Ryzyko udaru
Ryzyko udaru może zależeć od wielu nakładających się czynników związanych ze stylem życia, chorobami przewlekłymi i sposobem odżywiania. Znaczenie mogą mieć zarówno czynniki zwiększające zagrożenie, jak i elementy wspierające profilaktykę. W praktyce najważniejsze może być ograniczanie obciążeń naczyniowych oraz wspieranie prawidłowego krążenia.
Czynniki zwiększające ryzyko
Choroby i stany metaboliczne mogą:
- zwiększać ryzyko udaru mózgu w przypadku cukrzycy 1, insulinooporności 1, miażdżycy 1 oraz nadciśnienia tętniczego 1
- nasilać uszkodzenia naczyń krwionośnych przy nadciśnieniu tętniczym 1
- sprzyjać zakrzepom przy wysokim poziomie fibrynogenu 1 i nadmiernej krzepliwości krwi 1
- zwiększać ryzyko przy podwyższonym stężeniu kwasu moczowego 1 oraz zwężeniu tętnic szyjnych, które może objawiać się zaburzeniami mowy 1
Masa ciała i styl życia mogą:
- zwiększać ryzyko udaru przy otyłości brzusznej 2 i nadmiarze tkanki tłuszczowej 1
- podnosić ryzyko przy paleniu tytoniu 1, przewlekłym stresie 1, nadmiernym spożywaniu alkoholu 1 oraz spożywaniu smażonych potraw 1
- zwiększać ryzyko udaru mózgu przy spożywaniu piwa 1 i napojów zero 1
Niedobory żywieniowe mogą zwiększać ryzyko udaru przy niedoborze kwasu foliowego 2, witaminy C 2, witaminy B6 1, witaminy B12 1, witaminy D 1, potasu 1 i magnezu 1. Przewlekły niedobór potasu może także sprzyjać problemom z nadciśnieniem 1.
Profilaktyka i czynniki ochronne
Składniki diety i nawodnienie mogą:
- zmniejszać ryzyko udaru mózgu przy włączeniu kwasów omega 2, odpowiednim wysyceniu organizmu magnezem 1, spożywaniu błonnika pokarmowego 1 oraz piciu minimum około 2 litrów wody dziennie 1
- wspierać ochronę naczyń dzięki likopenowi 1, płatkom owsianym 1, oliwie extra virgin 1, orzechom 1 i zielonej herbacie 1
- wiązać się z niższym ryzykiem przy spożywaniu czosnku 11, kakao 1, gorzkiej czekolady 111, soku z pomidorów 1 i soku z granatu 1
Krążenie i skłonność do skrzepów mogą być wspierane przez kwasy tłuszczowe omega-3, które mogą pomagać zapobiegać powstawaniu skrzepów 1. Aspiryna 1 i nattokinaza 1 mogą zapobiegać tworzeniu się skrzepów krwi, jednak stosowanie takich rozwiązań może wymagać indywidualnej oceny medycznej.
Wybrane napoje i substancje roślinne mogą:
- zmniejszać ryzyko udaru mózgu przy piciu kawy 1, regularnym piciu kawy 4 oraz wypijaniu do 3 filiżanek kawy dziennie 1
- wspierać profilaktykę naczyniową przy miłorzębie 1 i ekstrakcie z miłorzębu japońskiego, który może przeciwdziałać miażdżycy 3
- wiązać się z niższym ryzykiem przy umiarkowanym piciu piwa 1, choć alkohol w nadmiarze może zwiększać ryzyko 1
Objawy ostrzegawcze i znaczenie szybkiej reakcji
Objawy zwiastujące udar mogą obejmować emocjonalne zobojętnienie 1, zmniejszoną zdolność do koncentracji 1, zaburzenia mowy związane ze zwężeniem tętnic szyjnych 1 oraz atak padaczki 1. Udar może także objawiać się nagłym osłabieniem jednej strony ciała, opadaniem kącika ust, nagłym zaburzeniem widzenia i silnym bólem głowy.
Szybkie rozpoznanie objawów i pilne wezwanie pomocy może mieć kluczowe znaczenie dla ograniczenia skutków udaru. W profilaktyce może pomagać kontrola ciśnienia tętniczego, gospodarki cukrowej, masy ciała, palenia oraz jakości codziennej diety.
To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.