Diagnostyka przewlekłego niedożywienia

Przewlekłe niedożywienie to długotrwały niedobór energii lub składników odżywczych, który może występować także u osób z prawidłową masą ciała albo otyłością. Bywa związane z nieprawidłową dietą, zaburzeniami wchłaniania, chorobami przewlekłymi oraz niedoborami witamin i minerałów.

Objawy i sygnały

Intensywnie czerwony język może sygnalizować niedobór składników odżywczych, w tym witaminy B12. Do możliwych objawów należą także brak apetytu związany z obecnością pasożytów oraz zmęczenie towarzyszące niedokrwistości.

Niedobory witamin i minerałów

Przewlekłe niedożywienie może wiązać się z niedoborami wielu witamin i minerałów, a ich wspólnym sygnałem bywa przewlekłe zmęczenie. Dotyczy to niedoboru witaminy D, magnezu, żelaza, witaminy B12, potasu, selenu, jodu i cynku. Obejmuje także niedobór witaminy C, witaminy B9, kwasu foliowego oraz koenzymu Q10. Niedobór witaminy B12 może również przyczyniać się do anemii.

  • Częste odczuwanie głodu może być objawem niedoboru witaminy D, a jej niedobór może powodować utratę apetytu.
  • Niedobór witaminy B12 może wywoływać apatię i problemy z równowagą, a także sprzyjać demencji oraz zwiększać ryzyko choroby Alzheimera. Może również wiązać się z rakiem żołądka i osteoporozą.
  • Niedobór magnezu może powodować insulinooporność, a także być objawem niskiej podaży błonnika. Może ponadto zwiększać ryzyko zachorowania na chorobę Alzheimera.
  • Niedobór witaminy D może skutkować chorobami przyzębia, katarem, podwyższonym poziomem trójglicerydów i trądzikiem, a także bezsennością. Może przyspieszać rozwój choroby zwyrodnieniowej kolan i prowadzić do wystąpienia choroby Alzheimera.
  • Witamina D może poprawiać funkcje poznawcze u chorych na Alzheimera.
  • Niedobory pokarmowe mogą zwiększać ryzyko depresji, natomiast niedobór makroskładników w diecie może skutkować zwiększonym ryzykiem uszkodzenia mózgu.
  • Wilczy głód może być objawem niedoboru białka w diecie.
  • Niedobór witaminy A może powodować problemy jelitowe.
  • Chore liście mogą sygnalizować różne niedobory.

Wchłanianie i choroby jelit

Problemy układu pokarmowego mogą wpływać na wchłanianie składników odżywczych, a upośledzone wchłanianie może powodować niedobory. Celiakia może wiązać się z zaburzeniami funkcjonowania układu pokarmowego oraz ogólnym osłabieniem i utrzymującym się zmęczeniem.

  • Z wiekiem może maleć przyswajalność białka u seniorów.
  • Problemy układu pokarmowego mogą powodować osłabienie paznokci.
  • Choroba trzewna jelit wymaga dokładnej analizy składu przyjmowanych leków i suplementów diety.
  • Podjadanie między posiłkami może zwiększać ryzyko rozwoju SIBO.
  • Błonnik pokarmowy może zmniejszać ryzyko rozwoju choroby Leśniowskiego-Crohna.

Metabolizm i masa ciała

Masa ciała nie przesądza o prawidłowym odżywieniu — osoby otyłe mogą być przewlekle niedożywione, a insulinooporność może występować także u osób z niedowagą. Niedożywienie może powodować przewlekły stan zapalny w organizmie.

  • Dieta zawierająca tłuszcze trans może powodować otyłość, a przewlekły stres może przyczyniać się do otyłości.
  • Przewlekły stres może prowadzić do insulinooporności; jej początkiem może być poranne zmęczenie, a senność po śniadaniu może być jej objawem.
  • Częste napady głodu mogą być wczesnym objawem cukrzycy.
  • Osoby otyłe mogą cierpieć na stany depresyjne.

Diagnostyka i badania

Diagnostyka przewlekłego niedożywienia może uwzględniać dodatni wynik badania genetycznego HLA-DQ2 i/lub HLA-DQ8 w kierunku predyspozycji do celiakii; taki wynik może potwierdzić chorobę.

  • Regularne badania krwi mogą pomagać wykrywać problemy z jelitami.
  • Wysoki poziom witaminy B12 może sugerować przewlekłe stany zapalne.

Żywienie i nawyki

Spożywanie produktów o niskiej wartości odżywczej może powodować częstsze odczuwanie głodu, a samo spożycie węglowodanów może wywoływać uczucie głodu. Post przerywany może zapobiegać problemom metabolicznym.

  • Niezdrowa żywność może nasilać stres oksydacyjny.
  • Smutek może wiązać się z nadmiernym spożywaniem jedzenia.

Choroby układu pokarmowego

Choroba refluksowa może wiązać się ze zgagą i uczuciem ciężkości po posiłku, a niewłaściwa dieta może przyczyniać się do jej pojawienia. Objawy refluksu mogą nasilać tłuszcze i jedzenie owoców suszonych, natomiast ograniczenie zup na bazie tłustych mięs może je zmniejszać.

  • Zakażenie Helicobacter pylori może objawiać się brakiem uczucia głodu.
  • Zaburzenia w pracy trzustki mogą prowadzić do otyłości.
  • Dieta uboga w błonnik pokarmowy może prowadzić do rozwoju kamicy żółciowej.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu