Napoje

Napoje to płyny przeznaczone do picia, obejmujące między innymi wodę, kawę, herbatę, soki i napoje fermentowane. Ich skład i sposób przygotowania są różne, a poszczególne rodzaje bywają wiązane z nawodnieniem, odżywianiem i codziennymi nawykami.

Kawa i jej wpływ na zdrowie

Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko depresji, choroby Alzheimera oraz udaru mózgu. Może też ograniczać ryzyko cukrzycy typu 2.

  • Kawa może zmniejszać ryzyko demencji, opóźniać degenerację komórek nerwowych w chorobie Parkinsona oraz chronić komórki układu nerwowego; u osób z nadciśnieniem może również zmniejszać ryzyko choroby Alzheimera. Może zwiększać zdolność zapamiętywania i koncentrację, a także zmniejszać senność. Wypita tuż przed drzemką może zmniejszać uczucie zmęczenia po wybudzeniu.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu trzonu macicy oraz działać przeciwnowotworowo. Może także zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów, a picie jej z mlekiem może osłabiać jej właściwości przeciwnowotworowe. Wśród nowotworów, których ryzyko kawa może zmniejszać, są nowotwory jelita grubego, wątroby, mózgu, jamy ustnej, trzustki, skóry i prostaty; może też zmniejszać ryzyko nawrotu raka jelita grubego. Połączenie kawy z magnezem może zmniejszać ryzyko nowotworów.
  • Kawa może ograniczać ryzyko włóknienia wątroby, a kofeina w niej zawarta — zmniejszać ryzyko marskości wątroby. Może też zmniejszać ryzyko kamieni nerkowych i otyłość brzuszną, a także wzmacniać kości.
  • Kawa może pobudzać ruch jelit, działać przeciwbólowo i nawadniać organizm. Regularne jej spożywanie może nie powodować zmian ciśnienia krwi, a kawa może też wywoływać wydzielanie kortyzolu.
  • Do kawy można dodawać korzeń maci, zielony kardamon i kordyceps; do jej produkcji można wykorzystać korzeń wierzbówki kiprzycy.

Alkohol i piwo

Picie alkoholu może zwiększać poziom kortyzolu. Umiarkowane picie piwa może obniżać ryzyko chorób serca i układu krążenia oraz zmniejszać ryzyko udaru mózgu.

  • Piwo może korzystnie wpływać na mikroflorę jelitową, obniżać poziom złego cholesterolu LDL i podwyższać poziom dobrego cholesterolu HDL.
  • Piwo może chronić przed wolnymi rodnikami, a jego spożywanie może zwiększać zawartość etanolu we krwi.
  • Alkohol może działać moczopędnie, natomiast alkohol anyżowy może nie powodować odwodnienia.
  • Fruktoza może metabolizować się podobnie do alkoholu, a eliminacja alkoholu z diety może zmniejszać otyłość brzuszną.
  • Alkohol może zwiększać wrażliwość na bodźce smakowe, a przyjmowanie prebiotyków z inuliną może zmniejszać chęć spożycia alkoholu.

Herbata i napary

Picie herbaty może poprawiać zdrowie. Yerba mate działa podobnie do kawy, ale ma silniejsze właściwości pobudzające.

  • Herbata z cytryną może skracać czas trwania grypy, a regularnie pita herbata z mięty pieprzowej może łagodzić nieżyt przewodu pokarmowego.
  • Herbata z liści mniszka lekarskiego może działać moczopędnie i wspomagać pracę nerek.
  • Herbata z szałwii może zwiększać produkcję żółci.
  • Herbata z ostropestu może wspomagać trawienie i może być pita przed posiłkiem.
  • Suszone owoce głogu można zaparzać w herbacie.
  • Herbaty z indyjskiego Darjeelingu mogą wyróżniać się dużą świeżością, a najświeższą może być herbata first flush, czyli z pierwszego wiosennego zbioru.

Soki i napoje owocowe

Regularne picie lemoniady może pomagać w leczeniu dny moczanowej.

  • Z soku pomidorowego można łagodzić objawy kaca, usprawniać pracę układu pokarmowego, nawadniać organizm, zmniejszać obrzęki, normalizować ciśnienie tętnicze krwi i zapobiegać udarom mózgu. Regularne picie może też zmniejszać ryzyko zachorowania na raka.
  • Sok z granatu może działać przeciwzapalnie, podnosić poziom hemoglobiny, oczyszczać krew, wspierać układ immunologiczny i zmniejszać ryzyko nowotworów. Może też przeciwdziałać zwężeniu tętnicy szyjnej oraz zmieniać jej grubość.
  • Sok z jabłek, kapusty kiszonej, papryki, imbiru i chili może wspierać układ odpornościowy.
  • Sok z wiśni może łagodzić bezsenność, a sok pomarańczowy może zwiększać uwagę.
  • Sok z liści łopianu może działać antyoksydacyjnie, a sok z kiszonej kapusty — działać oczyszczająco.
  • Soki można robić z owoców czarnego bzu, a przechowywanie soku z pokrzywy w lodówce może zachować jego właściwości.
  • Napoje owocowe mogą zawierać acesulfam, sacharynę lub sukralozę, nie zawierać soku owocowego, mieć niską wartość odżywczą oraz wodę jako główny składnik.

Kefir i napoje fermentowane

Kefir może przywracać równowagę flory jelitowej oraz wspierać odporność. Może też pomagać pozbyć się stanów zapalnych, a jego odmiany z bakteriami Lactobacillus i Bifidobacterium mogą zmniejszać objawy depresji.

  • Kefir może usprawniać wypróżnianie się i wspomagać pracę układu pokarmowego.
  • Rejuvelac może leczyć jelita.
  • Sok z jabłek, kapusty kiszonej, papryki, imbiru i chili może zawierać naturalne probiotyki.

Skład i wartość odżywcza

Kawa może być źródłem magnezu i innych minerałów, a woda z cytryną może poprawiać wchłanianie żelaza. Gorzka czekolada bez cukru może mieć skład podobny do kawy, choć proporcje składników odżywczych mogą się różnić.

  • Mleczne napoje owocowe mogą zawierać ukryty cukier, a produkty smoothie mogą być niżej klasyfikowane w systemie Nutri-Score.
  • Herbata może zawierać fluor.
  • Napoje energetyczne mogą zawierać kofeinę i słodziki, takie jak aspartam, a także mieć wysoką zawartość cukru i niskie pH.
  • Napoje roślinne mogą być przeznaczone do codziennego spożycia i być wzbogacane wapniem.

Napoje gazowane i energetyczne

Podczas intensywnego wysiłku fizycznego napoje energetyczne mogą zwiększać energię. Napoje zero mogą nie sprawdzać się jako zamiennik słodzonych napojów. Z kolei napój energetyczny może nie zastępować soku.

Wpływ na skórę i włosy

Sok pomidorowy może łagodzić stany zapalne skóry przy regularnym piciu, łagodzić trądzik i pomagać w pozbyciu się cellulitu. Cola może usuwać gumę do żucia przyklejoną do włosów.

  • Piwo może dodawać blasku farbowanym włosom.
  • Sok z przytuli może pomagać przy łuszczycy.
  • Sok żurawinowy może wzmacniać rudawy odcień włosów.

Zastosowania kulinarne

Mniszek lekarski i kwiaty czeremchy mogą posłużyć do przygotowania lemoniady. Pokrzywa może być składnikiem shake’ów.

Zastosowania domowe

Cola może służyć do czyszczenia srebrnej biżuterii i monet, a także jako odkamieniacz. Może też czyścić szyby i lustra.

  • Cola może usuwać plamy z krwi, a także gumę do żucia i klej z ubrań.
  • Do czyszczenia przypalonych garnków i zardzewiałych elementów również może posłużyć cola.
  • Wino może pomóc pozbyć się muszek owocówek.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Picie herbaty może blokować wchłanianie żelaza, a unikanie jej podczas suplementacji żelaza może poprawiać wchłanianie tego pierwiastka. Kawa może zaostrzać chorobę Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego i wrzody żołądka, a alkohol może zaburzać sen.

  • Kawa może skracać całkowity czas snu, natomiast unikanie jej przed snem może poprawiać jakość snu. Picie dużych ilości kawy może też sprzyjać zakwaszeniu organizmu, a przy bolesnych miesiączkach może pomóc unikanie mocnej herbaty i kawy.
  • Regularne spożywanie alkoholu może prowadzić do chorób wątroby, uszkadzać nerki, upośledzać pracę układu odpornościowego i zaburzać pracę układu oddechowego. Może również zaburzać wchłanianie kwasu foliowego, przyspieszać procesy zapalne w organizmie i uszkadzać mózg. Osoby regularnie pijące alkohol mogą być bardziej narażone na gruźlicę i zapalenie płuc, a jego nadmierne spożycie może zwiększać ryzyko cukrzycy typu 2.
  • Alkohol może wyzwalać ból głowy, w tym klasterowy ból głowy, a także powodować wypryski i zaczerwienienie skóry. Może też zwiększać produkcję sebum przez gruczoły łojowe, osłabiać barierę ochronną skóry i zwiększać jej podatność na podrażnienia.
  • Piwo może sprzyjać problemom żołądkowym. Może być problematyczne dla osób z celiakią i zespołem jelita nadwrażliwego, a refluks oraz przerost flory bakteryjnej w jelicie cienkim, czyli SIBO, mogą być przeciwwskazaniami do jego picia. Alkohol zawarty w piwie może obniżać płodność, a podwyższone trójglicerydy mogą być przeciwwskazaniem do jego picia.
  • Soki owocowe mogą powodować niealkoholowe stłuszczenie wątroby, a alkohol anyżowy może działać alergizująco. Sok z pokrzywy nie powinien być spożywany przy nadmiarze żelaza w organizmie.
  • Napoje zero mogą przyczyniać się do rozwoju choroby Alzheimera i zwiększać ryzyko udaru niedokrwiennego. Napoje gazowane mogą obniżać pH w jamie ustnej, nasilać chorobę refluksową i sprzyjać przebarwieniom zębów.

Pozostałe zastosowania

Kakao może łagodzić objawy przewlekłego zmęczenia. Mleko może przynosić ulgę w zgadze, a woda z cytryną może zmniejszać ryzyko powstawania kamicy wapniowej.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu