Problemy hormonalne

Problemy hormonalne dotyczą zaburzeń w produkcji, wydzielaniu lub działaniu hormonów w organizmie. Hormony to substancje chemiczne pełniące funkcję regulatorów procesów fizjologicznych i metabolicznych. Zaburzenia hormonalne mogą obejmować nadprodukcję, niedobór lub nieprawidłową reakcję na hormony. Są one diagnozowane na podstawie objawów klinicznych oraz badań laboratoryjnych.

Problemy hormonalne obejmują zaburzenia wydzielania, działania lub równowagi hormonów w organizmie. Bywają wiązane między innymi z cyklem menstruacyjnym, płodnością, metabolizmem, samopoczuciem oraz funkcjonowaniem skóry i włosów.

Cykl menstruacyjny i ból

Cykl menstruacyjny i związane z nim dolegliwości mogą zmieniać się pod wpływem gospodarki hormonalnej: zaburzenia proporcji między stężeniem estradiolu a progesteronu mogą sprzyjać problemom menstruacyjnym, podobnie jak wysoki poziom estradiolu. Zmiany hormonalne mogą wywoływać bóle miesiączkowe.

  • Ból menstruacyjny może sugerować nieprawidłowości hormonalne albo zaburzenia czynnościowe narządu rodnego.
  • Zbyt niskie stężenie estrogenów może przyczyniać się do napięcia przedmiesiączkowego.
  • Endometrioza może powodować zaburzenia cyklu menstruacyjnego oraz bardzo bolesne miesiączki. Ból w czasie stosunku seksualnego także może być jej objawem, a w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych związanych z endometriozą stosuje się leczenie hormonalne.
  • Mięśniaki mogą powodować bóle menstruacyjne, podobnie jak ostre lub przewlekłe stany zapalne w obrębie miednicy.
  • Bóle menstruacyjne mogą być związane z polipami błony śluzowej trzonu macicy lub sugerować polipy macicy.
  • Wady rozwojowe narządu rodnego mogą być przyczyną bolesnego miesiączkowania.
  • Niepokalanek mnisi może regulować zaburzony cykl miesiączkowy, a niepokalanek pospolity może regulować cykl menstruacyjny.
  • Jod może regulować cykl menstruacyjny, natomiast jego niedobór może powodować nieregularne miesiączki.
  • Fitoestrogeny w soi GMO mogą powodować bardziej bolesne cykle menstruacyjne.
  • Przewlekły stres może powodować zaburzenia cyklu menstruacyjnego, a niska odporność na stres może sprzyjać bolesnym miesiączkom.
  • Palenie papierosów nasila dolegliwości menstruacyjne.
  • Bólom menstruacyjnym mogą towarzyszyć ból głowy, nudności i wymioty, bóle kolkowe, kołatanie serca, drżenie rąk oraz bezsenność.
  • Ulgę w dolegliwościach menstruacyjnych może przynieść aktywność fizyczna o umiarkowanym nasileniu.

Menopauza i estrogeny

Menopauza może obniżać poziom estrogenów, co wiąże się z różnymi zmianami w organizmie.

  • Terapia hormonalna może łagodzić objawy menopauzalne.
  • Do typowych objawów mogą należeć uderzenia gorąca, suchość pochwy, zaburzenia koncentracji oraz stany depresyjne.
  • W okresie menopauzy może pojawić się spadek libido, natomiast zbyt duże stężenie estrogenów również może je obniżać.
  • Niedobór estrogenów może być powodem częstego oddawania moczu.
  • Spadek estrogenów może wiązać się z zanikiem mięśni po menopauzie. Post przerywany w tym okresie może dodatkowo przyspieszać utratę mięśni.
  • Zbyt niskie stężenie estrogenów może sprzyjać powstawaniu anemii, a ich nadmiar może przyczyniać się do powstawania mięśniaków.
  • Menopauza może zwiększać podatność na stres i powodować odkładanie się tłuszczu trzewnego.
  • Selen może regulować pracę receptorów estrogenowych.

Płodność i narządy rozrodcze

Problemy hormonalne mogą wpływać na płodność, owulację oraz funkcjonowanie narządów rozrodczych.

  • Zaburzenia hormonalne mogą obniżać popęd seksualny u kobiet.
  • Insulinooporność może zwiększać u kobiet ilość hormonów męskich.
  • Spadek poziomu progesteronu może prowadzić do zaburzeń owulacji, a po porodzie poziom tego hormonu może się obniżać.
  • Endometrioza może utrudniać zajście w ciążę. Podobny problem mogą powodować choroby pasożytnicze oraz niedobór białka.
  • Bóle menstruacyjne mogą sygnalizować wady rozwojowe lub anatomiczne narządu rodnego.
  • Problemy z jajnikami mogą przyczyniać się do osteoporozy.
  • Ksenoestrogeny mogą powodować zespół policystycznych jajników oraz prowadzić do bezpłodności.
  • Niepokalanek pospolity może obniżać poziom prolaktyny i może podnosić płodność.
  • Otyłość u kobiet może negatywnie wpływać na płodność.

Metabolizm i masa ciała

Problemy hormonalne mogą wpływać na masę ciała, gospodarkę wodną, metabolizm oraz koncentrację.

  • Zaburzenia hormonalne mogą prowadzić do otyłości, a nadmiar estrogenu może dodatkowo sprzyjać jej rozwojowi.
  • Przy menopauzie może pojawić się wzrost masy ciała, a sama menopauza może zwiększać ryzyko insulinooporności.
  • Insulinooporność może powodować zmiany hormonalne. Jej objawem bywają problemy z koncentracją po posiłku oraz poranne problemy z koncentracją.
  • Problemy z koncentracją mogą również być objawem niedoczynności tarczycy. Niedobór białka może obniżać poziom hormonów tarczycy, a niedobór jodu może powodować trudności ze zrzuceniem zbędnych kilogramów.
  • Stres oksydacyjny może przyczyniać się do insulinooporności, podobnie jak przewlekły stres i zaburzenia snu.
  • Dieta bogata we fruktozę może sprzyjać rozregulowaniu gospodarki hormonalnej.
  • Post przerywany może zapobiegać problemom metabolicznym, jednak w czasie menopauzy może pogarszać insulinooporność.
  • Problemy hormonalne mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie, a problemy z tarczycą również mogą prowadzić do zatrzymywania wody.

Hormony u mężczyzn

Hormonalna równowaga u mężczyzn obejmuje między innymi poziom testosteronu, działanie insuliny oraz pracę tarczycy.

  • Ostropest plamisty może regulować gospodarkę hormonalną u mężczyzn.
  • Insulinooporność u mężczyzn może zwiększać ilość hormonów żeńskich u mężczyzn.
  • Kozieradka pospolita może podnosić poziom testosteronu u mężczyzn.
  • Sen może regulować poziom testosteronu, natomiast nieodpowiednia ilość snu może skutkować jego obniżeniem.
  • Przewlekły stres może obniżać poziom testosteronu.
  • Obniżony poziom testosteronu może być powodem częstego oddawania moczu.
  • Niedobór jodu może powodować problemy z erekcją.

Skóra, włosy i paznokcie

Problemy hormonalne mogą wpływać na wygląd skóry, włosów i paznokci, prowadząc między innymi do zmian w ich kondycji.

  • Zaburzenia hormonalne mogą być przyczyną grzybicy skóry głowy.
  • Nadmierne wypadanie włosów może wiązać się zarówno z zaburzeniami równowagi między hormonami żeńskimi i męskimi, jak i z innymi czynnikami hormonalnymi.
  • Obniżenie poziomu estrogenów może prowadzić do nadmiernego wypadania włosów, a menopauza również może być jego przyczyną.
  • Łysienie androgenowe typu żeńskiego może być objawem nadmiaru cukru w diecie.
  • Czynniki hormonalne mogą sprzyjać powstawaniu cellulitu.
  • Zaburzenia hormonalne mogą pogarszać stan paznokci.
  • Hormony matki mogą być przyczyną łojotokowego zapalenia skóry, a zwiększenie ich stężenia może również powodować ten problem.
  • Hormony płciowe obecne w mleku mogą pobudzać powstawanie trądziku.

Stres, sen i samopoczucie

Stres i jakość snu mogą wiązać się ze zmianami hormonalnymi oraz samopoczuciem.

  • Przewlekły stres może prowadzić do zaburzeń hormonalnych.
  • Zaburzenia snu mogą zwiększać poziom hormonu głodu, a także prowadzić do spadku poziomu hormonu wzrostu.
  • Stres może prowadzić do problemów z laktacją.
  • Oksytocyna jest hormonem odpowiedzialnym za samopoczucie.
  • Spadek progesteronu może mieć związek z depresją poporodową.

Dieta, zioła i suplementy

Na gospodarkę hormonalną mogą wpływać zarówno składniki codziennej diety, jak i zioła oraz suplementy.

  • Niedobór białka może prowadzić do zaburzeń równowagi hormonalnej i obniżać poziom hormonów wzrostu. Z kolei nabiał odtłuszczony może zaburzać gospodarkę hormonalną.
  • Spożywanie brokułów może korzystnie wpływać na gospodarkę hormonalną u kobiet, a jarmuż może pomagać zachować równowagę hormonalną organizmu, także w odniesieniu do estrogenów.
  • Jagody mogą pomagać równoważyć poziom żeńskich hormonów płciowych. Jagody, truskawki i maliny mogą również pomagać w normalizacji poziomu progesteronu.
  • Siemię lniane może wspomagać leczenie zaburzeń hormonalnych, natomiast kwasy omega-3 mogą pomagać wyrównać cykl menstruacyjny u kobiet z zespołem policystycznych jajników.
  • Magnez może wpływać na działanie hormonów, a jod może regulować poziom estrogenu u kobiet. Selen może regulować pracę receptorów estrogenowych oraz synchronizować tarczycę z organem końcowym.
  • Inozytol może pomagać regulować poziom hormonów. Spirulina niebieska może mieć korzystny wpływ na gospodarkę hormonalną u kobiet.
  • Nasiona kozieradki mogą regulować układ hormonalny, a kozieradka pospolita może pomagać wyregulować cykle miesiączkowe.
  • Cynamon może pomagać utrzymać równowagę hormonalną w organizmie kobiety. Czerwona koniczyna może wpływać na równowagę hormonalną i regulować cykl miesiączkowy.
  • Olejek z rozmarynu może regulować układ hormonalny, zaś dziurawiec może pomagać wyregulować hormony.
  • Kwiaty czeremchy mogą pomagać przy zaburzeniach hormonalnych, a wyciąg z jej kwiatów może wpływać na gospodarkę hormonalną. Nalewka z kwiatów mniszka może normalizować pracę hormonów.
  • Nagietek lekarski może działać estrogennie oraz regulować cykle miesiączkowe. Szałwia może obniżać poziom estrogenów.
  • Bylica piołun może pomagać kobietom w uregulowaniu cyklu miesięcznego, a dziki pokrzyn może pobudzać produkcję progesteronu.
  • Fitoestrogeny mogą zaburzać procesy poznawcze. Brak jodu w diecie kobiety ciężarnej może być przyczyną przedwczesnych porodów.

Czynniki środowiskowe

Na układ hormonalny mogą wpływać zarówno substancje chemiczne, jak i czynniki środowiskowe oraz biologiczne.

  • Pasożyty mogą oddziaływać na układ hormonalny, a flatany mogą zaburzać gospodarkę hormonalną.
  • Pestycydy, glifosat, bisfenol A, kwas perfluorooktanowy i mikroplastik mogą zaburzać równowagę lub pracę układu hormonalnego.
  • Procesy odtłuszczenia mogą zwiększać koncentrację hormonów zwierzęcych w nabiale.
  • Słońce może pomagać regulować hormony.
  • Ksenoestrogeny to związki chemiczne, które mogą mieć budowę zbliżoną do żeńskich hormonów płciowych, czyli estrogenów. Mogą wiązać się z receptorami estrogenowymi oraz zaburzać działanie punktów kontrolnych w organizmie.
  • Ksenoestrogeny mogą zaburzać płodność, powodować mięśniaki macicy i endometriozę, a także wiązać się z nowotworami układu rozrodczego.
  • Obesogeny mogą przyczyniać się do otyłości, podobnie jak ksenoestrogeny.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Niektóre substancje i preparaty mogą wpływać na gospodarkę hormonalną albo wiązać się z innymi zagrożeniami zdrowotnymi.

  • Hydroksymetyloglicynian sodu może powodować zaburzenia hormonalne.
  • Oxybenzone, stosowany jako składnik preparatów chroniących przed słońcem, może powodować problemy hormonalne.
  • Antykoncepcja hormonalna może zwiększać krzepliwość krwi.
  • Przeciwwskazaniem do stosowania szałwii mogą być nowotwory pobudzane przez hormony estrogenne.
  • Fitoestrogeny w soi GMO mogą powodować problemy z tożsamością płciową.
  • Hipoalergiczna odżywka sojowa może zaburzać funkcjonowanie układu hormonalnego dziecka.
  • Jaja kurze mogą zawierać hormony niebezpieczne dla zdrowia.
  • Ksenoestrogeny mogą powodować nowotwory.
  • Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej może zwiększać ryzyko pojawienia się kamieni żółciowych.

Pozostałe zastosowania

Problemy hormonalne mogą wiązać się zarówno z funkcjonowaniem wątroby, jak i z pracą układu hormonalnego oraz jego komunikacją z organizmem.

  • Problemy hormonalne mogą być objawem przeciążonej wątroby, a zaburzenia hormonalne mogą dodatkowo obciążać wątrobę.
  • Prawidłowe funkcjonowanie wątroby może zapewniać równowagę hormonalną.
  • Zaburzona gospodarka hormonalna może powodować choroby.
  • Cytokiny prozapalne mogą zakłócać komunikację między hormonami a receptorami.
  • Hormony przysadki mózgowej mogą kontrolować wzrost organizmu.
  • Zaburzenia endokrynologiczne mogą obniżać ciśnienie krwi.
  • Regularne badania krwi mogą pomagać wykryć problemy hormonalne.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu