Składniki o niskiej wartości odżywczej

Składniki o niskiej wartości odżywczej to takie, które dostarczają organizmowi niewielkie ilości niezbędnych składników odżywczych, takich jak witaminy, minerały, białka czy błonnik. Często charakteryzują się wysoką zawartością kalorii pochodzących z cukrów prostych, tłuszczów nasyconych lub soli, przy jednoczesnym braku innych korzystnych substancji odżywczych. Są powszechnie obecne w przetworzonych produktach spożywczych oraz słodyczach.

Składniki o niskiej wartości odżywczej dostarczają niewielkich ilości witamin, minerałów, błonnika lub białka w stosunku do zawartości energii. Bywają kojarzone z żywnością wysoko przetworzoną, mniejszą sytością oraz niekorzystnym wpływem na jakość diety.

Żywność przetworzona

Żywność przetworzona może zawierać mniej składników mineralnych, białka i witamin niż produkty o mniejszym stopniu przetworzenia.

Produkty przetworzone mogą zawierać cukier, a ich nadmierna obecność w diecie bywa wiązana z mniej korzystnym wpływem na zdrowie.
Wysoko przetworzona żywność może obniżać odporność, natomiast mało przetworzona żywność może ją wspierać.
Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać otyłości, a zawarte w niej dodatki mogą również powodować otyłość.
Zmniejszenie spożycia produktów przetworzonych może obniżać poziom trójglicerydów we krwi.
Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu trądziku, podobnie jak produkty smażone oraz fast foody.
Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać występowaniu depresji oraz cukrzycy typu II.
Produkty przetworzone mogą uzależniać.
Rezygnacja z produktów przetworzonych może zmniejszać stany zapalne.
Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać występowaniu chorób serca i wyższej śmiertelności, natomiast unikanie produktów wysoko przetworzonych może chronić przed zawałem serca.
Przygotowywanie posiłków w domu może ograniczać spożycie żywności przetworzonej.

Wartość odżywcza produktów

Wartość odżywcza produktów zależy od ilości i rodzaju dostarczanych przez nie składników odżywczych.

Płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej.
Niską wartością żywieniową mogą oznaczać się także kanapki mleczne, zabielacze do kawy w proszku, produkty seropodobne oraz ser topiony.
Produkty mleczne smakowe mogą mieć niższą wartość odżywczą niż ich naturalne odpowiedniki.
Produkty light mogą zawierać mniej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach niż produkty pełnotłuste.
Zdrowa żywność może dostarczać większej ilości składników odżywczych, a spożywanie produktów pochodzących z naturalnych gospodarstw może zwiększać bogactwo niektórych składników odżywczych.
Ketchup o większej zawartości pomidorów może zawierać więcej składników odżywczych.
Gorzka czekolada może redukować wolne rodniki.
Spożywanie niskotłuszczowych produktów nabiałowych może sprzyjać niepłodności.
Ograniczenie sosów na bazie tłustych mięs może zmniejszać produkcję kwasu żołądkowego, natomiast tłuszcz może obniżać napięcie dolnego zwieracza przełyku.
Picie soków może powodować obniżenie energii.

Diety i strategie żywieniowe

Strategie żywieniowe mogą obejmować ograniczanie produktów przygotowanych z przetworzonego zboża.

Takie ograniczenie może prowadzić do zmniejszenia otyłości brzusznej.

Cukier i glikemia

Cukier i produkty bogate w węglowodany mogą wpływać na glikemię oraz wiązać się z różnymi konsekwencjami zdrowotnymi.

Słodkie produkty spożywane na śniadanie mogą prowadzić do insulinooporności.
Płatki kukurydziane mogą mieć wysoki indeks glikemiczny, dlatego znaczenie ma nie tylko ich słodki smak, lecz także tempo podnoszenia poziomu glukozy we krwi.
Produkty określane jako „light” mogą zawierać słodziki, a produkty reklamowane jako „fit” mogą zawierać cukier.
Przemysł spożywczy może promować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów.
Ograniczenie produktów obfitujących w cukry proste może zmniejszać otyłość brzuszną.
Ograniczenie spożycia cukrów prostych i produktów o wysokim indeksie glikemicznym może pomagać łagodzić zmiany oraz stany zapalne przy trądziku.

Masa ciała i sytość

Produkty o niskiej wartości odżywczej mogą powodować częstsze odczuwanie głodu, a nadwyżka cukru może prowadzić do braku sytości.

Zmniejszenie spożycia produktów bogatych w tłuszcze trans może prowadzić do zmniejszenia otyłości.

Cholesterol i trójglicerydy

Trójglicerydy we krwi należą do parametrów, na które może wpływać sposób żywienia.

Zmniejszenie spożycia cukru może obniżać ich poziom we krwi.

Błonnik i trawienie

Wafle ryżowe mogą dostarczać niewiele błonnika, dlatego nie zawsze wspierają prawidłowe trawienie.

Ich zawartość błonnika zależy od rodzaju produktu i użytych składników.
Przy wyborze wafli warto sprawdzić tabelę wartości odżywczych i porównać ilość błonnika w porcji.

Nutri-Score

Nutri-Score może nie odzwierciedlać wszystkich różnic między składnikami produktów spożywczych.

System może nie rozróżniać cukrów wartościowych od niewartościowych.
Podobny problem może dotyczyć tłuszczów — Nutri-Score może nie odróżniać zdrowych tłuszczów od niezdrowych.
Produkty naturalne mogą otrzymywać zaniżoną ocenę, a oliwa z oliwek może mieć klasyfikację D.
Smoothie mogą być klasyfikowane niżej. W pojedynczych porównaniach czekolada może otrzymać niższą ocenę niż pizza warzywna.
Nutri-Score może też nie pomagać w odpowiednim łączeniu poszczególnych produktów spożywczych.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Składniki o niskiej wartości odżywczej nie zawsze są niepożądane — ich znaczenie zależy również od funkcji i bezpieczeństwa stosowania.

Ryboflawina, oznaczana symbolem E101, może być nieszkodliwym dodatkiem do żywności.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.