Hormony człowieka

Hormony człowieka to związki chemiczne produkowane przez gruczoły dokrewne, które pełnią funkcję przekaźników międzykomórkowych. Są one wydzielane bezpośrednio do krwi i wpływają na różnorodne procesy fizjologiczne w organizmie. Hormony regulują funkcje takie jak metabolizm, wzrost, rozwój, a także reakcje na bodźce zewnętrzne. Każdy hormon działa na określone komórki docelowe, posiadając specyficzne receptory.

Hormony człowieka to chemiczne przekaźniki regulujące między innymi wzrost, metabolizm, sen, płodność i reakcje na stres. Ich działanie bywa wiązane z funkcjonowaniem układu nerwowego, narządów rozrodczych, tarczycy oraz gospodarką energetyczną organizmu.

Układ hormonalny i narządy

Układ hormonalny koordynuje komunikację między hormonami, receptorami i narządami organizmu.

  • Pasożyty mogą wpływać na funkcjonowanie układu hormonalnego.
  • Cytokiny prozapalne mogą zaburzać komunikację między hormonami a receptorami.
  • Prawidłowe funkcjonowanie wątroby może sprzyjać utrzymaniu równowagi hormonalnej.
  • Selen może regulować pracę receptorów estrogenowych oraz synchronizować tarczycę z organem końcowym.
  • Organizm może wytwarzać insulinę w odpowiedzi na podaż cukru.

Hormony wzrostu i snu

Hormony wzrostu wpływają na rozwój organizmu, a melatonina pomaga regulować sen.

  • Hormony przysadki mózgowej mogą kontrolować wzrost organizmu.
  • Niedobór białka może obniżać poziom hormonów wzrostu, natomiast cytrulina może zwiększać poziom hormonu wzrostu. L-arginina bierze udział w jego syntezie.
  • Zaburzenia snu mogą prowadzić do spadku poziomu hormonu wzrostu i zwiększać poziom hormonu głodu.
  • Melatonina może być hormonem snu wytwarzanym przez szyszynkę w mózgu. Kortyzol jest jej przeciwstawnym hormonem.

Hormony żeńskie

Poziom żeńskich hormonów zmienia się między innymi w okresie menopauzy, gdy może obniżać się poziom estrogenów, oraz po porodzie, gdy może spadać poziom progesteronu.

  • Cynamon może pomagać utrzymać równowagę hormonalną u kobiet, a także wyrównywać i ograniczać syntezę testosteronu.
  • Insulinooporność u kobiet może zwiększać ilość hormonów męskich.
  • Jarmuż może pomagać zachować równowagę hormonalną, w tym dotyczącą estrogenów. Jagody mogą z kolei pomagać równoważyć poziom żeńskich hormonów płciowych.
  • Niepokalanek pospolity, nazywany także niepokalankiem mnisi, może regulować cykl miesiączkowy, również w przypadku jego zaburzeń, a ponadto obniżać poziom prolaktyny.
  • Nagietek lekarski może regulować cykle miesiączkowe, podobnie jak cynk.
  • Problemy menstruacyjne mogą wynikać z zaburzenia proporcji między stężeniem estradiolu i progesteronu, a bóle miesiączkowe mogą być wywołane zmianami hormonalnymi.
  • Szałwia może obniżać poziom estrogenów, natomiast dziki pokrzyn może pobudzać produkcję progesteronu.
  • Niedobór estrogenów może być powodem częstego oddawania moczu, a ich nadmiar może przyczyniać się do powstawania mięśniaków i obniżać libido.
  • Obniżony popęd seksualny u kobiet może wynikać z zaburzeń hormonalnych.
  • Menopauzie może towarzyszyć wzrost masy ciała, a zanik mięśni po menopauzie może być związany ze spadkiem estrogenów.
  • Holistyczne spojrzenie na organizm może wpływać na przebieg menopauzy, zaś terapia hormonalna może łagodzić jej objawy.

Testosteron i hormony męskie

Testosteron jest jednym z kluczowych hormonów męskich, a na jego poziom mogą wpływać między innymi sen, stres, aktywność fizyczna i masa ciała.

  • Kozieradka pospolita, kordyceps i prawidłowy poziom witaminy D mogą podnosić poziom testosteronu u mężczyzn.
  • Bor może zwiększać poziom testosteronu, a cynk może pomagać w utrzymywaniu jego odpowiedniego poziomu.
  • Wielonienasycone kwasy tłuszczowe mogą zwiększać produkcję testosteronu u mężczyzn. Selen może natomiast wpływać na jego produkcję.
  • Ostropest plamisty może regulować gospodarkę hormonalną u mężczyzn, podobnie jak herbata matcha może regulować poziom testosteronu.
  • Utrzymanie prawidłowej masy ciała może sprzyjać wyższemu poziomowi testosteronu, a aktywność fizyczna może go podnosić.
  • Przewlekły stres może obniżać poziom testosteronu. Obniżony poziom testosteronu może z kolei być przyczyną wysokiego poziomu kortyzolu.
  • Insulinooporność u mężczyzn może zwiększać ilość hormonów żeńskich w organizmie mężczyzny.
  • Obniżony poziom testosteronu może być powodem częstego oddawania moczu.
  • Buzdyganek naziemny może mieć niską skuteczność w podnoszeniu testosteronu u mężczyzn, natomiast niecierpek pospolity może działać antyandrogennie.

Płodność i narządy rozrodcze

Płodność zależy między innymi od prawidłowego funkcjonowania narządów rozrodczych oraz dostępności wybranych składników odżywczych.

  • Cynk może wpływać na płodność.
  • Kreatyna może poprawiać płodność u mężczyzn.
  • Orzech włoski może pozytywnie wpływać na płodność u mężczyzn.
  • Inozytol może poprawiać płodność.
  • Bóle menstruacyjne mogą sugerować zaburzenia czynnościowe narządu rodnego.

Stres, neuroprzekaźniki i samopoczucie

Stres, neuroprzekaźniki i hormony wpływają na reakcje organizmu oraz codzienne samopoczucie.

  • Stres może być reakcją organizmu na trudne sytuacje życiowe, a jego przewlekła postać może prowadzić do zaburzeń hormonalnych.
  • W sytuacji stresowej może dochodzić do wyrzutu adrenaliny. Regularne stosowanie ziół adaptogennych może wzmacniać odporność na stres, natomiast spożywanie kwasów omega-3 może pomóc obniżyć poziom hormonu stresu.
  • Oksytocyna jest hormonem odpowiedzialnym za samopoczucie, a cukier może powodować wyrzut endorfin.
  • Zaburzenia neuroprzekaźnika dopaminy mogą powodować problemy z funkcjonowaniem organizmu. Podobne problemy może powodować zaburzenie neuroprzekaźnika serotoniny, przy czym pokrzywa może dostarczyć serotoninę do organizmu.
  • Wysoki poziom kortyzolu może obniżać libido.

Dieta, składniki i zioła

Dieta i wybrane zioła mogą wpływać na gospodarkę hormonalną na różne sposoby, zależnie od składnika oraz jego ilości.

  • Dziurawiec może pomagać regulować hormony, a nasiona kozieradki mogą regulować układ hormonalny.
  • Magnez może wpływać na działanie hormonów, natomiast inozytol może pomagać regulować ich poziom.
  • Czerwona koniczyna może wpływać na równowagę hormonalną, zaś wyciąg z jej kwiatów może być pomocny przy zaburzeniach hormonalnych.
  • Napar z kwiatów mniszka może normalizować pracę hormonów. Podobne działanie przypisuje się nalewce z jego kwiatów.
  • Olejek z rozmarynu może regulować układ hormonalny, a wyciąg z kwiatów czeremchy może wpływać na gospodarkę hormonalną.
  • Niedobór białka może obniżać poziom hormonów tarczycy i prowadzić do zaburzeń równowagi hormonalnej.
  • Jod może regulować poziom estrogenu u kobiet oraz cykl menstruacyjny. Selen może z kolei regulować pracę receptorów estrogenowych.
  • Spożywanie brokułów może korzystnie wpływać na gospodarkę hormonalną u kobiet.
  • Jagody, truskawki i maliny mogą pomagać normalizować poziom progesteronu, a siemię lniane może wspomagać leczenie zaburzeń hormonalnych.
  • Mleko zawiera hormony płciowe, które mogą pobudzać powstawanie trądziku.
  • Dieta bogata we fruktozę może sprzyjać rozregulowaniu gospodarki hormonalnej.

Środowiskowe zaburzacze hormonów

Środowiskowe zaburzacze hormonów to różnorodne substancje i czynniki, które mogą wpływać na gospodarkę hormonalną organizmu.

  • Pestycydy mogą zaburzać gospodarkę hormonalną, podobnie jak glifosat, który może zaburzać pracę układu hormonalnego.
  • Mikroplastik może zaburzać równowagę hormonalną, a kwas perfluorooktanowy może zaburzać gospodarkę hormonalną.
  • Bisfenol A może zaburzać gospodarkę hormonalną i naśladować estrogeny.
  • Ksenoestrogeny to związki chemiczne, których budowa może być zbliżona do żeńskich hormonów płciowych, czyli estrogenów. Mogą zaburzać działanie punktów kontrolnych w organizmie oraz płodność.
  • Flatany mogą zaburzać gospodarkę hormonalną, a hydroksymetyloglicynian sodu może powodować zaburzenia hormonalne.
  • Obesogeny mogą być szkodliwe dla zdrowia.
  • Nabiał odtłuszczony może zaburzać gospodarkę hormonalną, a procesy odtłuszczania mogą zwiększać w nim koncentrację hormonów zwierzęcych.
  • Ekologiczna hodowla zwierząt może wykluczać szpikowanie zwierząt hormonami wzrostu.

Objawy i diagnostyka hormonalna

Zaburzenia hormonalne mogą mieć różne objawy, dlatego regularne badania krwi mogą pomagać wykryć problemy hormonalne.

  • Insulinooporność może powodować zmiany hormonalne, a zaburzona gospodarka hormonalna może prowadzić do chorób.
  • Zaburzenia hormonalne mogą obciążać wątrobę, natomiast problemy hormonalne mogą też być objawem przeciążonej wątroby.
  • Zaburzenia hormonalne mogą prowadzić do otyłości oraz powodować zatrzymywanie wody w organizmie.
  • Czynniki hormonalne mogą powodować nadmierne wypadanie włosów, zwłaszcza gdy dochodzi do zaburzeń równowagi między hormonami żeńskimi i męskimi.
  • Hormony matki mogą powodować łojotokowe zapalenie skóry, podobnie jak zwiększenie stężenia hormonów.
  • Zaburzenia hormonalne mogą być przyczyną grzybicy skóry głowy i pogarszać stan paznokci.
  • Przyczyną cellulitu mogą być czynniki hormonalne.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Niektóre produkty i preparaty wpływające na gospodarkę hormonalną mogą wiązać się z ryzykiem zdrowotnym.

  • Jaja kurze mogą zawierać hormony niebezpieczne dla zdrowia.
  • Antykoncepcja hormonalna może zwiększać krzepliwość krwi.
  • Przeciwwskazaniem do stosowania szałwii mogą być nowotwory pobudzane przez hormony estrogenne.

Pozostałe zastosowania

Na gospodarkę hormonalną człowieka mogą wpływać także czynniki związane ze światłem i rytmem dnia.

  • Słońce może pomagać regulować hormony.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu