Właściwości stanu zapalnego

Stan zapalny to złożony proces biologiczny, który zachodzi w tkankach organizmu w odpowiedzi na różne bodźce, takie jak urazy, infekcje czy czynniki chemiczne. Charakteryzuje się on szeregiem reakcji komórkowych i naczyniowych mających na celu eliminację czynnika uszkadzającego oraz rozpoczęcie procesu gojenia. W przebiegu tego procesu dochodzi do zmian w przepuszczalności naczyń krwionośnych, migracji komórek układu odpornościowego oraz wydzielania mediatorów zapalnych. Stan zapalny można podzielić na ostry i przewlekły, w zależności od czasu trwania i charakteru reakcji.

Stan zapalny jest naturalną reakcją organizmu na uszkodzenia, infekcje lub inne czynniki drażniące. Bywa wiązany z chorobami różnych narządów, stylem życia, dietą oraz działaniem niektórych roślin i składników odżywczych.

Ogólne działanie przeciwzapalne

Rumianek może działać przeciwzapalnie, a babka lancetowata może pomagać zapobiegać stanom zapalnym.

  • Syrop z sosny może działać przeciwzapalnie, podobnie jak sok z selera naciowego, który może unormować zapalenia organizmu.
  • Płucnica islandzka może zmniejszać objawy zapalenia, natomiast żyworódka może pomagać zapobiegać burzy cytokinowej.
  • Szałwia lekarska może działać przeciwzapalnie, a szałwia ma również właściwości przeciwzapalne.
  • Sok z granatu, olej z czarnuszki i liście laurowe mogą działać przeciwzapalnie.
  • Dziewanna wielokwiatowa może wykazywać działanie przeciwzapalne na błony śluzowe, a propolis może działać przeciwwysiękowo.
  • Aronia może działać przeciwzapalnie, podobnie jak niecierpek pospolity i siemię lniane.
  • Herbata Matcha może działać przeciwzapalnie. Imbir może mieć takie działanie i łagodzić stany zapalne.
  • Robinia akacjowa, przytulia czepna i pokrzywa mogą wykazywać działanie przeciwzapalne lub pomagać redukować stany zapalne.
  • Krwawnik pospolity może łagodzić stany zapalne, a kocanka piaskowa może działać przeciwzapalnie.
  • Lilak pospolity i czystek mogą łagodzić stany zapalne. Czystek może także hamować ich rozwój.
  • Wyciągi z pędów kasztanowca mogą działać przeciwzapalnie, a hibiskus może wykazywać takie działanie dzięki zawartości flawonoidów.
  • Gojnik może działać przeciwzapalnie, natomiast skrzyp polny może łagodzić stany zapalne, a ziele skrzypu może wykazywać działanie przeciwzapalne.
  • Miodunka plamista, nagietek lekarski i chaber bławatek mogą łagodzić stany zapalne lub działać przeciwzapalnie.
  • Sól może wspomagać redukcję stanów zapalnych poprzez działanie przeciwbakteryjne.
  • Odwar ze szczawiu lancetowatego może zmniejszać stany zapalne, a kwas fulwowy może zmniejszać stan zapalny.
  • Wrotycz może pomagać na stany zapalne i mieć działanie przeciwzapalne.
  • Napar z forsycji może redukować stany zapalne, a bioflawonoidy mogą je zmniejszać.
  • Czeremcha zwyczajna może mieć właściwości przeciwzapalne. Wzmocnienie systemu immunologicznego może pomagać w walce ze stanem zapalnym organizmu.
  • Czarny bez może łagodzić stany zapalne. Witamina D może łagodzić stan zapalny, a witamina E może zmniejszać stany zapalne.
  • Pokrzywa może redukować stany zapalne i mieć działanie przeciwzapalne.
  • Olej z ostropestu plamistego, przetacznik i kurkumina mogą działać przeciwzapalnie lub zmniejszać stany zapalne.
  • Karob może posiadać właściwości przeciwzapalne, a katelicydyna u ludzi może modulować reakcje zapalne.
  • Dąbrówka rozłogowa, podagrycznik i beta-glukan mogą mieć właściwości przeciwzapalne lub obniżać stany zapalne.
  • Napar z kurkumy może działać przeciwzapalnie, a nawłoć może mieć takie działanie.
  • Aloes ma działanie przeciwzapalne, natomiast olejek CBD może niwelować stany zapalne.
  • Żyworódka może mieć właściwości przeciwzapalne, a jej sok może również wykazywać takie właściwości.
  • Mniszek lekarski może wykazywać właściwości przeciwzapalne, kardamon zielony może łagodzić stany zapalne, a colostrum może łagodzić stany zapalne w organizmie.

Skóra i dolegliwości dermatologiczne

Stan zapalny skóry może pobudzać procesy naprawcze w skórze.

  • Chaber bławatek może łagodzić schorzenia skóry.
  • Lnica pospolita może być pomocna w stanach zapalnych skóry.
  • Nagietek lekarski może łagodzić podrażnienia skórne, objawy trądziku oraz inne schorzenia i problemy skórne.
  • Płatki cykorii podróżnik mogą pomagać przy stanach zapalnych skóry.
  • Rumianek może pomagać zarówno w stanach zapalnych skóry, jak i przy jej podrażnieniach.
  • Wyciągi z liści kasztanowca mogą pomagać przy stanach zapalnych skóry.
  • Kąpiel z dodatkiem chlorku magnezu może być przydatna w łagodzeniu stanów zapalnych towarzyszących niektórym dolegliwościom dermatologicznym, takim jak atopowe zapalenie skóry.
  • Okłady z krwawnika pospolitego mogą być stosowane na podrażnioną skórę.
  • Szałwia może działać kojąco na zapalenie skóry, a szałwia lekarska może pomagać przy trądziku.
  • Kąpiel w roztworze sody oczyszczonej może zmniejszać podrażnienie skóry w przypadku łuszczycy.
  • Nawłoć może pomagać przy problemach skórnych.
  • Cynk może łagodzić zmiany trądzikowe.
  • Babka lancetowata może pomagać w łagodzeniu egzem.
  • Ziele żywokostu może pomagać usuwać zaczerwienienia po trądziku.
  • Wrotycz może pomagać przy łuszczycy.
  • Krwawnica pospolita może pomagać w stanach zapalnych towarzyszących atopowemu zapaleniu skóry.
  • Mak polny może łagodzić stany zapalne skóry.
  • Picie soku pomidorowego może łagodzić trądzik.

Gardło i układ oddechowy

Przy stanach zapalnych gardła kwiat lawendy może działać leczniczo.

  • Płukanie gardła solą może zmniejszać stan zapalny migdałków, a płukanie sodą może go łagodzić.
  • Podobne zastosowanie ma płukanie gardła szałwią oraz płukanki z rumianku, które mogą pomagać przy infekcjach gardła.
  • Propolis może zmniejszać stan zapalny migdałków, natomiast pelargonia afrykańska może być stosowana pomocniczo przy ostrych nieżytach gardła.
  • Przy zapaleniu oskrzeli kwiaty czarnego bzu mogą pomagać, a podbiał pospolity i dziewanna mogą łagodzić objawy.
  • Inhalacje nad ugotowanymi ziemniakami mogą zmniejszać objawy zapalenia zatok.

Układ pokarmowy

Stan zapalny w układzie pokarmowym może dotyczyć żołądka, jelit, pęcherzyka żółciowego oraz innych odcinków przewodu pokarmowego.

  • Nagietek lekarski może przynieść ulgę w nieżycie jelit i działać ochronnie na błony śluzowe jelit.
  • Dolegliwości związane z pęcherzykiem żółciowym może łagodzić nagietek lekarski.
  • Kwiat rumianku może wykazywać działanie przeciwzapalne na błonę śluzową żołądka, a rumianek może także pomagać przy chorobie wrzodowej.
  • Odwar z ziela bukwicy może działać przeciwzapalnie na błonę śluzową żołądka i jelit.
  • Kurkuma może łagodzić objawy wrzodów żołądka.
  • Pokrzywa może pomagać zmniejszać stany zapalne jelit, także przy chorobie Leśniowskiego-Crohna.
  • Niedobór witaminy D może sprzyjać pojawianiu się stanu zapalnego w uchyłkach jelita.
  • Stan zapalny w jelicie może osłabiać układ odpornościowy.

Układ moczowy i nerki

Stany zapalne nerek i dróg moczowych obejmują różne dolegliwości, przy których przypisuje się zastosowanie kilku roślinom.

  • Robinia akacjowa może łagodzić stany zapalne nerek.
  • Jeżówka, inaczej echinacea, może pomagać w stanach zapalnych dróg moczowych.
  • Wilżyna ciernista bywa pomocna przy stanach zapalnych nerek.
  • Korzeń pokrzywy może być pomocny przy stanach zapalnych dróg moczowych.
  • Mniszek lekarski może działać przeciwzapalnie na nerki.
  • Pokrzywa może być stosowana w stanach zapalnych układu moczowego.

Jama ustna i oczy

Stany zapalne jamy ustnej i oczu mogą dotyczyć między innymi dziąseł, przyzębia, śluzówek oraz powiek.

  • Płatki cykorii podróżnik mogą pomagać przy stanach zapalnych oczu.
  • Nagietek lekarski może łagodzić objawy jęczmienia, a rumianek może być pomocny zarówno przy jęczmieniu, jak i gradówce.
  • Olej z ostropestu plamistego może łagodzić objawy zapalenia dziąseł.
  • Babka zwyczajna może pomagać na stany zapalne jamy ustnej, natomiast żyworódka może wspierać leczenie zapalenia dziąseł.
  • Mak polny może zmniejszać podrażnienie śluzówek.
  • Pasta do zębów z sodą oczyszczoną pomaga łagodzić zapalenie dziąseł.
  • Kwasy omega-3 mogą zwalczać stan zapalny towarzyszący zapaleniu przyzębia.

Stawy, mięśnie i naczynia

Stany zapalne mogą obejmować stawy, mięśnie oraz naczynia krwionośne, a ich objawy zależą od miejsca występowania.

  • Złoto koloidalne może pomagać przy zapaleniu stawów.
  • Dzika róża może być stosowana pomocniczo w leczeniu zapalenia stawów.
  • Szczeć pospolita może działać przeciwreumatycznie, podobnie jak przymiotno kanadyjskie.
  • Chrzan może łagodzić stany zapalne korzonków.
  • Dereń jadalny może usuwać stany zapalne w naczyniach krwionośnych.
  • Chaber bławatek może pomagać zmniejszać przepuszczalność naczyń włosowatych.
  • Olej sezamowy stosowany zewnętrznie na chore stawy może zmniejszać obrzęki.

Dieta, styl życia i przyczyny

Na stan zapalny mogą wpływać zarówno codzienne wybory żywieniowe i styl życia, jak i niektóre czynniki środowiskowe oraz chorobotwórcze.

  • Orzechy mogą mieć działanie przeciwzapalne, podobnie jak produkty pełnoziarniste i produkty bogate w polifenole.
  • Skrobia oporna może zmniejszać stany zapalne. Gorzka czekolada może wykazywać działanie przeciwzapalne, a awokado może mieć takie właściwości.
  • Owies i płatki owsiane mogą zmniejszać lub obniżać stan zapalny. Czereśnie mogą wykazywać działanie przeciwzapalne, a rzeżucha wykazuje takie właściwości.
  • Zielona herbata może wykazywać działanie przeciwzapalne, a jej picie może łagodzić stany zapalne.
  • Regularna aktywność fizyczna może pomagać zmniejszać stan zapalny w organizmie.
  • Sen niskiej jakości może powodować przewlekły stan zapalny, podobnie jak chroniczny stres.
  • Otyłość, nadmiar tkanki tłuszczowej oraz nadmierna ilość tkanki tłuszczowej trzewnej mogą prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego lub wywoływać stany zapalne.
  • Nadmiar cukru w diecie może zaostrzać stany zapalne, a nadmiar kwasów omega-6 może zwiększać podatność na ich występowanie.
  • Dym tytoniowy może powodować przewlekły stan zapalny. Zanieczyszczenia powietrza również mogą prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego.
  • Infekcje wirusowe mogą prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego, natomiast przywra trzustkowa może powodować stany zapalne.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo stosowania rzeżuchy oraz składników kosmetyków zależy od ich właściwości i indywidualnej wrażliwości.

  • Spożywanie rzeżuchy może być przeciwwskazane przy stanach zapalnych lub chorobach wrzodowych żołądka i jelit.
  • Alkohol decylowy może podrażniać.
  • Alkohol etylowy w kosmetykach może powodować podrażnienia skóry, podobnie jak niektóre inne alkohole stosowane w kosmetykach.
  • Alkohol anyżowy może działać podrażniająco.

Pozostałe zastosowania

Przewlekły stan zapalny może prowadzić do rozwoju nowotworów.

  • Mniszek lekarski może łagodzić stan zapalny trzustki.
  • Nalewki z kory i gałązek lilaka mogą pomagać przy problemach ze stanami zapalnymi wątroby, a babka zwyczajna może wspierać osoby z chorobami wątroby przebiegającymi ze stanem zapalnym.
  • Babka lancetowata, krwiściąg lekarski i ogonki z czereśni mogą działać przeciwobrzękowo.
  • Podobne działanie przeciwobrzękowe może wykazywać wrotycz.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu