Produkty dodające energii

Produkty dodające energii to grupa artykułów spożywczych i suplementów, które mają na celu zwiększenie poziomu energii w organizmie. Zawierają składniki odżywcze lub substancje aktywne, które wpływają na poprawę wydolności fizycznej i psychicznej. Do tej kategorii należą między innymi napoje energetyczne, batony energetyczne oraz suplementy diety zawierające kofeinę, witaminy i minerały. Produkty te są stosowane w różnych sytuacjach wymagających zwiększonej aktywności lub koncentracji.

Produkty dodające energii to żywność, napoje i suplementy kojarzone ze zwiększaniem wydolności, koncentracji lub zmniejszaniem zmęczenia. Ich działanie może wiązać się między innymi z zawartością kofeiny, węglowodanów, białka, witamin i składników mineralnych.

Źródła energii i pobudzenie

Energię i pobudzenie mogą wspierać zarówno napoje zawierające kofeinę, jak i wybrane rośliny oraz składniki odżywcze.

  • Sok z selera naciowego może dodawać energii, podobnie jak zakwas z buraków.
  • Dziurawiec i zioła lecznicze mogą dodawać energii.
  • Pokrzywa może dodawać energii, a jej spożywanie może zwiększać poziom energii. Może też podnosić energię organizmu.
  • Doraźne spożywanie kofeiny może wspomagać walkę ze zmęczeniem, ponieważ kofeina może pobudzać aktywność neuronów.
  • Napoje energetyczne mogą zawierać kofeinę, a zielona herbata może być jej źródłem.
  • Poranna kawa może zwiększać poziom energii. Kawa może również wzmacniać kości.
  • Napar yerba mate ma właściwości pobudzające, zmniejsza zmęczenie i może dawać pobudzający zastrzyk energii.
  • Witaminy z grupy B mogą działać pobudzająco, natomiast kreatyna może wspomagać dostarczanie energii do komórek nerwowych.
  • Tłuszcze mogą być bardziej efektywnym źródłem energii niż glukoza.
  • Spadki cukru mogą obniżać poziom energii, a szybki wzrost poziomu glukozy we krwi również może prowadzić do jej obniżenia.
  • Picie soków może powodować obniżenie energii.
  • Konsumpcja żeń-szenia może łagodzić oznaki zmęczenia.

Energia mięśni i sport

Podczas intensywnego wysiłku fizycznego napoje energetyczne mogą zwiększać odczuwany poziom energii.

  • Kreatyna może dostarczać energii mięśniom, zwiększać ich odporność na zmęczenie oraz wspierać budowanie masy mięśniowej.
  • Najlepiej przyjmować kreatynę po treningu, choć można ją suplementować bez przerwy.
  • Suplementacja kreatyną może poprawiać pamięć i funkcjonowanie mózgu.
  • Produkty wysokobiałkowe mogą być pomocne dla sportowców, a białko może wzmacniać mięśnie.
  • Sportowcy o wysokim wydatku energetycznym mogą potrzebować większej ilości węglowodanów.
  • Napój izotoniczny przygotowany własnoręcznie może bardzo dobrze nawadniać podczas aktywności.
  • Kawa może wzmacniać mięśnie i zwiększać siłę mięśniową.
  • Beta-alanina może podnosić efektywność i wydajność treningową.

Cukry, węglowodany i apetyt

Węglowodany mogą wzmagać apetyt, a po ich spożyciu może pojawić się uczucie głodu.

  • Produkty zawierające witaminy mogą zmniejszać odczuwanie głodu, natomiast jedzenie o niskiej wartości odżywczej może sprzyjać częstszemu odczuwaniu głodu.
  • Cukier i węglowodany mogą mieć właściwości uzależniające. Większa podaż tłuszczów jako głównego źródła energii może pomagać w walce z uzależnieniem od cukru, podobnie jak post przerywany.
  • Słodkie produkty mogą zwiększać poziom glukozy we krwi, a produkty mączne mogą prowadzić do wzrostu poziomu cukru we krwi. Spożywanie produktów wysoko cukrowych może powodować wydzielanie insuliny, natomiast podjadanie między posiłkami może podnosić jej poziom.
  • Podwyższony kortyzol może zwiększać apetyt na słodkie produkty, a jedzenie przekąsek może aktywować układ dopaminowy. Mózg może potrzebować cukru do stymulacji endorfin.
  • Przemysł spożywczy może promować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów. Produkty mleczne smakowe mogą zawierać cukier.
  • Ser twardy długodojrzewający i ser miękki dojrzewający mogą być produktami niskowęglowodanowymi.
  • Pokrzywa może dostarczać organizmowi węglowodanów. Produkty z białej mąki mogą działać śluzotwórczo.
  • Węglowodany mogą być przyczyną otyłości.

Żywność przetworzona i dodatki

Żywność przetworzona obejmuje produkty o zmienionym składzie, często z dodatkiem substancji poprawiających smak, trwałość lub konsystencję.

  • Produkty przetworzone mogą zawierać wzmacniacze smaku oraz cukier. Nawet artykuły określane jako „fit” mogą być nim dosładzane, podobnie jak jogurty owocowe.
  • Produkty light mogą zawierać słodziki, a napoje energetyczne — słodziki typu aspartam.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać tłuszcze trans, ale niektóre z nich mogą mieć mniej tłuszczu lub białka.
  • Produkty przetworzone mogą mieć wydłużoną datę spożycia, natomiast produkty seropodobne mogą charakteryzować się niską wartością żywieniową.
  • Częste wybieranie produktów wysokoprzetworzonych może sprzyjać otyłości, a dodatki w żywności mogą ją powodować. Dodatki przemysłowe w boczku mogą także powodować insulinooporność.
  • Produkty wysokoprzetworzone mogą nasilać stan zapalny w organizmie i prowadzić do chorób żołądka. Mogą również mieć działanie śluzotwórcze.
  • Produkty przetworzone mogą uzależniać. Produkty na bazie słodziku mogą nadal powodować wyrzut dopaminy u osób uzależnionych od produktów wysokoprzetworzonych.
  • Większość energii dorosłych Amerykanów może pochodzić z żywności ultraprzetworzonej.
  • System Nutri-Score może promować produkty przetworzone oraz produkty light.

Witaminy, minerały i składniki odżywcze

Magnez może wspierać produkcję energii w organizmie.

  • Produkty zawierające składniki mineralne mogą zmniejszać odczuwanie głodu.
  • Łączenie produktów z magnezem z kakao może wspierać wchłanianie składników odżywczych, podobnie jak łączenie ich z burakami, pomidorami lub suszonymi morelami.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej składników mineralnych i witamin.
  • Produkty light mogą zawierać mniej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach niż produkty pełnotłuste.
  • Produkty pełnoziarniste mogą być źródłem witamin z grupy B, którym przypisuje się także obniżanie stresu.
  • Kiełki mogą dostarczać witamin, w tym witaminy E.
  • Spożywanie produktów pochodzących z naturalnych gospodarstw może zwiększyć bogactwo niektórych składników odżywczych.
  • Kasza jęczmienna i kasza gryczana mogą dostarczać magnez do organizmu.
  • Produkty pszenne mogą utrudniać przyswajanie żelaza.
  • Podroby mogą zawierać witaminę B12, a fermentowane produkty mleczne mogą być jej źródłem.
  • Migdały mogą dostarczać witaminę E.
  • Zeolit klinoptylolit może dostarczać do organizmu człowieka składniki odżywcze.
  • Niedobór żelaza może powodować chęć na kwaśne produkty, podobnie jak niedobór magnezu.
  • Produkty pełnoziarniste z ekologicznych upraw mogą być źródłem selenu.
  • Jarmuż może dostarczać organizmowi wielu cennych składników odżywczych.
  • Dzienna podaż białka może wspierać układ nerwowy.

Kakao i gorzka czekolada

Kakao i gorzka czekolada dostarczają związków, które mogą wpływać zarówno na odczuwanie przyjemności, jak i na funkcjonowanie organizmu.

  • Gorzka czekolada może zawierać kofeinę, a także katechiny i żelazo.
  • Kakao może być źródłem przeciwutleniaczy.
  • Produkty na bazie kakao mogą pomagać obniżać trójglicerydy.
  • Składniki kakao mogą zwiększać tworzenie nowych połączeń nerwowych, natomiast flawonoidy z gorzkiej czekolady mogą wspierać tworzenie komórek nerwowych.
  • Gorzka czekolada może stymulować wydzielanie dopaminy, poprawiać samopoczucie i dawać uczucie sytości.

Zdrowie metaboliczne i serce

Produkty wybierane na co dzień mogą wpływać na masę ciała, profil lipidowy, gospodarkę cukrową i ryzyko chorób serca.

  • Produkty przetworzone mogą zwiększać masę ciała, a spożywanie produktów wysokoprzetworzonych może prowadzić do otyłości. Produkty light również mogą przyczyniać się do otyłości.
  • Słodkie produkty spożywane na śniadanie mogą prowadzić do insulinooporności, natomiast słodkie napoje przyczyniają się do otyłości.
  • Produkty przetworzone, słodzone napoje i soki mogą zwiększać poziom trójglicerydów we krwi.
  • Produkty bogate w białko mogą zwiększać termogenezę posiłkową, czyli ilość energii zużywanej przez organizm podczas trawienia i przetwarzania posiłku.
  • Błonnik pokarmowy może obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi, a produkty pełnoziarniste mogą obniżać poziom cholesterolu.
  • Produkty pełnoziarniste mogą mieć działanie przeciwzapalne oraz zmniejszać ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego o 20%. Produkty bogate w polifenole mogą pomagać łagodzić stany zapalne.
  • Unikanie produktów wysoko przetworzonych może chronić przed zawałem serca. Dodatki przemysłowe w boczku mogą powodować miażdżycę.
  • Kofeina może przyśpieszać spalanie tłuszczu, a gorzka czekolada może pozytywnie wspierać profil lipidowy.

Odporność, sen i samopoczucie

Produkty dodające energii mogą mieć znaczenie także dla odporności i jakości snu.

  • Produkty odżywcze mogą wzmacniać układ odpornościowy, a także zwiększać produkcję przeciwciał.
  • Fermentowane produkty mleczne mogą poprawiać sen.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo produktów dodających energii zależy zarówno od ich składu, jak i od ilości oraz częstotliwości spożycia.

  • Napoje energetyczne mogą prowadzić do drażliwości, uczucia niepokoju i ogólnego osłabienia.
  • Ich spożywanie może powodować problemy ze snem, bóle i zawroty głowy oraz pogorszenie koordynacji ruchowej.
  • Napoje energetyczne mogą również prowadzić do arytmii, wzrostu ciśnienia krwi, uszkodzenia nerek i uszkodzenia wątroby.
  • Dodatki przemysłowe w boczku mogą być rakotwórcze, a ich bezpieczeństwo może zależeć od ilości dodatków do żywności.
  • Napoje słodzone mogą przyczyniać się do bardziej agresywnego przebiegu nowotworów, natomiast napoje słodzone słodzikami mogą zwiększać ryzyko rozwoju białaczki.

Pozostałe zastosowania

Wśród produktów dodających energii znajdują się także wybory, które warto oceniać nie tylko pod kątem dostarczanej energii.

  • Produkty smażone oraz fast foody mogą sprzyjać powstawaniu trądziku.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu