Profilaktyka nowotworowa
Profilaktyka nowotworowa może opierać się na diecie bogatej w warzywa, owoce i błonnik oraz może uwzględniać aktywność fizyczną i ograniczanie czynników ryzyka środowiskowych. Zbilansowane nawyki mogą wspierać odporność i mogą zmniejszać prawdopodobieństwo rozwoju oraz nawrotów choroby.
Żywność i składniki o potencjale ochronnym
Warzywa i owoce mogą:
- chronić przed wieloma nowotworami 1
- zmniejszać ryzyko przerzutów przy zwiększonym spożyciu warzyw 1 i owoców 1
- ograniczać ryzyko dzięki błonnikowi 11
Pomidory i przetwory pomidorowe mogą:
- zmniejszać ryzyko raka prostaty 1
- zmniejszać ryzyko raka żołądka 1
- dostarczać likopenu 1, który może działać przeciwnowotworowo 1
- w formie soku mogą zmniejszać ryzyko zachorowania 1
Zielona herbata może:
- zmniejszać ryzyko wystąpienia nowotworów 1
- zmniejszać ryzyko raka płuc 1, przełyku 1, żołądka 1, jelita grubego 1 i pęcherza moczowego 1
- w wariancie matcha może działać przeciwnowotworowo 1
Jarmuż, brokuły, czosnek, cebula mogą:
- zmniejszać występowanie nowotworów (jarmuż) 1
- zmniejszać ryzyko niektórych nowotworów (brokuły) 3
- zmniejszać ryzyko raka jelita grubego (czosnek) 2 oraz żołądka 1
- zmniejszać ryzyko wystąpienia lub pojawienia się nowotworów (cebula) 11
Rośliny strączkowe i siemię lniane mogą:
- zmniejszać ryzyko rozwoju raka piersi (strączki) 1
- zmniejszać ryzyko nawrotu raka jelita grubego (regularne spożywanie strączków) 1
- pomagać zapobiegać nowotworom (siemię) 2 i zmniejszać ryzyko raka piersi 1
Owoce jagodowe i granat mogą:
- ograniczać występowanie raka trzustki (borówki) 1
- zmniejszać ryzyko nowotworów (sok z granatu) 1
- jagody goji mogą zahamować postęp nowotworu 1
Orzechy i kwasy tłuszczowe mogą:
- obniżać ryzyko wystąpienia nowotworów (orzechy brazylijskie) 1
- pomagać przy nowotworach (orzechy włoskie) 1
- kwasy omega‑3 mogą mieć korzystne działanie prewencyjne 1; tran może obniżać zachorowalność 1
Napoje kofeinowe mogą:
- kawa może zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów 1 i raka jelita grubego 1, może zmniejszać ryzyko raka wątroby 1 oraz raka trzonu macicy 1, a kofeina może pomagać zmniejszać ryzyko 1
Witaminy i związki bioaktywne mogą:
- witamina C mieć działanie przeciwnowotworowe 2 i zmniejszać ryzyko rozwoju 1
- witamina D hamować powstawanie przerzutów 1 i obniżać śmiertelność w chorobach nowotworowych 11
- likopen może zmniejszać ryzyko nowotworów 1 i działać przeciwnowotworowo 1
- kurkuma może zapobiegać powstawaniu nowotworów 2
- berberys może zmniejszać ryzyko wystąpienia 1
- super żywność może pomóc zapobiegać chorobom nowotworowym 1
Zachowania i czynniki ryzyka
Styl życia może:
- siedzący tryb życia zwiększać ryzyko nowotworu okrężnicy 1
- wraz z wiekiem wzrastać ryzyko zachorowania 1
- aktywność fizyczna, utrzymanie prawidłowej masy ciała, ograniczenie alkoholu i unikanie palenia mogą zmniejszać ogólne ryzyko; regularny sen i redukcja stresu mogą wspierać odporność
Błonnik pokarmowy może:
- ograniczać rozwój nowotworów 1
- ograniczać możliwość wystąpienia raka jelita grubego przy wysokim spożyciu 1
- zmniejszać śmiertelność u osób z rakiem jelita grubego 1
- zmniejszać ryzyko nawrotu raka jelita grubego 1
Mity i kontrowersje
Szczepienie przeciw COVID‑19 może zwiększać ryzyko zachorowania na nowotwory 1, ale takie twierdzenie może nie mieć oparcia w powszechnie przyjmowanych ocenach bezpieczeństwa; badanie mammograficzne może wywoływać raka piersi 1, jednak taka obawa może pozostawać sprzeczna z korzyściami przesiewu, który może umożliwiać wczesne wykrycie.
To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.