienia dróg oddechowych.
  • Babka lancetowata może pomóc w chorobach dróg oddechowych.
  • Imbir może łagodzić dolegliwości związane ze stanami zapalnymi dróg oddechowych.
  • Melisa może być stosowana w inhalacjach.
  • Paprocie mogą działać stymulująco na układ oddechowy.
  • Syrop z sosny może udrażniać drogi oddechowe.
  • Seler korzeniowy może pomóc w leczeniu chorób płuc.
  • Skrzyp polny może ułatwić funkcjonowanie układu oddechowego.
  • Żywokost może być pomocny w schorzeniach układu oddechowego.
  • Miodunka może być pomocna przy chorych płucach.
  • Miodunka może być wskazana przy dolegliwościach układu oddechowego.
  • Fiołek wonny może wspomagać drogi oddechowe.
  • Okłady z żyworódki mogą leczyć choroby dróg oddechowych.
  • Czosnek może rozrzedzać wydzielinę z oskrzeli.
  • Oman wielki może pomóc w schorzeniach układu oddechowego.

Domowe i fizjoterapeutyczne metody łagodzenia objawów

Astma bywa zmienna z dnia na dzień, dlatego warto mieć pod ręką proste, bezpieczne sposoby na ulżenie w duszności i odkrztuszaniu.

  • Nawadniaj organizm regularnie, bo lepsza podaż płynów może sprzyjać upłynnianiu i usuwaniu zalegającej flegmy.
  • Sięgnij po inhalacje solą, które mogą pomagać na nadmiar flegmy. Tego typu inhalacje można też wykorzystać, by łagodzić objawy przeziębienia, gdy nasilają świszczący oddech lub kaszel.
  • Oklepywanie klatki piersiowej w pozycji ułatwiającej drenaż może pomóc, gdy wydzielina zalega i trudno ją odkrztusić.
  • Gorzka czekolada może pomagać przy duszności; wybieraj tabliczki o wysokiej zawartości kakao i jedz małe porcje, obserwując reakcję organizmu.

Czynniki środowiskowe i toksyny

Astma nasila się pod wpływem czynników drażniących i toksyn z otoczenia, a niektóre ekspozycje mogą też zmieniać przebieg infekcji współistniejących z chorobą.

  • Zanieczyszczenie powietrza może nasilać ostry przebieg infekcji górnych dróg oddechowych.
  • Z tym wiążą się także częstsze nawroty takich infekcji.
  • Najcięższe epizody mogą być bardziej prawdopodobne przy dużym obciążeniu zanieczyszczeniami.
  • Antymon może powodować zaburzenia układu oddechowego.
  • Solanina może powodować trudności z oddychaniem.

Przeciwwskazania, ostrzeżenia i interakcje

W astmie najważniejsze jest unikanie czynników, które mogą nasilać skurcz oskrzeli lub prowokować zaostrzenie.

  • Olejku sosnowego nie stosujemy w astmie oskrzelowej. Nawet niewielka ekspozycja na lotne składniki może podrażniać drogi oddechowe i wywołać duszność; dotyczy to zwłaszcza aerozoli i inhalacji domowych.
  • Stosowanie wziewnych kortykosteroidów może sprzyjać rozwojowi Candida albicans. Ryzyko ogranicza dokładne przepłukanie jamy ustnej po każdej dawce oraz stosowanie komory inhalacyjnej.
  • Może wystąpić reakcja alergiczna po spożyciu mniszka lekarskiego u osób uczulonych na rośliny astrowate. Objawy mogą obejmować świąd jamy ustnej, pokrzywkę lub nasilenie dolegliwości ze strony dróg oddechowych.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu