Napoje orzeźwiające

Napoje orzeźwiające to płyny przeznaczone do spożycia, które mają na celu dostarczenie uczucia świeżości i ochłody. Zazwyczaj charakteryzują się niską zawartością alkoholu lub jej całkowitym brakiem oraz często zawierają składniki takie jak woda, cukry, kwasy organiczne, aromaty i dodatki smakowe. Mogą występować w różnych formach, w tym gazowanych i niegazowanych, oraz obejmować szeroki zakres smaków. Są popularne w różnych kulturach i dostępne w wielu wariantach handlowych.

Napoje orzeźwiające to szeroka grupa płynów spożywanych dla ugaszenia pragnienia, nawodnienia lub przyjemności smakowej. Obejmuje między innymi lemoniady, napoje gazowane, energetyczne, izotoniczne, napary, kawę, herbatę i napoje alkoholowe. Ich działanie może wiązać się ze składem, zawartością cukru, kofeiny, alkoholu oraz dodatkiem ziół.

Napoje energetyczne i pobudzające

Napoje energetyczne mogą zawierać kofeinę, która doraźnie może wspomagać walkę ze zmęczeniem.

  • Podczas intensywnego wysiłku fizycznego napoje energetyczne mogą służyć do zwiększenia energii.
  • Niektóre napoje energetyczne zawierają słodziki typu aspartam.
  • Yerba mate może zmniejszać zmęczenie i zapewniać pobudzający zastrzyk energii.

Piwo, alkohol i organizm

Piwo może dostarczać organizmowi magnezu, potasu i choliny, a także przyswajalnego krzemu.

  • Zawiera antyoksydanty i może zwiększać ich poziom w organizmie.
  • Umiarkowane picie piwa może zapobiegać miażdżycy, usprawniać przepływ krwi oraz obniżać ryzyko chorób serca.
  • Piwo bezalkoholowe może mieć działanie antymiażdżycowe, chronić mózg i zwiększać odporność.
  • Piwo bezalkoholowe może ułatwiać zasypianie i poprawiać jakość snu.
  • Umiarkowane spożycie piwa może wiązać się z lepszą gęstością mineralną kości udowej.
  • Alkohol może zwiększać apetyt oraz wrażliwość na bodźce smakowe.
  • Alkohol może również pogłębiać niedobór cynku.
  • Orzechówka może mieć właściwości przeciwzapalne.

Kawa, herbata i czekolada

Kawa, herbata i czekolada tworzą różnorodną grupę napojów i produktów o odmiennym smaku, składzie oraz możliwym wpływie na organizm.

  • Napar yerba mate słynie z właściwości pobudzających, a także może zmniejszać apetyt i działać napotnie.
  • Picie herbaty cejlońskiej może dostarczać doznań bogatego smaku i aromatu. Czarna herbata może pobudzać układ nerwowy, natomiast jej regularne picie może objawiać się nerwowością i ograniczać wchłanianie żelaza.
  • Kawa może wzmacniać mięśnie i prowadzić do zwiększenia siły mięśniowej. Picie kawy może działać stymulująco na układ nerwowy, ale też utrudniać zasypianie.
  • Kawa może zaburzać wchłanianie wapnia. Fusy z kawy mogą zawierać żelazo oraz miedź.
  • Gorzka czekolada może zawierać kofeinę, dawać uczucie sytości i pomagać w zmęczeniu. Może również zwiększać poziom endorfin, stymulować wydzielanie dopaminy oraz działać jako afrodyzjak.
  • Teobromina z kakao może pobudzać układ naczyń krwionośnych, a płynna czekolada może zawierać metyloksantyny.
  • Zapachu czosnku można pozbyć się, pijąc kawę.
  • Toucha może być zaliczana do popularnej czerwonej herbaty Pu Erh.

Ziołowe napary i działanie organizmu

Ziołowe napary mogą różnić się działaniem zależnie od użytej rośliny i jej części.

  • Napar z tymianku może działać wykrztuśnie, a napar z forsycji może rozrzedzać śluz i działać wykrztuśnie.
  • Nawłoć może wzmacniać naczynia krwionośne, oczyszczać wątrobę, działać przeciwzapalnie i rozkurczowo. Jej napar może także działać przeciwbólowo.
  • Napar z oregano może działać grzybobójczo.
  • Zapachu czosnku można pozbyć się, pijąc napar z goździków.
  • Napar z pączków dzikiej róży może działać rozkurczowo.
  • Forsycja może regulować poziom cukru, obniżać gorączkę i redukować stany zapalne. Jej napar może również łagodzić objawy łuszczycy.
  • Napar z czeremchy może działać uspokajająco.
  • Napar z bazylii może uśmierzać ból głowy, natomiast napar yerba mate może zmniejszać bóle głowy.
  • Napar z czystka może wzmacniać odporność i działać przeciwpasożytniczo.
  • Gajowiec żółty może być przygotowywany jako napar.
  • Napar z pokrzywy może zwiększać produkcję czerwonych krwinek i hemoglobiny.
  • Napar z kurkumy może działać przeciwzapalnie.
  • Ziele yerba mate zawiera polifenole, czyli silne przeciwutleniacze.
  • Na diecie dr Ewy Dąbrowskiej można pić herbaty ziołowe.
  • Syrop z czarnego bzu może wzmacniać organizm.
  • Napar z wrotycza może pomagać przy przeziębieniach.

Układ pokarmowy i refluks

Napoje orzeźwiające mogą w różny sposób wpływać na układ pokarmowy — od nasilenia refluksu po łagodzenie wybranych dolegliwości.

  • Napoje gazowane mogą nasilać chorobę refluksową.
  • Nalewka z orzecha włoskiego może pomagać w walce z pasożytami układu pokarmowego.
  • Regularne picie herbaty z mięty pieprzowej może łagodzić nieżyt przewodu pokarmowego.

Nawodnienie i przygotowanie napojów

Orzeźwiające napoje można przygotowywać z roślin, soków i własnoręcznie komponowanych mieszanek.

  • Mniszek lekarski może posłużyć do sporządzenia lemoniady, podobnie jak kwiaty czeremchy.
  • Szczawik zajęczy może być wykorzystywany do przygotowywania orzeźwiających napojów.
  • Własnoręcznie przygotowany napój izotoniczny może bardzo dobrze nawadniać organizm.
  • Piwo bezalkoholowe może nawadniać organizm.
  • Mięta może gasić pragnienie, a picie naparów z mięty może dawać uczucie chłodzenia podczas upałów.
  • Na diecie dr Ewy Dąbrowskiej można pić soki owocowo-warzywne.
  • Alkohol może konserwować sok z przytulii czepnej.
  • Namoczenie pokrzywy przed wyciskaniem soku może poprawić jego smak.

Układ moczowy i nerki

Napoje orzeźwiające mogą wpływać na wydalanie moczu oraz funkcjonowanie nerek.

  • Napar yerba mate może działać moczopędnie.
  • Napar z nawłoci może działać moczopędnie i oczyszczać nerki.
  • Napar z forsycji może działać moczopędnie.
  • Umiarkowane picie piwa może polepszać pracę nerek, a samo piwo może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych.
  • Kofeina zawarta w kawie może wykazywać właściwości moczopędne.

Zastosowania pozaspożywcze

Napoje orzeźwiające i ich pozostałości mogą znaleźć zastosowanie także poza kuchnią i codziennym piciem.

  • Napar z kawy może odstraszać nornice.
  • Piwo może pomóc pozbyć się muszek owocówek.
  • Napar z czosnku może stymulować wzrost storczyków oraz wzmacniać ich układ korzeniowy.
  • Może także zwiększać odporność storczyków na choroby.
  • Fusy z kawy mogą zakwaszać glebę i zawierać związki azotowe.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Napoje orzeźwiające mogą różnić się profilem bezpieczeństwa zależnie od zawartości cukru, słodzików, alkoholu, kofeiny i składników roślinnych.

  • Słodkie napoje przyczyniają się do otyłości, mogą nasilać insulinooporność, zwiększać poziom trójglicerydów oraz przyczyniać się do stłuszczenia wątroby.
  • Napoje słodzone mogą przyczyniać się do bardziej agresywnego przebiegu nowotworów, rozwoju nowotworu jelita grubego, piersi i prostaty, a także zwiększać ryzyko nowotworu trzustki.
  • Napoje słodzone słodzikami mogą zwiększać ryzyko rozwoju białaczki. Napoje zero mogą przyczyniać się do wystąpienia udaru niedokrwiennego oraz rozwoju choroby Alzheimera.
  • Spożywanie napojów energetycznych może prowadzić do uczucia niepokoju, drażliwości, bólów i zawrotów głowy, ogólnego osłabienia, problemów ze snem oraz pogorszenia koordynacji ruchowej.
  • Napoje energetyczne mogą prowadzić do wzrostu ciśnienia krwi, arytmii, uszkodzenia nerek i wątroby.
  • Piwo może prowadzić do przybierania na wadze, stłuszczenia wątroby, marskości wątroby oraz problemów z wątrobą. Może także zwiększać ryzyko udaru mózgu, a jego alkohol może być rakotwórczy.
  • Wysokie spożycie piwa może prowadzić do rozwoju mięśniaków macicy. U osób z dną moczanową piwo może zaostrzać objawy, a przy zapaleniu trzustki pogarszać stan zdrowia.
  • Alkohol może zwiększać ryzyko refluksu i obciążać wątrobę. Ograniczenie alkoholu może pomagać w leczeniu kandydozy.
  • Czarna herbata może prowadzić do rozdrażnienia, zgagi i podrażnienia przełyku, a jej picie może nasilać objawy choroby wrzodowej. Późne spożywanie czarnej herbaty może powodować trudności z zasypianiem.
  • Kawa może prowadzić do rozdrażnienia i nerwowości, a także sprzyjać refluksowi. Mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Napar z mięty może nasilać objawy choroby refluksowej, natomiast długotrwałe picie dużych ilości naparów z szałwii może wywołać nudności i wymioty. Ostry nieżyt żołądka może być przeciwwskazaniem do stosowania naparów z szałwii.
  • Czekolada może nasilać refluks i uzależniać.
  • Szkodliwe substancje zawarte w butelkach PET mogą przenikać do napoju.

Pozostałe zastosowania

Ciepłe napoje mogą wspierać rozrzedzanie zalegającej wydzieliny.

  • Dzięki temu łatwiej ją odkrztusić, zwłaszcza gdy jest gęsta i utrudnia oczyszczanie dróg oddechowych.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu