Działanie kancerogenne
Działanie kancerogenne odnosi się do zdolności substancji, czynników lub procesów do sprzyjania powstawaniu i rozwojowi nowotworów. Bywa wiązane zarówno z uszkodzeniem DNA, jak i przewlekłym stanem zapalnym, zaburzeniami metabolicznymi oraz wpływem środowiska.
Czynniki ryzyka nowotworów
Przewlekły stan zapalny może zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów, a stany zapalne w organizmie mogą prowadzić do nowotworów. Na podatność na choroby nowotworowe mogą wpływać także czynniki metaboliczne, hormonalne i związane ze stylem życia.
- Niedobór witaminy B6 może zwiększać ryzyko raka jelita grubego.
- Niski poziom jodu w organizmie może zwiększać ryzyko nowotworów.
- Otyłość może być przyczyną rozwoju raka, zwiększać podatność na choroby nowotworowe i prowadzić do powstawania nowotworów.
- Podwyższony poziom trójglicerydów może zwiększać ryzyko chorób nowotworowych, a insulinooporność może sprzyjać rozwojowi nowotworów.
- Wysokie spożycie fruktozy może prowadzić do rozwoju chorób nowotworowych, natomiast nadmiar cukru w diecie może zwiększać ryzyko pojawienia się nowotworów.
- Tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów.
- Stres może zwiększać podatność na nowotwory, a jego nadmiar może sprzyjać rozwojowi nowotworu.
- Alkohol może sprzyjać rozwojowi niektórych nowotworów.
- Pasożyty mogą powodować raka, a przywra żylna może powodować nowotwory.
Dieta i profilaktyka żywieniowa
Sposób odżywiania może wiązać się zarówno ze zwiększeniem, jak i ze zmniejszeniem ryzyka nowotworów. Smażone potrawy mogą zwiększać ryzyko ich powstawania. Żywność przetworzona, w tym wysokoprzetworzona, może sprzyjać występowaniu nowotworów, a rafinowane węglowodany mogą zwiększać ryzyko ich pojawienia się. Glukoza może być przyczyną nowotworu.
- Sztuczne słodziki mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów.
- Napoje słodzone mogą przyczyniać się do bardziej agresywnego przebiegu nowotworów.
- Dieta przeciwzapalna może pomagać zapobiegać nowotworom.
- Kawa może zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów.
- Spożywanie marchwi może zmniejszać ryzyko nowotworu.
Rośliny i produkty roślinne
Niektóre rośliny i produkty roślinne mogą wykazywać działanie przeciwnowotworowe. Mniszek lekarski może wykazywać takie działanie, a picie zielonej herbaty może przeciwdziałać nowotworom.
- Pokrzywa może mieć działanie i właściwości przeciwnowotworowe, a podobne działanie może wykazywać kawa, skrzyp polny oraz nagietek lekarski.
- Rzodkiewka może działać antynowotworowo, goździki mogą niszczyć komórki nowotworowe, a chrzan może działać przeciwnowotworowo.
- Pestki słonecznika, acerola i aronia mogą wykazywać działanie przeciwnowotworowe.
- Lilak może zatrzymywać rozwój nowotworów, natomiast kurkuma może hamować ich rozwój.
- Spożywanie rzeżuchy może hamować wzrost komórek rakowych.
- Skórka owocu granatu może hamować rozwój komórek nowotworowych, a sok z granatu może zmniejszać ryzyko nowotworów.
Witaminy i związki bioaktywne
Witamina D może mieć działanie przeciwnowotworowe, zapobiegać nowotworom i zmniejszać ryzyko zachorowania na nowotwory. Prawidłowe jej stężenie może wpływać na ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych, natomiast niedobór może zwiększać ryzyko nowotworu. Witamina D może także zwiększać przeżywalność osób z nowotworami oraz obniżać śmiertelność w chorobach nowotworowych, a jej niedobór może zwiększać śmiertelność chorych na raka jelita grubego, prostaty i płuc. Witamina C może mieć działanie przeciwnowotworowe i zmniejszać ryzyko rozwoju nowotworów.
- Antyoksydanty mogą ułatwiać organizmowi detoksykację kancerogenów.
- Bufadienolidy mogą hamować rozrost komórek nowotworowych, a indolo-3-karbinol może mieć działanie przeciwnowotworowe.
- Przewlekłe niedobory witaminy B12 mogą zwiększać ryzyko pojawienia się raka żołądka, natomiast podwyższony poziom tej witaminy może być objawem nowotworu.
- Polifenole w jabłkach mogą mieć działanie przeciwnowotworowe.
- Likopen może mieć działanie przeciwnowotworowe, zmniejszać ryzyko nowotworów i wykazywać takie działanie także wtedy, gdy jest zawarty w pomidorach.
- Kwasy omega-3 mogą mieć korzystne działanie prewencyjne w przypadku nowotworów, a kwasy EPA i DHA mogą działać przeciwnowotworowo.
- Resweratrol może mieć działanie przeciwnowotworowe, a koenzym Q10 może zmniejszać ryzyko pojawienia się raka.
Nowotwory poszczególnych narządów
Kozieradka pospolita może mieć właściwości przeciwnowotworowe w odniesieniu do raka piersi. Czosnek może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. Nieleczone zakażenie Helicobacter pylori może powodować raka żołądka.
- W przypadku raka piersi goździki mogą hamować jego rozwój, ekstrakt ze skórki granatu może niszczyć komórki raka, a astaksantyna może hamować rozwój nowotworu. Zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka piersi.
- W przypadku raka jelita grubego znaczenie mogą mieć niedobór witaminy D, wysokie spożycie żywności wysokoprzetworzonej, otyłość, a także niskie spożycie błonnika. Goździki mogą hamować rozwój tego raka, a kawa, błonnik, zielona herbata, magnez, kwas masłowy i cebula mogą wiązać się z mniejszym ryzykiem jego wystąpienia lub nawrotu.
- Czosnek może ograniczać namnażanie się komórek rakowych w trzustce, natomiast otyłość może sprzyjać powstawaniu raka tego narządu. Spożywanie borówek i błonnika może ograniczać występowanie raka trzustki, a kawa może zmniejszać ryzyko jego powstania.
- Niedobór witaminy D może zwiększać śmiertelność u chorych na raka żołądka. Czosnek może ograniczać namnażanie się komórek rakowych w żołądku, a jednoczesne zakażenie Helicobacter pylori i wysokie spożycie soli może zwiększać ryzyko raka żołądka.
- Goździki mogą hamować rozwój raka wątroby.
- Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu skóry, a picie kawy może zwiększać ryzyko powstania raka płuc. Zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka płuc.
- Dieta bogata w błonnik może opóźniać wystąpienie raka krwi, określanego jako szpiczak mnogi.
- Astaksantyna może hamować rozwój nowotworów okrężnicy, a zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka przełyku.
Terapie i wsparcie onkologiczne
Wodór może mieć terapeutyczne działanie w przypadku przerzutów nowotworów. Dieta imitująca post, połączona z chemioterapią, może hamować rozwój nowotworów.
- CBD może zwalczać komórki nowotworowe, a kolostrum może wykazywać podobne działanie.
- Połączenie koenzymu Q10, selenu, witaminy C, beta-karotenu i kwasu foliowego może zwiększać przeżywalność w stadium końcowym nowotworów.
- Koenzym Q10 może łagodzić skutki chemioterapii oraz zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów rakowych.
- Kombuchę można modyfikować pod kątem neutralizacji komórek rakowych.
- Śledzienica może być stosowana w terapiach onkologicznych.
- N-acetylocysteina może zmniejszyć ryzyko zachorowań na raka.
Środowiskowe czynniki rakotwórcze
Akrylamid, zapisywany także jako akrylomid, może mieć działanie rakotwórcze. Glifosat może mieć takie działanie, a pestycydy mogą zwiększać ryzyko nowotworów.
- Mykotoksyny oraz alkaloidy pirolizydynowe mogą działać rakotwórczo.
- Ftalany mogą przyczyniać się do powstawania nowotworów, a dwutlenek tytanu może powodować ich powstawanie.
- Bisfenol A może być rakotwórczy i może przyczyniać się do rozwoju nowotworu piersi. Bisfenol S może prowadzić do rozwoju nowotworów.
- Oxybenzone, składnik preparatów chroniących przed słońcem, może prowadzić do rozwoju raka skóry.
- Paraksylen, pochodna benzenu, może wywoływać raka, a nanoplastik może powodować nowotwory.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Hydroksymetyloglicynian sodu może prowadzić do rozwoju raka skóry. Badanie mammograficzne może wywoływać raka piersi.
To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.
Twierdzenia w tym opracowaniu
- Przewlekły stan zapalny może prowadzić do rozwoju nowotworów3 źródła
- Stany zapalne mogą zwiększać ryzyko nowotworów1 źródło
- Stany zapalne w organizmie mogą prowadzić do nowotworów1 źródło
- Niedobór witaminy B6 może zwiększać ryzyko pojawienia się raka jelita grubego1 źródło
- Niedobór jodu może zwiększać ryzyko nowotworów1 źródło
- Niski poziom jodu w organizmie może zwiększać ryzyko nowotworów1 źródło
- Otyłość może być przyczyną rozwoju raka1 źródło
- Otyłość może zwiększać podatność na choroby nowotworowe1 źródło
- Otyłość może prowadzić do powstawania nowotworów1 źródło
- Podwyższony poziom trójglicerydów może zwiększać ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych1 źródło
- Insulinooporność może sprzyjać rozwojowi nowotworów1 źródło
- Wysokie spożycie fruktozy może prowadzić do rozwoju chorób nowotworowych1 źródło
- Nadmiar cukru w diecie może zwiększać ryzyko pojawienia się nowotworów1 źródło
- Tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów1 źródło
- Stres może zwiększać podatność na nowotwory1 źródło
- Nadmiar stresu może sprzyjać rozwojowi nowotworu1 źródło
- Alkohol może sprzyjać rozwojowi niektórych nowotworów1 źródło
- Pasożyty mogą powodować raka1 źródło
- Przywra żylna może powodować nowotwory1 źródło
- Spożywanie smażonych potraw może zwiększać ryzyko powstawania nowotworów2 źródła
- Żywność przetworzona może zwiększać ryzyko nowotworu1 źródło
- Spożywanie wysokoprzetworzonej żywności może sprzyjać występowaniu nowotworów1 źródło
- Rafinowane węglowodany mogą zwiększać ryzyko pojawienia się nowotworów1 źródło
- Glukoza może być przyczyną nowotworu1 źródło
- Sztuczne słodziki mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów1 źródło
- Napoje słodzone mogą przyczyniać się do bardziej agresywnego przebiegu nowotworów1 źródło
- Dieta przeciwzapalna może pomagać zapobiegać nowotworom1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów1 źródło
- Spożywanie marchwi może zmniejszać ryzyko nowotworu1 źródło
- Mniszek lekarski może wykazywać działanie przeciwnowotworowe3 źródła
- Picie zielonej herbaty może przeciwdziałać nowotworom3 źródła
- Pokrzywa może mieć działanie przeciwnowotworowe1 źródło
- Pokrzywa może mieć właściwości przeciwnowotworowe1 źródło
- Kawa może wykazywać działanie przeciwnowotworowe1 źródło
- Skrzyp polny może wykazywać działanie przeciwnowotworowe1 źródło
- Nagietek lekarski może wykazywać działanie przeciwnowotworowe1 źródło
- Rzodkiewka może działać antynowotworowo1 źródło
- Goździki mogą niszczyć komórki nowotworowe1 źródło
- Chrzan może działać przeciwnowotworowo1 źródło
- Pestki słonecznika mogą działać przeciwnowotworowo1 źródło
- Acerola może mieć działanie przeciwnowotworowe1 źródło
- Aronia może działać przeciwnowotworowo1 źródło
- Lilak może zatrzymywać rozwój nowotworów1 źródło
- Kurkuma może hamować rozwój nowotworów1 źródło
- Spożywanie rzeżuchy może hamowanić wzrost komórek rakowych1 źródło
- Skórka owocu granatu może hamować rozwój komórek nowotworowych1 źródło
- Sok z granatu może zmniejszać ryzyko nowotworów1 źródło
- Witamina D może mieć działanie przeciwnowotworowe1 źródło
- Witamina D może zapobiegać nowotworom1 źródło
- Witamina D może zmniejszać ryzyko zachorowania na nowotwory2 źródła
- Prawidłowe stężenie witaminy D może wpływać na ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych1 źródło
- Prawidłowe stężenie witaminy D może wpływać na zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób nowotworowych1 źródło
- Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko nowotworu1 źródło
- Niedobór witaminy D może być związany z wyższym ryzykiem wystąpienia nowotworów2 źródła
- Witamina D może zwiększać przeżywalność u osób z nowotworami1 źródło
- Witamina D może obniżać śmiertelności w przypadku chorób nowotworowych1 źródło
- Niedobór witaminy D może zwiększać śmiertelność u chorych na raka jelita grubego1 źródło
- Niedobór witaminy D może zwiększać śmiertelność u chorych na raka prostaty1 źródło
- Niedobór witaminy D może zwiększać śmiertelność u chorych na raka płuc1 źródło
- Witamina C może mieć działanie przeciwnowotworowe2 źródła
- Witamina C może zmniejszać ryzyko rozwoju nowotworów1 źródło
- Antyoksydanty ułatwiają organizmowi detoksykację kancerogenów1 źródło
- Bufadienolidy mogą hamować rozrost komórek nowotworowych1 źródło
- Indolo-3-karbinol może mieć działanie przeciwnowotworowe1 źródło
- Przewlekłe niedobory witaminy B12 zwiększają ryzyko pojawienia się raka żołądka1 źródło
- Podwyższony poziom witaminy B12 może być objawem nowotworu1 źródło
- Polifenole w jabłkach mogą mieć działanie przeciwnowotworowe1 źródło
- Likopen może mieć działanie przeciwnowotworowe1 źródło
- Likopen może działać przeciwnowotworowo1 źródło
- Likopen może zmniejszać ryzyko nowotworów1 źródło
- Likopen zawarty w pomidorach może wykazywać działanie przeciwnowotworowe1 źródło
- Kwasy omega-3 mają korzystne działanie prewencyjne w przypadku nowotworów1 źródło
- Kwasy EPA i DHA mogą działać przeciwnowotworowo1 źródło
- Resweratrol może mieć działanie przeciwnowotworowe1 źródło
- Koenzym Q10 może zmniejszać ryzyko pojawienia się raka1 źródło
- Kozieradka pospolita może mieć właściwości przeciwnowotworowe -rak piersi2 źródła
- Czosnek może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka jelita grubego2 źródła
- Nieleczone zakażenie Helicobacter pylori może powodować raka żołądka2 źródła
- Goździki mogą hamować rozwój raka piersi1 źródło
- Ekstrakt ze skórki granatu może niszczyć komórki raka piersi1 źródło
- Astaksantyna może hamować rozwój nowotworu piersi1 źródło
- Zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka piersi1 źródło
- Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko pojawienia się raka jelita grubego1 źródło
- Spożywanie wysokoprzetworzonej żywności może zwiększać ryzyko występowania raka jelita grubego1 źródło
- Otyłość może sprzyjać powstawaniu raka jelita grubego1 źródło
- Goździki mogą hamować rozwój raka jelita grubego1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko nawrotu raka jelita grubego1 źródło
- Błonnik może zmniejszać ryzyko nawrotu raka jelita grubego1 źródło
- Zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka jelita grubego1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego1 źródło
- Magnez może zmniejszać ryzyko rozwoju raka jelita grubego1 źródło
- Kwas masłowy może hamować rozwój komórek nowotworowych w jelicie grubym1 źródło
- Cebula może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka jelita grubego1 źródło
- Czosnek może ograniczać namnażanie się komórek rakowych w trzustce1 źródło
- Otyłość może sprzyjać powstawaniu raka trzustki1 źródło
- Spożywanie borówek może ograniczać występowanie raka trzustki1 źródło
- Błonnik może zmniejszać ryzyko raka trzustki1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu trzustki1 źródło
- Niedobór witaminy D może zwiększać śmiertelność u chorych na raka żołądka1 źródło
- Czosnek może ograniczać namnażanie się komórek rakowych w żołądku1 źródło
- Jednoczesne zakażenie Helicobacter pylori i wysokie spożycie soli może zwiększać ryzyko raka żołądka1 źródło
- Goździki mogą hamować rozwój raka wątroby1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu skóry1 źródło
- Picie kawy może zwiększać ryzyko powstania raka płuc1 źródło
- Zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka płuc1 źródło
- Dieta bogata w błonnik może opóźniać wystąpienie raka krwi szpiczaka mnogiego1 źródło
- Astaksantyna może hamować rozwój nowotworów okrężnicy1 źródło
- Zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka przełyku1 źródło
- Wodór może mieć terapeutyczne działanie w przypadku przerzutów nowotworów1 źródło
- Dieta imitująca post połączona z chemioterapią może hamować rozwój nowotworów1 źródło
- CBD może zwalczać komórki nowotworowe1 źródło
- Kolostrum może zwalczać komórki nowotworowe1 źródło
- Połączenie koenzymu Q10, selenu, witaminy C, beta-karotenu i kwasu foliowego może zwiększać przeżywalność w stadium końcowym nowotworów1 źródło
- Koenzym Q10 może łagodzić skutki chemioterapii1 źródło
- Koenzym Q10 może zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów rakowych1 źródło
- Kombuchę można modyfikować pod kątem neutralizacji komórek rakowych1 źródło
- Śledzienica może być stosowana w terapiach onkologicznych1 źródło
- N-acetylocysteina zmniejszy ryzyko zachorowań na raka1 źródło
- Akrylamid może mieć działanie rakotwórcze1 źródło
- Akrylomid może mieć działanie rakotwórcze1 źródło
- Glifosat może mieć działanie rakotwórcze2 źródła
- Pestycydy mogą zwiększać ryzyko nowotworów1 źródło
- Mykotoksyny mogą działać rakotwórczo1 źródło
- Alkaloidy pirolizydynowe mogą działać rakotwórczo1 źródło
- Ftalany mogą przyczyniać się do powstawania nowotworów1 źródło
- Dwutlenek tytanu może powodować powstawanie nowotworów1 źródło
- Bisfenol A może być rakotwórczy1 źródło
- Bisfenol A może przyczyniać się do rozwoju nowotworu piersi1 źródło
- Bisfenol S może prowadzić do rozwoju nowotworów1 źródło
- Oxybenzone (jeden ze składników preparatów chroniących przed słońcem) może prowadzić do rozwoju raka skóry1 źródło
- Paraksylen (pochodna benzenu) może wywoływać raka1 źródło
- Nanoplastik może powodować nowotwory1 źródło
- Hydroksymetyloglicynian sodu może prowadzić do rozwoju raka skóry1 źródło
- Badanie mammografczne może wywoływać raka piersi1 źródło