Dieta eliminacyjna

Dieta eliminacyjna to sposób żywienia polegający na czasowym wykluczeniu z jadłospisu określonych produktów lub składników pokarmowych. Stosuje się ją w celu identyfikacji potencjalnych alergenów lub substancji wywołujących niepożądane reakcje organizmu. W trakcie diety eliminacyjnej stopniowo reintrodukuje się wykluczone produkty, obserwując reakcje organizmu. Jest to metoda stosowana w diagnostyce i planowaniu dalszego sposobu żywienia.

Dieta eliminacyjna polega na czasowym lub długotrwałym wykluczeniu wybranych produktów albo składników pożywienia. Bywa stosowana w związku z alergiami, nietolerancjami, chorobami przewodu pokarmowego oraz zmianą masy ciała.

Zasady diet eliminacyjnych

Dieta eliminacyjna polega na czasowym lub stałym wykluczeniu określonych produktów albo składników z jadłospisu.

W celiakii leczenie może polegać na wdrożeniu diety eliminacyjnej.
Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakładać ograniczenie spożycia kalorii oraz jedzenie warzyw niskoskrobiowych.
W jej ramach może obowiązywać zakaz jedzenia mięsa, serów i pieczywa.
Możliwe jest także wykluczenie ziemniaków, oliwy oraz alkoholu.
Dieta ta może również zakazywać picia kawy, choć dopuszcza picie soków owocowo-warzywnych.
Eliminacja produktów wysoko przetworzonych może zmniejszać otyłość.
Leczenie uzależnienia od przetworzonych węglowodanów może opierać się na abstynencji trwającej co najmniej 30 dni.
Odstawienie przetworzonej żywności może pomagać w leczeniu kandydozy.

Odchudzanie i otyłość

Dieta eliminacyjna może wspierać odchudzanie, zwłaszcza gdy ogranicza produkty sprzyjające nadmiernej podaży energii.

Eliminacja produktów sprzyjających przybieraniu na wadze może zmniejszać otyłość brzuszną, podobnie jak ograniczenie produktów obfitujących w tłuszcze nasycone oraz alkoholu.
Rezygnacja z produktów obfitujących w cukry proste może zmniejszać otyłość brzuszną, a dieta bez słodyczy może prowadzić do jej zmniejszenia.
Wyeliminowanie białego pieczywa może pomóc w utracie wagi, natomiast eliminacja cukru może prowadzić do redukcji masy ciała.
Regularne jedzenie nasion strączkowych może pomagać w odchudzaniu. Woda spożywana przed posiłkiem może zmniejszać apetyt.
Herbata pu-erh może wspomagać odchudzanie. Spirulina może być pomocna przy odchudzaniu, a spirulina niebieska może wspierać ten proces.
L-karnityna może mieć niską skuteczność w odchudzaniu.

Dieta ketogeniczna

Dieta ketogeniczna ogranicza udział węglowodanów i opiera jadłospis przede wszystkim na tłuszczach.

Odmiana LCHF może być korzystna dla osób prowadzących siedzący tryb życia.
Długotrwałe stosowanie diety ketogenicznej może powodować nietolerancję glukozy.
Dieta ketogeniczna może wspomagać leczenie depresji.

Post i głodówki

Post przerywany może pomagać ograniczać ryzyko problemów metabolicznych oraz zapobiegać nadwadze.

Głodówka może wspomagać odchudzanie.

Cukrzyca i insulinooporność

Dieta eliminacyjna ograniczająca spożycie węglowodanów może obniżać poziom trójglicerydów.

W przypadku cukrzycy i insulinooporności znaczenie ma dopasowanie zakresu eliminacji do indywidualnych potrzeb oraz regularne monitorowanie parametrów metabolicznych.

Refluks i trawienie

Zmiana sposobu żywienia może pomóc pozbyć się zgagi.

Mniejsze posiłki spożywane w ciągu dnia mogą zmniejszać objawy refluksu żołądkowego, a ich powolne jedzenie może dodatkowo łagodzić objawy choroby refluksowej.
Dieta zawierająca błonnik może pomagać kontrolować objawy u pacjentów z chorobą refluksową przełyku.
Ograniczenie zup na bazie tłustych mięs może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
Przy refluksie dieta może tolerować ser kozi i sery homogenizowane.

Wątroba, nerki i dna moczanowa

Eliminacja alkoholu może pomóc w leczeniu dny moczanowej.

Zmniejszenie masy ciała może ograniczać ilość tłuszczu w wątrobie.
Dieta uboga w błonnik pokarmowy może sprzyjać rozwojowi kamicy żółciowej.
Wysokokaloryczna dieta może prowadzić do rozwoju kamicy żółciowej.

Dieta przeciwzapalna i nowotwory

Dieta może wiązać się zarówno z mniejszym, jak i większym ryzykiem wybranych nowotworów.

Dieta bogata w błonnik może opóźniać wystąpienie raka krwi, czyli szpiczaka mnogiego.
Dieta bogata w sól może zwiększać ryzyko raka żołądka.

Serce, mózg i starzenie

Sposób odżywiania może wpływać na kondycję mózgu oraz przebieg zmian związanych ze starzeniem.

Dieta zawierająca jaja może korzystnie wpływać na kondycję mózgu.
Stosowanie diety keto może spowalniać rozwój choroby Alzheimera.

Składniki diety i suplementy

Dieta eliminacyjna może obejmować zarówno określone składniki żywności, jak i ograniczenia wpływające na przyswajanie witamin.

Skrobia oporna może ułatwiać utratę masy ciała.
Warzywa i owoce mogą zawierać przeciwutleniacze.
Dieta uboga w tłuszcze może zaburzać wchłanianie witaminy K2.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Dieta eliminacyjna wymaga ostrożnego doboru ograniczeń, zwłaszcza u dzieci, kobiet w ciąży i osób z chorobami przewlekłymi.

Matka karmiąca piersią dziecko ze skazą białkową nie powinna spożywać mięsa.
Ciąża może być przeciwwskazaniem do stosowania diety ketogenicznej.
Przy cukrzycy typu 1 dieta ketogeniczna może być przeciwwskazana.
Eliminowanie z jadłospisu produktów potencjalnie alergizujących u dzieci nie zmniejsza ryzyka wystąpienia alergii.

Pozostałe zastosowania

Dieta eliminacyjna może być rozważana także w kontekście wybranych problemów skórnych i stomatologicznych.

Przy trądziku pomocne może być ograniczenie spożywania cukrów prostych, a także wybieranie produktów o niskim indeksie glikemicznym.
Wyeliminowanie węglowodanów może ograniczać pojawianie się kamienia nazębnego, podobnie jak wyeliminowanie cukru.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.