Napoje

Napoje to płyny przeznaczone do spożycia przez ludzi, które mogą mieć różne właściwości i składniki. Obejmują one szeroką gamę produktów, takich jak woda, napoje bezalkoholowe, napoje alkoholowe oraz napoje energetyczne i izotoniczne. Są one dostępne w różnych formach, smakach i opakowaniach, dostosowanych do potrzeb konsumentów. Napoje pełnią funkcję uzupełniania płynów w organizmie oraz mogą być stosowane w celach kulinarnych lub rekreacyjnych.

Napoje obejmują wodę, soki, napary, kawę, napoje mleczne, alkoholowe i słodzone. Bywają wiązane z nawodnieniem, energią, trawieniem oraz wpływem na zdrowie i samopoczucie.

Kawa i kofeina

Kawa może wpływać na organizm między innymi przez kofeinę, a także przez inne zawarte w niej składniki; może wywoływać wydzielanie kortyzolu.

  • Kawa może być źródłem minerałów, w tym magnezu, którego poziom w organizmie może zwiększać picie kawy.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko cukrzycy typu 2 oraz otyłości brzusznej.
  • Regularne spożywanie kawy może nie prowadzić do zmian ciśnienia krwi.
  • Kawa może mieć właściwości przeciwbólowe, pobudzać ruch jelit i zmniejszać uczucie senności.
  • Spożywana kofeina może zwiększać koncentrację, a kawa może także poprawiać zdolność do zapamiętywania.
  • Kawa może wzmacniać kości i zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko depresji.
  • Kawa może wykazywać działanie ochronne na komórki układu nerwowego i opóźniać degenerację komórek nerwowych w chorobie Parkinsona.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko choroby Alzheimera, także u osób z nadciśnieniem.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko demencji.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko udaru mózgu, a wypijanie do trzech filiżanek dziennie może wiązać się z mniejszym ryzykiem jego wystąpienia.
  • Kawa może wykazywać działanie przeciwnowotworowe. Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko raka trzonu macicy oraz ryzyko rozwoju endometrium.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu prostaty, mózgu, jamy ustnej, jelita grubego, skóry i trzustki.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko zachorowania na raka wątroby, a zawarta w niej kofeina może ograniczać ryzyko marskości wątroby.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko nawrotu raka jelita grubego oraz nawrotu nowotworów.
  • Połączenie kawy i magnezu może zmniejszać ryzyko nowotworów.
  • Kawa może ograniczać ryzyko włóknienia wątroby.
  • Gorzka czekolada bez zawartości cukru może mieć podobny skład do kawy, choć może różnić się od niej proporcjami składników odżywczych.

Herbaty i napary

Herbaty i napary mogą wspierać zdrowie na różne sposoby, zależnie od użytych roślin i składników.

  • Herbata yerba mate przypomina działaniem kawę, a jej właściwości pobudzające mogą być jeszcze wyraźniejsze.
  • Napar yerba mate ma właściwości pobudzające, może działać napotnie i zmniejszać apetyt.
  • Herbata z cytryną może skracać czas trwania grypy.
  • Herbata z szałwii może poprawiać produkcję żółci.
  • Herbatę z ostropestu można pić przed posiłkiem, a sam napar może wspomagać trawienie.
  • Indyjskie herbaty z Darjeelingu mogą wyróżniać się dużą świeżością. Za herbatę o najwyższej świeżości może uchodzić first flush, czyli pierwszy wiosenny zbiór.
  • Herbata może zawierać fluor.
  • Herbata z liści mniszka lekarskiego może działać moczopędnie i wspomagać pracę nerek.
  • Napar z forsycji może regulować poziom cukru.
  • Napar z nawłoci może działać przeciwzapalnie, rozkurczowo i wzmacniać naczynia krwionośne. Może także oczyszczać wątrobę oraz nerki.
  • Napar z tymianku może działać wykrztuśnie.
  • Napar z czystka może działać przeciwpasożytniczo.

Soki i napoje owocowe

Soki i napoje owocowe obejmują zarówno klasyczne soki, jak i napoje przygotowywane z owoców, warzyw oraz innych roślin.

  • Regularne spożywanie lemoniady może pomagać w leczeniu dny moczanowej.
  • Z owoców czarnego bzu można przygotowywać soki.
  • Sok z granatu może oczyszczać krew, działać przeciwzapalnie i podnosić poziom hemoglobiny.
  • Spożywanie soku z granatu może przeciwdziałać zwężeniu tętnicy szyjnej oraz zmieniać jej grubość.
  • Sok z granatu może zmniejszać ryzyko nowotworów i wspierać układ immunologiczny.
  • Sok z liści łopianu może mieć działanie antyoksydacyjne.
  • Mieszanka soku z jabłek, kapusty kiszonej, papryki, imbiru i chili może wspierać układ odpornościowy oraz zawierać naturalne probiotyki.
  • Sok pomidorowy może usprawniać pracę układu pokarmowego i łagodzić objawy kaca.
  • Regularne picie soku pomidorowego może zmniejszać ryzyko zachorowania na raka, przyczyniać się do normalizowania ciśnienia tętniczego krwi oraz pomagać niwelować obrzęki.
  • Sok pomidorowy może łagodzić stany zapalne skóry, trądzik i pomagać w pozbyciu się cellulitu.
  • Picie soku z pomidorów może zapobiegać udarom mózgu.
  • Sok z wiśni może pomagać łagodzić bezsenność.
  • W systemie Nutri-Score produkty typu smoothie mogą być klasyfikowane niżej.
  • Spożywanie soku pomarańczowego może zwiększać uwagę.
  • Sok żurawinowy może wzmacniać rudawy odcień włosów.
  • Sok z kiszonej kapusty może działać oczyszczająco.
  • Sok z przytuli może pomagać przy łuszczycy.

Kefir i napoje mleczne

Kefir i napoje mleczne obejmują zarówno fermentowane produkty wspierające mikrobiotę, jak i napoje, których skład warto sprawdzać.

  • Kefir może wspierać i wzmacniać odporność, a także pomagać przywracać równowagę flory jelitowej.
  • Może wspomagać pracę układu pokarmowego oraz usprawniać wypróżnianie się.
  • Kefir może pomagać pozbyć się stanów zapalnych.
  • Kefir zawierający bakterie Lactobacillus lub Bifidobacterium może zmniejszać objawy depresji.
  • Mleczne napoje owocowe mogą zawierać ukryty cukier.
  • Mleko może przynosić ulgę w zgadze.

Piwo i napoje alkoholowe

Piwo zawiera potas.

  • Umiarkowane picie piwa może korzystnie wpływać na mikroflorę jelitową.
  • Może także obniżać poziom złego cholesterolu LDL oraz zmniejszać ryzyko chorób układu krążenia.
  • Umiarkowane spożycie piwa może wiązać się z mniejszym ryzykiem wystąpienia udaru mózgu.
  • Piwo może chronić przed wolnymi rodnikami.
  • Piwo bezalkoholowe może ułatwiać zasypianie.
  • Alkohol anyżowy może nie powodować odwodnienia.

Napoje słodzone i energetyczne

Napoje słodzone i energetyczne różnią się składem oraz zastosowaniem.

  • Kakao może łagodzić objawy przewlekłego zmęczenia.
  • Napoje energetyczne mogą zawierać kofeinę oraz słodziki typu aspartam.
  • Podczas intensywnego wysiłku fizycznego napoje energetyczne mogą służyć do zwiększenia energii.

Nawodnienie i napoje funkcjonalne

Napoje mogą nie tylko dostarczać płynów, lecz także pełnić dodatkowe funkcje w codziennej diecie.

  • Pokrzywa może być składnikiem shaków.
  • Sok pomidorowy może nawadniać organizm.
  • Woda z cytryną może zmniejszać ryzyko tworzenia się kamicy wapniowej, a jej picie może poprawiać wchłanianie żelaza.
  • Własnoręcznie przygotowany napój izotoniczny może bardzo dobrze nawadniać.

Przygotowanie napojów

Napoje można przygotowywać zarówno z kwiatów i owoców, jak i z korzeni, liści czy przypraw.

  • Mniszek lekarski może posłużyć do sporządzania lemoniady, podobnie jak kwiaty czeremchy.
  • Sok z pokrzywy przechowywany w lodówce może zachować swoje właściwości.
  • Korzeń z wierzbówki kiprzycy można wykorzystać do produkcji kawy, a kawę można także wzbogacać zielonym kardamonem.
  • Suszone owoce głogu można zaparzać w herbacie.

Zastosowania gospodarcze

Napoje mogą znajdować zastosowanie także w domowych porządkach i prostych sposobach ochrony gospodarstwa.

  • Cola może usuwać gumę do żucia przyklejoną do włosów, a także gumę przyklejoną do ubrania.
  • Może pomagać usuwać klej z ubrań oraz plamy z krwi.
  • Cola może służyć do czyszczenia srebrnej biżuterii, monet i zardzewiałych elementów.
  • Może być używana jako odkamieniacz, płyn do mycia szyb i luster oraz środek do czyszczenia przypalonych garnków.
  • Piwo może dodać blasku farbowanym włosom.
  • Wino może pomóc pozbyć się muszek owocówek.
  • Napar z kawy może odstraszać nornice.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo napojów zależy od ich składu, ilości oraz indywidualnego stanu zdrowia.

  • Piwo może być przeciwwskazane przy podwyższonych trójglicerydach, a jego spożywanie może być problematyczne także dla osób z celiakią lub SIBO, czyli przerostem flory bakteryjnej w jelicie cienkim.
  • Alkohol zawarty w piwie może obniżać płodność. Regularne spożywanie alkoholu może prowadzić do chorób wątroby, upośledzać pracę układu odpornościowego oraz zaburzać pracę układu oddechowego. Może także zwiększać podatność na gruźlicę i zapalenie płuc.
  • Alkohol może uszkadzać mózg, zwiększać poziom kortyzolu i zaburzać wchłanianie kwasu foliowego. Nadmierne spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko cukrzycy typu 2, natomiast eliminacja alkoholu z diety może zmniejszać otyłość brzuszną.
  • Alkohol może zwiększać ryzyko wrzodów żołądka i przyspieszać procesy zapalne w organizmie. Może również wywoływać ból głowy oraz klasterowy ból głowy.
  • Alkohol może zwiększać produkcję sebum i łoju przez gruczoły łojowe, powodować zaczerwienienie skóry oraz zwiększać jej podatność na podrażnienia. Może osłabiać barierę ochronną skóry, powodować wypryski i zwiększać wrażliwość na bodźce smakowe.
  • Przyjmowanie prebiotyków z inuliną może minimalizować chęć spożycia alkoholu. Alkohol anyżowy może natomiast działać alergizująco.
  • Kawa może zaostrzać wrzodziejące zapalenie jelita grubego, chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzody żołądka. Duże ilości kawy mogą sprzyjać zakwaszeniu organizmu, a jej spożywanie może skracać całkowity czas snu.
  • Picie herbaty może blokować wchłanianie żelaza, dlatego unikanie jej podczas suplementacji żelaza może poprawiać przyswajanie tego pierwiastka. Sok z pokrzywy nie powinien być spożywany przy nadmiarze żelaza w organizmie.
  • Soki owocowe mogą powodować niealkoholowe stłuszczenie wątroby. Fruktoza może metabolizować się podobnie do alkoholu.
  • Napoje gazowane mogą nasilać chorobę refluksową. Napoje słodzone mogą przyczyniać się do otyłości i zwiększać poziom trójglicerydów.
  • Napoje słodzone mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworu jelita grubego, piersi i prostaty, a także do bardziej agresywnego przebiegu nowotworów. Napoje słodzone słodzikami mogą zwiększać ryzyko rozwoju białaczki.
  • Napoje zero mogą przyczyniać się do rozwoju choroby Alzheimera oraz wystąpienia udaru niedokrwiennego.
  • Spożywanie napojów energetycznych może prowadzić do drażliwości i uczucia niepokoju.
  • Picie z butelki PET może drażnić układ pokarmowy oraz układ nerwowy, a także może wywoływać raka.

Pozostałe zastosowania

Napoje mogą pełnić także nietypowe funkcje wykraczające poza zwykłe gaszenie pragnienia.

  • Napar z goździków może pomóc pozbyć się zapachu czosnku.
  • Rejuvelac może leczyć jelita.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu