Odżywianie w ciąży

Odżywianie w ciąży obejmuje sposób komponowania posiłków, nawodnienie oraz dostarczanie składników ważnych dla zdrowia matki i rozwoju dziecka. Bywa także wiązane z przebiegiem ciąży, laktacją i przygotowaniem organizmu do porodu.

Składniki odżywcze i rozwój płodu

Kwas foliowy jest szczególnie ważny dla kobiet w ciąży, a jego niski poziom może prowadzić do wad płodu. Niedobór jodu może opóźniać rozwój mózgu dziecka, a jego brak w diecie kobiety ciężarnej może być przyczyną przedwczesnego porodu. Niedobór witaminy B12 może wywoływać urojenia.

  • Niedobór białka może prowadzić do zaburzeń rozwoju płodu, a niedobór aminokwasów egzogennych może osłabiać odporność dziecka.
  • Cynk może odpowiadać za prawidłowy rozwój płodu, natomiast jego niedobór może prowadzić do niedorozwoju grasicy u płodu.
  • Spożywanie kwasów tłuszczowych DHA przez kobiety ciężarne może wspierać rozwój mózgu potomstwa.
  • Niedobór żelaza u kobiet w ciąży może być przyczyną niskiej masy urodzeniowej dziecka, a chlorella może zapobiegać anemii wśród kobiet ciężarnych. Żelazo niehemowe może dostarczać także dieta wegańska, a obecność żelaza w mniszku lekarskim może czynić go wartościowym dla diety.
  • Niedobór magnezu zwiększa ryzyko nieprawidłowego rozwoju płodu. Poziom magnezu można uzupełniać wraz z dietą, a do jego wchłaniania przyczynia się odpowiednia porcja witaminy B6.
  • Niedobór witaminy D może wiązać się z wyższym ryzykiem wcześniejszego porodu u kobiet w ciąży oraz zwiększać ryzyko rozwoju mięśniaków macicy.
  • Żyworódka może zawierać witaminę E, witaminy z grupy B oraz witaminę B3.
  • Lektyny w zbożu mogą prowadzić do niedorozwoju grasicy u płodu.
  • Spożycie wapnia może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego.
  • Zioła lecznicze mogą dostarczać minerały, a regularne jedzenie jajek może dostarczyć organizmowi niezbędnych minerałów.
  • Spożywanie wodorostów może korzystnie wpływać na pracę tarczycy dzięki zawartości jodu.

Produkty spożywcze w ciąży

W ciąży codzienne przygotowywanie posiłków w domu może wspierać zdrowie i ograniczać spożycie żywności przetworzonej. Jadłospis może opierać się na warzywach i owocach, których spożywanie — szczególnie w ilości około 500 g dziennie — może pomagać w zachowaniu zdrowia oraz wiązać się z niższą śmiertelnością. Warzywa mogą być przy tym bardziej zalecane niż owoce.

  • Buraki mogą być polecane kobietom w ciąży ze względu na dużą zawartość kwasu foliowego, a rukiew wodna może poprawiać zdrowie.
  • Pasteryzowany serek wiejski może być spożywany w ciąży i może zmniejszać ryzyko próchnicy u dziecka.
  • Orzechy macadamia są często zalecane kobietom w ciąży, a ich spożywanie może przyczyniać się do zminimalizowania ryzyka alergii u dziecka.
  • Olej ze słodkich migdałów może być używany przez kobiety w ciąży.
  • Wołowina i małże mogą być źródłem witaminy B12.
  • Porzeczki mogą wspierać produkcję kolagenu.
  • Dieta przeciwzapalna może zakładać ograniczenie produktów wysokoprzetworzonych. Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać otyłości i powstawaniu trądziku, a zdrowa żywność może zawierać mniej substancji chemicznych.
  • Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakazywać jedzenia serów.

Powikłania i dolegliwości ciążowe

Ciąża może obniżać ciśnienie krwi. Chlorella może zmniejszać ryzyko nadciśnienia związanego z ciążą, a dożylne przyjmowanie L-argininy może obniżać ciśnienie krwi u kobiet w ciąży.

  • Brak magnezu może zwiększać ryzyko stanów przedrzucawkowych.
  • Niedobór witaminy D może wiązać się z wyższym ryzykiem cukrzycy ciążowej oraz niską masą urodzeniową dziecka.
  • W ciąży mogą występować migrenowe bóle głowy.

Żywienie podczas laktacji

Mleko matki jest uznawane za najbardziej wartościowy pokarm dla niemowlęcia. Kozieradka pospolita może wspomagać laktację u kobiet, a odpowiednie nawodnienie może pomagać ją pobudzić. Szałwia lekarska, także w postaci naparu, może natomiast zmniejszać laktację i pomagać w jej przerwaniu.

  • Karmienie piersią najlepiej rozpocząć między 20. a 50. minutą po porodzie, a szybkie przystawienie dziecka do piersi ma znaczenie dla zainicjowania laktacji.
  • Kobieta karmiąca powinna zadbać o prawidłowe nawodnienie, choć ilość wypijanej przez nią wody nie wpływa na ilość wyprodukowanego pokarmu.
  • Dietę niemowlęcia można rozszerzać między 17. a 26. tygodniem życia.
  • Matka karmiąca dziecko ze skazą białkową nie powinna spożywać mięsa.

Płodność i przygotowanie ciąży

Płodności kobiet może sprzyjać zwiększenie spożycia produktów bogatych w żelazo pochodzenia roślinnego oraz węglowodanów o niskim indeksie glikemicznym. Korzystnie może działać także spożywanie tłustych produktów nabiałowych, a siemię lniane w diecie może sprzyjać owulacji. Koenzym Q10 może wspierać procesy prowadzące do zajścia w ciążę metodą in vitro.

  • Niskotłuszczowe produkty nabiałowe mogą sprzyjać brakowi owulacji.
  • Wysokie spożycie piwa może prowadzić do rozwoju mięśniaków macicy, a choroby pasożytnicze mogą powodować problemy z zajściem w ciążę.

Trawienie i nawodnienie

Ciąża może być przyczyną zgagi. Zaburzenia układu pokarmowego mogą wpływać na wchłanianie składników odżywczych, a zaburzona flora jelitowa może utrudniać wchłanianie witamin.

  • Woda czosnkowa i cykoria podróżnik mogą poprawiać trawienie.
  • Higiena spożywania pokarmów może być pomocna dla trawienia.
  • Spożywanie topinamburu może wspierać zdrowie jelit, natomiast dieta prozapalna może prowadzić do ich rozszczelnienia.
  • Picie odpowiedniej ilości wody może zmniejszać dolegliwości bólowe podczas miesiączki.
  • Spożycie węglowodanów może powodować uczucie głodu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Czerwona koniczyna może być niewskazana zarówno podczas ciąży, jak i karmienia piersią. W tych okresach przeciwwskazane mogą być także dieta keto oraz suplementacja spiruliną, skrzypem polnym i różeńcem górskim.

  • Kobiety w ciąży nie powinny stosować podagrycznika, kozieradki, wrotyczu, podbiału ani pokrzywy.
  • W ciąży niewskazane może być spożywanie chabra bławatka, jagód goji i piwa.
  • Kobiety ciężarne i karmiące nie powinny pić czystka ani stosować krwawnika pospolitego.
  • Nalewka z żyworódki Daigremonta może nie być zalecana kobietom w ciąży i karmiącym.
  • Hibiskusa nie można pić regularnie przed ciążą ani w jej trakcie; może osłabiać mięśnie macicy.
  • W ciąży nie można moczyć nóg w gorczycy.
  • Matka karmiąca dziecko ze skazą białkową nie powinna spożywać nabiału, a karmienie piersią może być przeciwwskazaniem do spożywania jagód goji.
  • Spożywanie produktów zanieczyszczonych metalami ciężkimi może prowadzić do rozwoju mięśniaków macicy, a metale ciężkie w diecie matki mogą powodować autyzm.
  • Ekspozycja matki na fluor w ciąży może wpływać na rozwój mózgu płodu i obniżać IQ dziecka.
  • Suplementacja wapnia może zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
  • Bezpieczeństwo dodatków do żywności może zależeć od ich ilości, a przyjmowanie witaminy C z jedzeniem może zmniejszać niepożądane reakcje żołądkowo-jelitowe.

Pozostałe zastosowania

Dieta niskopurynowa może prowadzić do eliminacji dny moczanowej. Przy dnie moczanowej pomocne może być również spożywanie czereśni.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu