Działanie hormonów

Hormony to chemiczne przekaźniki regulujące wiele procesów w organizmie, między innymi metabolizm, wzrost, sen, nastrój i funkcje rozrodcze. Ich działanie bywa wiązane także z wpływem diety, aktywności fizycznej, stresu oraz środowiska.

Podstawy gospodarki hormonalnej

Hormony koordynują wiele procesów w organizmie, a ich równowaga zależy od współpracy gruczołów, narządów i receptorów.

  • Słońce może pomagać regulować hormony.
  • Hormony przysadki mózgowej mogą kontrolować wzrost organizmu.
  • Cytokiny prozapalne mogą zaburzać komunikację między hormonami a receptorami.
  • Prawidłowe funkcjonowanie wątroby może zapewniać równowagę hormonalną.
  • Regularne badania krwi mogą pomagać wykryć problemy hormonalne.
  • Pasożyty mogą wpływać na układ hormonalny.
  • Zaburzona gospodarka hormonalna może powodować choroby.
  • Problemy hormonalne mogą być objawem przeciążonej wątroby.

Hormony płciowe i płodność

Hormony płciowe, takie jak estrogeny i progesteron, odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu układu rozrodczego oraz płodności.

  • Aldehyd cynamonowy zawarty w cynamonie może zwiększać produkcję progesteronu.
  • Jagody mogą pomagać w równoważeniu poziomu żeńskich hormonów płciowych.
  • Jarmuż może wspierać równowagę hormonalną organizmu, w tym dotyczącą estrogenów.
  • Czerwona koniczyna może wpływać na równowagę hormonalną.
  • Niepokalanek pospolity może obniżać poziom prolaktyny.
  • Chemioterapia może prowadzić do wygaśnięcia czynności jajników.
  • Zbyt niskie stężenie estrogenów może sprzyjać powstawaniu anemii.
  • Ekstrakt z tarczycy brodawkowatej może zmniejszać produkcję estrogenów w mięśniakach.

Testosteron i libido

Poziom testosteronu i libido mogą zależeć zarówno od stylu życia, jak i od gospodarki hormonalnej.

  • Aktywność fizyczna może podnosić poziom testosteronu, jednak zwiększenie ćwiczeń aerobowych może prowadzić do jego obniżenia.
  • Sen może regulować poziom testosteronu, a utrzymanie prawidłowej masy ciała może go podnosić.
  • Prawidłowy poziom witaminy D może podnosić poziom testosteronu u mężczyzn. Na produkcję testosteronu może wpływać także selen, natomiast cynk może pomagać utrzymywać jego odpowiedni poziom.
  • Kozieradka pospolita może podnosić poziom testosteronu u mężczyzn i zwiększać libido. Żeń-szeń może pomagać utrzymać prawidłowy poziom libido, a wrotycz może wpływać na jego poprawę.
  • Ostropest plamisty może regulować gospodarkę hormonalną u mężczyzn, zaś herbata matcha może regulować poziom testosteronu.
  • Bor może zwiększać poziom testosteronu. Cynamon może wyrównywać oraz ograniczać syntezę testosteronu u kobiet.
  • Zbyt duże stężenie estrogenów może obniżać libido, podobnie jak wysoki poziom kortyzolu. U kobiet obniżony popęd seksualny może wynikać z zaburzeń hormonalnych.
  • Obniżony poziom testosteronu może być powodem częstego oddawania moczu.

Menopauza i miesiączka

Menopauza wiąże się ze zmianami hormonalnymi, które mogą wpływać na samopoczucie, cykl menstruacyjny i funkcjonowanie organizmu.

  • Terapia hormonalna może łagodzić objawy menopauzalne, a aktywność fizyczna może zmniejszać ich nasilenie i uspokajać przebieg menopauzy.
  • Na przebieg menopauzy może wpływać także holistyczne spojrzenie na organizm. Ziele skrzypu może łagodzić jej objawy, witamina D może je zmniejszać, a fitoestrogeny mogą ograniczać intensywność uderzeń gorąca.
  • W okresie menopauzy może pojawić się wzrost masy ciała. Post przerywany może wtedy przyspieszać utratę mięśni, a zanik mięśni po menopauzie może być związany ze spadkiem estrogenów.
  • Spadek estrogenów może być również powodem częstego oddawania moczu. Nadmiar estrogenu może natomiast przyczyniać się do powstawania mięśniaków.
  • Bóle miesiączkowe są wywołane zmianami hormonalnymi, a umiarkowana aktywność fizyczna może przynieść ulgę w dolegliwościach menstruacyjnych. Problemy menstruacyjne mogą wynikać z zaburzeń proporcji między stężeniem estradiolu i progesteronu.
  • Jod może regulować cykl menstruacyjny, a cynamon może pomagać utrzymać równowagę hormonalną w organizmie kobiety.
  • W celu zmniejszenia dolegliwości bólowych spowodowanych endometriozą stosuje się leczenie hormonalne.

Sen, stres i nastrój

Melatonina jest hormonem snu, a jej działanie wiąże się także z procesami zapalnymi, odczuwaniem bólu i równowagą oksydacyjną.

  • Może działać przeciwzapalnie, zmniejszać produkcję cząsteczek prozapalnych, działać przeciwbólowo oraz pełnić funkcję antyoksydantu.
  • Kortyzol jest hormonem przeciwstawnym do melatoniny, dlatego ich działanie wiąże się z odmiennym rytmem snu i czuwania.
  • Zaburzenia snu mogą prowadzić do spadku poziomu hormonu wzrostu oraz zwiększać poziom hormonu głodu.
  • Przewlekły stres może prowadzić do zaburzeń hormonalnych, a wzmożona aktywność fizyczna może wydzielać kortyzol.
  • Obniżony poziom testosteronu może być przyczyną wysokiego poziomu kortyzolu.
  • Spożywanie kwasów omega-3 może pomóc w obniżeniu poziomu hormonu stresu, a adaptogeny mogą zmniejszać poziom kortyzolu.
  • Uziemianie może regulować wydzielanie kortyzolu.
  • Oksytocyna jest hormonem odpowiedzialnym za samopoczucie.

Metabolizm i insulinooporność

Prawidłowa gospodarka insulinowa łączy przemiany cukrów z funkcjonowaniem hormonów, ponieważ organizm może wytwarzać insulinę w odpowiedzi na podaż cukru.

  • Insulinooporność może powodować zmiany hormonalne. U mężczyzn może zwiększać ilość hormonów żeńskich, a u kobiet — ilość hormonów męskich.
  • Z kolei zaburzenia hormonalne mogą prowadzić do otyłości.
  • Na prawidłową wrażliwość komórek na działanie insuliny może pomagać awokado.
  • Dieta bogata we fruktozę może sprzyjać rozregulowaniu gospodarki hormonalnej.
  • Witamina D może pomagać regulować poziom cukru, a zielona herbata — regulować poziom insuliny.
  • W czasie menopauzy post przerywany może pogarszać insulinooporność.

Dieta, zioła i suplementy

Dieta, zioła i suplementy mogą wpływać na różne elementy gospodarki hormonalnej, choć ich działanie zależy od zastosowanej substancji i organizmu.

  • Magnez może wpływać na działanie hormonów, a inozytol może pomagać regulować ich poziom.
  • Dziurawiec może pomagać wyregulować hormony. Podobne działanie przypisuje się olejkowi z rozmarynu, który może regulować układ hormonalny.
  • Nasiona kozieradki mogą regulować układ hormonalny, natomiast siemię lniane może wspomagać leczenie zaburzeń hormonalnych.
  • Niedobór białka może obniżać poziom hormonów wzrostu i hormonów tarczycy, a także prowadzić do zaburzeń równowagi hormonalnej.
  • Selen może regulować pracę receptorów estrogenowych oraz synchronizować tarczycę z organem końcowym.
  • Napar z kwiatów mniszka może normalizować pracę hormonów, podobnie jak nalewka z jego kwiatów.
  • Cytrulina może zwiększać poziom hormonu wzrostu, a L-arginina bierze udział w jego syntezie.
  • Nagietek lekarski może działać estrogennie. Kwiaty czeremchy mogą mieć działanie estrogenne, a jej wyciąg może wpływać na gospodarkę hormonalną i pomagać przy zaburzeniach hormonalnych.
  • Jod może regulować poziom estrogenu u kobiet, podczas gdy szałwia może obniżać poziom estrogenów.
  • Spożywanie brokułów może korzystnie wpływać na gospodarkę hormonalną u kobiet. Siemię lniane może zawierać antyoksydanty normalizujące poziom estrogenów we krwi.
  • Dziki pokrzyn może pobudzać produkcję progesteronu, a jagody, truskawki i maliny mogą pomagać w normalizacji jego poziomu.
  • Suplementacja witaminą D może podnosić poziom testosteronu. Witamina D może także hamować powstawanie przerzutów nowotworowych i opóźniać procesy starzenia się, natomiast witamina D3 może regulować funkcje limfocytów T.
  • Niecierpek pospolity może działać antyandrogennie.
  • Witamina C może pomagać regulować pracę nadnerczy, w których produkowany jest kortyzol.

Hormony a skóra i włosy

Hormony mogą wpływać na wygląd i kondycję skóry, włosów oraz paznokci.

  • Czynniki hormonalne mogą przyczyniać się do powstawania cellulitu.
  • Hormony płciowe obecne w mleku mogą pobudzać powstawanie trądziku.
  • Zwiększenie stężenia hormonów może powodować łojotokowe zapalenie skóry, a jego przyczyną mogą być także hormony matki.
  • Zaburzenia hormonalne mogą pogarszać stan paznokci.
  • Czynniki hormonalne mogą powodować nadmierne wypadanie włosów, podobnie jak zaburzenia równowagi między hormonami żeńskimi i męskimi.

Substancje zaburzające hormony

Substancje zaburzające hormony mogą pochodzić z żywności, rolnictwa, tworzyw sztucznych i innych źródeł.

  • Ksenoestrogeny to związki chemiczne, których budowa może przypominać żeńskie hormony płciowe, czyli estrogeny. Mogą wiązać się z receptorami estrogenowymi, działać antagonistycznie wobec estrogenów oraz zaburzać działanie punktów kontrolnych w organizmie. Przypisuje się im także możliwość powodowania zespołu policystycznych jajników.
  • Bisfenol A może działać jak syntetyczny estrogen i naśladować estrogeny, a także zaburzać gospodarkę hormonalną.
  • Pochodna benzenu wykorzystywana do produkcji butelek PET może wpływać na nieprawidłowe działanie estrogenu w organizmie człowieka. Paraksylen, również będący pochodną benzenu, może zakłócać działanie estrogenu, natomiast mikroplastik może zaburzać równowagę hormonalną.
  • Pestycydy mogą zaburzać gospodarkę hormonalną, a glifosat może zakłócać pracę układu hormonalnego. Flatany także mogą zaburzać gospodarkę hormonalną.
  • Procesy odtłuszczania mogą zwiększać koncentrację hormonów zwierzęcych w nabiale, dlatego nabiał odtłuszczony może zaburzać gospodarkę hormonalną.
  • Hydroksymetyloglicynian sodu może powodować zaburzenia hormonalne.
  • Jaja kurze mogą zawierać hormony niebezpieczne dla zdrowia.
  • Ekologiczna hodowla zwierząt może wykluczać szpikowanie zwierząt hormonami wzrostu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo stosowania substancji wpływających na gospodarkę hormonalną zależy od ich działania i stanu zdrowia.

  • Szałwia może być przeciwwskazana przy nowotworach pobudzanych przez hormony estrogenne.
  • Antykoncepcja hormonalna może zwiększać krzepliwość krwi.

Pozostałe zastosowania

Zaburzenia hormonalne mogą wpływać na funkcjonowanie różnych narządów i wiązać się z określonymi zastosowaniami leczenia hormonalnego.

  • Mogą obciążać wątrobę.
  • Problemy hormonalne mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie.
  • Inhibitory aromatazy mogą być stosowane jako leki na nowotwory piersi.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu