Składniki shake'ów

Shake to napój przygotowywany poprzez zmieszanie różnych składników w celu uzyskania gładkiej i kremowej konsystencji. Podstawowymi elementami składowymi są zazwyczaj płyny, takie jak mleko, napoje roślinne lub soki, które stanowią bazę. Do shake'ów dodaje się także składniki stałe, takie jak owoce, warzywa, lody, białko w proszku, orzechy, nasiona czy dodatki smakowe. Kompozycja składników może być różnorodna, zależna od oczekiwanego smaku i wartości odżywczych.

Składniki shake’ów obejmują owoce, warzywa, zioła, produkty mleczne, nasiona, kakao oraz różne dodatki funkcjonalne. Bywają wiązane z dostarczaniem witamin, minerałów, błonnika, białka i innych składników odżywczych.

Owoce i warzywa

Owoce i warzywa nadają shake’om różnorodny smak oraz uzupełniają je o składniki obecne w roślinach.

  • Soki owocowe mogą zawierać błonnik, a kiełki mogą dostarczać witamin.
  • Jarmuż może zawierać antyoksydanty i magnez.
  • Marchew może zawierać duże ilości błonnika pokarmowego.
  • Jagody goji mogą być źródłem wielu składników mineralnych.
  • Owoce kasztanowca mogą zawierać kwas izomasłowy.
  • Buraki mogą zawierać azotany.
  • Awokado może być zaliczane do superżywności.
  • Owoce jarzębiny mogą rewitalizować organizm.
  • Suszone śliwki mogą wspomagać perystaltykę jelit.

Zioła i rośliny

Zioła i rośliny mogą urozmaicać skład shake’ów, dostarczając zarówno aromatu, jak i różnych składników roślinnych.

  • Pokrzywa może być używana jako składnik shake’ów, a także zawierać mikroelementy i dostarczać organizmowi składników mineralnych.
  • Mak polny może być składnikiem wielu potraw.
  • Hibiskus nie zawiera teiny ani kofeiny.
  • Żywokost zawiera alantoinę.
  • Aktywne składniki lepiężnika mogą obejmować seskwiterpeny, flawonoidy i garbniki, a także śluzy oraz olejki eteryczne.
  • Zapachu czosnku można pozbyć się, pijąc napar z goździków.
  • Składniki obecne w kwiatach lawendy mogą pobudzać pracę jelit i nasilać wydzielanie soku żołądkowego.
  • Podagrycznik może być dodawany do zup, podobnie jak czosnaczek.
  • Pokrzywę można dodawać do zup i używać jako składnika sosów.
  • Szczawik zajęczy może zawierać kwasy organiczne.
  • Bluszczyk kurdybanek może być używany do przygotowywania herbatek.
  • Escyna może być składnikiem czynnym kasztanowca, którego kora może zawierać także kwas izomasłowy.
  • Żyworódka może zawierać kwas jabłkowy oraz kwasy organiczne.
  • Herbata jawajska może działać rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego.
  • Gajowiec żółty może być przygotowywany jako napar.
  • Dziurawiec może dodawać energii.

Napoje, soki i fermenty

Napoje, soki i fermenty mogą różnić się składem, działaniem oraz sposobem przygotowania.

  • Sok z jabłek, kapusty kiszonej, papryki, imbiru i chili może zawierać naturalne probiotyki oraz wspierać układ odpornościowy.
  • Zakwas z buraków może dodawać energii, podobnie jak sok z selera naciowego.
  • Domowy napój izotoniczny może bardzo dobrze nawadniać.
  • Na diecie dr Ewy Dąbrowskiej można pić soki owocowo-warzywne.
  • Mikrobiologiczne algorytmy kombuchy mogą być wzbogacone o nowe kwasy organiczne, witaminy i modyfikowane polifenole.
  • Rodzaj herbaty może wpływać na ostateczny skład chemiczny napoju mimo stabilnej mikroflory.
  • Herbatę cejlońską można pić z dodatkami, a popularną zieloną herbatą może być sencha.
  • Czarna herbata może zawierać aluminium, czyli glin, metyloksantyny i teaninę.
  • Zielona herbata może zawierać przeciwutleniacze, natomiast herbata matcha może zawierać galusan epigallokatechiny, polifenole i teaninę.
  • Herbata matcha może zwiększać gęstość kości i wspierać ich zdrowie.
  • Ziele yerba mate zawiera polifenole, będące silnymi przeciwutleniaczami.
  • Napoje energetyczne mogą zawierać kofeinę.
  • Szczawik zajęczy może być używany do przygotowywania orzeźwiających napojów.
  • Owoce przytuli mogą służyć do zrobienia dzikiej kawy.
  • Fusy z kawy mogą zawierać potas.

Kakao, czekolada i kawa

Kakao, czekolada i kawa dostarczają różnorodnych składników, które mogą wzbogacać shake’i.

  • Gorzka czekolada może zawierać żelazo, minerały i magnez, a także miedź.
  • W jej składzie mogą występować aminy biogenne, alkaloidy oraz tyramina.
  • Gorzka czekolada może zawierać kofeinę, anandamid, tryptofan i kwas chlorogenowy.
  • Jej skład obejmuje również katechiny, flawonoidy, kwercetynę i proantocyjanidyny.
  • Gorzka czekolada może zawierać polifenole.
  • Czekolada gorzka bez cukru może zawierać więcej składników odżywczych niż inne rodzaje czekolady.
  • Gorzka czekolada bez zawartości cukru może mieć podobny skład do kawy, choć może różnić się od niej proporcjami składników odżywczych.
  • Gorzka czekolada może stabilizować poziom glukozy, a produkty na bazie kakao mogą pomagać obniżać trójglicerydy.
  • Składniki zawarte w kakao mogą zwiększać tworzenie nowych połączeń i nowych połączeń nerwowych.
  • Kakao może zawierać magnez i kofeinę.
  • Płynna czekolada może zawierać metyloksantyny.
  • Kawa może zawierać kofeinę, polifenole i kwas chlorogenowy.
  • Może także pobudzać ruch jelit i wzmacniać mięśnie.
  • Fusy z kawy mogą zawierać żelazo, magnez oraz fosfor.
  • Zabielacze do kawy w proszku odznaczają się niską wartością żywieniową.
  • Wypicie kawy może pomóc pozbyć się zapachu czosnku.

Produkty mleczne, jaja i białko

Produkty mleczne i jaja dostarczają składników, które często wykorzystuje się do wzbogacania shake’ów w białko oraz wybrane witaminy.

  • Jajka mogą zawierać białko oraz tyrozynę.
  • Mogą być także źródłem witamin, w tym witaminy B12 i witaminy D.
  • Zawarty w jajkach kwas pantotenowy może pomagać w utrzymaniu sprawności umysłowej, a żółtka mogą zawierać kwas foliowy.
  • Sery mogą zawierać białko, natomiast produkty bogate w białko mogą zwiększać termogenezę posiłkową.
  • Jogurty owocowe mogą mieć niską zawartość owoców i mogą zawierać cukier.
  • Tłusta śmietana może być produktem niskowęglowodanowym.

Witaminy, minerały i związki aktywne

Składniki shake’ów mogą dostarczać witamin, minerałów, błonnika oraz innych związków aktywnych.

  • Żywokost zawiera krzem, podobnie jak miodunka.
  • Spirulina może zawierać wiele składników odżywczych, a zdrowa żywność może dostarczać ich większej ilości.
  • Kasza gryczana może zawierać witaminę B6, kiełki — witaminę E, a liście i pączki kasztanowca — fitochinon.
  • Komosa ryżowa i banany mogą zawierać magnez. Łączenie produktów z magnezem z kakao może wspierać wchłanianie składników odżywczych, podobnie jak połączenie ich z pomidorami.
  • Gorzka czekolada może zawierać cynk, suszone śliwki — bor, a ogonki z czereśni — mikroelementy.
  • Pokrzywa może zawierać siarkę, natomiast bulion kostny może zawierać glicynę.
  • Składniki aktywne lepiężnika mogą obejmować inulinę. Inulina może być także dodawana do kawy.
  • Dieta śródziemnomorska może zawierać antyoksydanty.
  • Glutaminian sodu może wzmacniać smak.
  • Pieczywo chrupkie pełnoziarniste może zawierać błonnik.

Cukry, słodziki i przetworzenie

Cukry, słodziki i stopień przetworzenia wpływają na to, jakie składniki trafiają do shake’a.

  • Produkty przetworzone mogą zawierać cukier, wzmacniacze smaku oraz mniej witamin, składników mineralnych i białka.
  • Produkty określane jako „fit” również mogą zawierać cukier, a produkty light mogą zawierać słodziki.
  • Napoje energetyczne mogą zawierać słodziki typu aspartam.
  • Zagęszczony sok owocowy może zawierać cukry proste.
  • Jogurty owocowe mogą być dosładzane i stanowić źródło ukrytego cukru.
  • Ketchup o większej zawartości pomidorów może zawierać więcej składników odżywczych.
  • Syrop z agawy może zawierać węglowodany o niskim indeksie glikemicznym.
  • Pokrzywa może zawierać węglowodany.
  • Zdrowa żywność może zawierać mniej substancji chemicznych.

Odchudzanie i metabolizm

Dobór składników shake’ów może wpływać zarówno na tempo odchudzania, jak i na przemiany tłuszczów oraz glukozy we krwi.

  • Śniadanie z awokado może przyspieszać odchudzanie.
  • Grejpfrut może również przyspieszać odchudzanie, a zawarta w gorzkiej pomarańczy synefryna może sprzyjać spalaniu tkanki tłuszczowej.
  • Orzechy brazylijskie mogą wspomóc odchudzanie, jeśli są spożywane z umiarem.
  • Produkty zawierające składniki mineralne mogą zmniejszać odczuwanie głodu.
  • Solone przekąski mogą utrudniać proces odchudzania, natomiast produkty przetworzone mogą zwiększać masę ciała.
  • Słodzone napoje mogą zwiększać poziom trójglicerydów, podobnie jak produkty przetworzone. Cukry mogą przekształcać się w trójglicerydy.
  • Kolejność jedzenia — najpierw białko, następnie warzywa i tłuszcze, a na końcu węglowodany — może stabilizować poziom glukozy we krwi.

Przygotowanie i zastosowania kulinarne

Smoothie może być oceniane nie tylko przez pryzmat składników, lecz także sposobu klasyfikacji produktu.

  • Produkty typu smoothie mogą otrzymywać niższą klasyfikację w systemie Nutri-Score.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Składniki shake’ów, nawet uznawane za zdrowe, mogą u niektórych osób wywoływać działania niepożądane.

  • Muchomor czerwony może zawierać składniki psychoaktywne, dlatego nie powinien trafiać do shake’a.
  • Czekolada może uzależniać i powodować wyrzut histaminy.
  • Woda z plastikowych butelek może zawierać rozpuszczalniki.
  • Niestrawione białko może działać jak alergen.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu