Terapie hormonalne

Terapie hormonalne to metody leczenia polegające na stosowaniu hormonów lub substancji wpływających na gospodarkę hormonalną organizmu. W ramach tych terapii mogą być podawane hormony naturalne, syntetyczne lub modulatory ich działania. Terapie te są stosowane w różnych dziedzinach medycyny i obejmują różne rodzaje preparatów hormonalnych.

Terapie hormonalne obejmują leczenie z wykorzystaniem hormonów lub substancji wpływających na ich działanie. Bywają stosowane między innymi przy menopauzie, zaburzeniach cyklu, endometriozie, chorobach tarczycy i niektórych problemach metabolicznych.

Menopauza i jej objawy

Menopauza może wiązać się między innymi z uderzeniami gorąca, zmianami hormonalnymi i różnorodnymi dolegliwościami.

  • Terapia hormonalna może łagodzić objawy menopauzalne, a siemię lniane bywa stosowane jako alternatywa dla zastępczej terapii hormonalnej, gdy istnieją przeciwwskazania do jej stosowania.
  • W okresie menopauzy mogą pojawiać się zaburzenia koncentracji, spadek libido oraz wzrost masy ciała. Niedobór estrogenów może być także powodem częstego oddawania moczu.
  • Spadek estrogenów może wiązać się z zanikiem mięśni po menopauzie. Post przerywany w tym okresie może przyspieszać utratę mięśni, a także pogarszać insulinooporność. Można go łączyć z dużą ilością białka; post przerywany 16/8 może zmniejszać objawy menopauzy.
  • Zbilansowana dieta może zmniejszać objawy menopauzy. Jagody mogą zapobiegać utracie masy kostnej u kobiet po menopauzie, a suplementacja peptydami mineralnymi może poprawiać gęstość mineralną kości.
  • Aktywność fizyczna może uspokajać przebieg menopauzy, natomiast spojrzenie holistyczne na organizm może wpływać na jej przebieg.
  • Objawy menopauzy mogą łagodzić kozieradka pospolita, jej nasiona, rdest ostrogorzki, skrzyp, tasznik, nagietek lekarski oraz kłącze pięciornika.
  • Podobne działanie przypisuje się pluskwicy groniastej, niepokalan­kowi pospolitemu, melisie, krwawnikowi, jemiole, koniczynie czerwonej i dziurawcowi.
  • Szałwia lekarska może łagodzić dolegliwości i zmniejszać objawy menopauzy. W podobny sposób może działać lukrecja, żeń-szeń, soja, szyszki chmielu, arcydzięgiel chiński, magnez oraz witamina D.
  • Siemię lniane, w tym jego nasiona, może zmniejszać objawy menopauzy. Podobne działanie mogą mieć nasiona pokrzywy, herbata z pokrzywy oraz sama pokrzywa, która może łagodzić dolegliwości i zmniejszać ich nasilenie.
  • Złoto koloidalne może być przydatne przy menopauzie, ponieważ hamuje nocne poty i wybuchy gorąca.
  • Chemioterapia może prowadzić do przedwczesnej menopauzy. Menopauzie może towarzyszyć zmniejszenie poziomu estrogenu.
  • Wapń może zmniejszać objawy menopauzy. Pojawienie się dolegliwości w tym okresie może być również łagodzone przez koniczynę czerwoną.

Cykl, endometrioza i PCOS

Cykl menstruacyjny, endometrioza i PCOS mogą wiązać się ze zmianami w poziomie oraz proporcjach hormonów.

  • Bóle miesiączkowe mogą wynikać ze zmian hormonalnych i sugerować nieprawidłowości hormonalne. Problemy menstruacyjne mogą być również związane z wysokim poziomem estradiolu.
  • Zaburzenia proporcji między stężeniem estradiolu a progesteronu mogą powodować problemy menstruacyjne. Spadek poziomu progesteronu może z kolei prowadzić do zaburzeń owulacji, a po porodzie poziom tego hormonu może się obniżać.
  • Przy endometriozie leczenie hormonalne stosuje się w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych. Farmakoterapia może polegać na stosowaniu leków, których celem jest zahamowanie wzrostu endometrium. Leczenie opiera się na łagodzeniu objawów, a wybór metody zależy od stopnia zaawansowania choroby oraz planów dotyczących zajścia w ciążę.
  • Sok z trawy jęczmiennej może pomagać przy dolegliwościach hormonalnych, takich jak endometrioza. Cynk może hamować postęp endometriozy.
  • U kobiet z zespołem policystycznych jajników insulinooporność może zwiększać ilość hormonów męskich. Kwasy omega-3 mogą łagodzić insulinooporność i pomagać wyrównać cykl menstruacyjny w tej grupie. Ocet jabłkowy może wspomagać leczenie niepłodności u pacjentek z PCOS.
  • Jagody mogą pomagać równoważyć poziom żeńskich hormonów płciowych. Jagody, truskawki i maliny mogą również pomagać w normalizacji poziomu progesteronu.
  • Niepokalanek pospolity może obniżać poziom prolaktyny i regulować cykl miesiączkowy. Niepokalanek mnisi może regulować zaburzony cykl miesiączkowy. Nagietek lekarski może z kolei regulować cykle miesiączkowe.
  • Jod może regulować cykl menstruacyjny i niwelować ból owulacyjny.
  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą pomagać łagodzić ból menstruacyjny. Miejscowa elektrostymulacja TENS może przynosić ulgę w dolegliwościach menstruacyjnych.
  • Fitoestrogeny w soi GMO mogą powodować bardziej bolesne cykle menstruacyjne.

Hormony męskie i libido

Poziom testosteronu, estrogenów i kortyzolu może wpływać na libido oraz inne aspekty męskiej gospodarki hormonalnej.

  • Ostropest plamisty może regulować gospodarkę hormonalną u mężczyzn.
  • Insulinooporność u mężczyzn może zwiększać ilość hormonów żeńskich w organizmie, natomiast ksenoestrogeny mogą obniżać u nich poziom testosteronu.
  • Sen może regulować poziom testosteronu. Na jego poziom mogą również wpływać aktywność fizyczna i trening siłowy.
  • Kozieradka pospolita może podnosić poziom testosteronu u mężczyzn, a kozieradka może także zwiększać libido.
  • Poziom testosteronu może wiązać się z wyborem niektórych składników diety i suplementów: herbata matcha może go regulować, suplementacja witaminą D może go podnosić, podobne działanie przypisuje się oliwie z oliwek i borowi.
  • Wysoki poziom kortyzolu może obniżać libido, podobnie jak zbyt duże stężenie estrogenów.
  • Obniżony poziom testosteronu może być powodem częstego oddawania moczu.
  • Wrotycz może wpływać na poprawę libido, choć obniżony popęd seksualny u kobiet może wynikać z zaburzeń hormonalnych.
  • Cynamon może wyrównywać oraz ograniczać syntezę testosteronu u kobiet.
  • N-acetylocysteina połączona z niektórymi witaminami może poprawiać parametry nasienia u mężczyzn.
  • Niecierpek pospolity może działać antyandrogennie.

Tarczyca i hormony

Prawidłowa praca tarczycy wiąże się z poziomem hormonów oraz dostępnością wybranych składników odżywczych.

  • Suplementacja jodem może wspomagać terapię niedoczynności tarczycy.
  • Witamina D w formie suplementu może wspomagać leczenie niedoczynności tarczycy.
  • Niedobór białka może obniżać poziom hormonów tarczycy.
  • Selen może regulować pracę receptorów estrogenowych i synchronizować tarczycę z organem końcowym.
  • Suplementacja selenu może wspomagać terapię niedoczynności tarczycy.
  • Ashwagandha w formie suplementu może wspomagać terapię niedoczynności tarczycy.
  • Hormony przysadki mózgowej mogą kontrolować wzrost organizmu.

Metabolizm i gospodarka hormonalna

Metabolizm i gospodarka hormonalna wzajemnie na siebie oddziałują, dlatego ich zaburzenia mogą wpływać na funkcjonowanie całego organizmu.

  • Insulinooporność może powodować zmiany hormonalne, a suplementacja chromem może wspomagać jej leczenie. Zielona herbata może regulować poziom insuliny.
  • Zaburzenia hormonalne mogą obciążać wątrobę, a problemy hormonalne mogą być objawem przeciążonej wątroby. Prawidłowe funkcjonowanie wątroby może z kolei zapewniać równowagę hormonalną.
  • Cytokiny prozapalne mogą zaburzać komunikację między hormonami a receptorami. Przewlekły stres może prowadzić do zaburzeń hormonalnych, podobnie jak zaburzenia snu mogą zwiększać poziom hormonu głodu.
  • Inozytol może pomagać regulować poziom hormonów. Magnez może wpływać na działanie hormonów, a napar z kwiatów mniszka może normalizować ich pracę.
  • Jod może regulować poziom estrogenu u kobiet, natomiast spirulina niebieska może mieć korzystny wpływ na gospodarkę hormonalną u kobiet. Wyciąg z kwiatów czeremchy może wpływać na gospodarkę hormonalną.
  • Zaburzona gospodarka hormonalna może powodować choroby, prowadzić do otyłości oraz powodować zatrzymywanie wody w organizmie. Menopauza może sprzyjać odkładaniu się tłuszczu trzewnego.
  • Dieta bogata we fruktozę może sprzyjać rozregulowaniu gospodarki hormonalnej. Niedobór białka może obniżać poziom hormonów wzrostu i prowadzić do zaburzeń równowagi hormonalnej.
  • Łopian może wspierać leczenie chorób metabolicznych.

Skóra, włosy i paznokcie

Hormony mogą wpływać na kondycję skóry, włosów i paznokci, a ich zaburzenia bywają związane z różnymi problemami dermatologicznymi.

  • Zaburzenia hormonalne mogą być przyczyną grzybicy skóry głowy.
  • Łojotokowe zapalenie skóry może być spowodowane hormonami matki, a zwiększenie stężenia hormonów również może sprzyjać jego powstawaniu.
  • Hormony płciowe obecne w mleku mogą pobudzać powstawanie trądziku.
  • Czynniki hormonalne mogą mieć udział w powstawaniu cellulitu.
  • Zaburzenia hormonalne mogą pogarszać stan paznokci.
  • Nadmierne wypadanie włosów może wynikać z czynników hormonalnych, w tym z zaburzeń równowagi między hormonami żeńskimi i męskimi.
  • Inozytol może pomagać w hirsutyzmie, czyli nadmiernym owłosieniu typu męskiego u kobiet.

Diagnostyka i leczenie hormonalne

Diagnostyka i leczenie hormonalne obejmują zarówno regularną kontrolę parametrów we krwi, jak i stosowanie leków lub ekstraktów wpływających na gospodarkę hormonalną.

  • Regularne badania krwi mogą pomagać wykrywać problemy hormonalne.
  • Inhibitory aromatazy mogą być stosowane jako leki na nowotwory piersi.
  • Ekstrakt z tarczycy brodawkowatej może zmniejszać produkcję estrogenów w mięśniakach.

Dieta, suplementy i styl życia

Sposób odżywiania i styl życia mogą wpływać na gospodarkę hormonalną organizmu.

  • Siemię lniane może wspomagać leczenie zaburzeń hormonalnych, a zawarte w nim antyoksydanty mogą pomagać normalizować poziom estrogenów we krwi.
  • Dziurawiec może pomagać regulować hormony, podobnie jak olejek z rozmarynu, któremu przypisuje się wpływ na regulację układu hormonalnego.
  • Nasiona kozieradki mogą regulować układ hormonalny.
  • Jarmuż może pomagać zachować równowagę hormonalną organizmu, w tym estrogenów. Korzystny wpływ na gospodarkę hormonalną u kobiet może mieć także spożywanie brokułów.
  • Nagietek lekarski może działać estrogennie, natomiast czerwona koniczyna może wpływać na równowagę hormonalną.
  • Cynamon może pomagać utrzymać równowagę hormonalną w organizmie kobiety.
  • Słońce może pomagać w regulacji hormonów.
  • Nabiał odtłuszczony może zaburzać gospodarkę hormonalną.
  • Dieta ketogeniczna może obniżać poziom estradiolu u kobiet.

Wpływ środowiska i leków

Środowisko i niektóre leki mogą wpływać na równowagę hormonalną oraz czynność układu rozrodczego.

  • Pestycydy i mikroplastik mogą zaburzać gospodarkę hormonalną.
  • Podobne działanie przypisuje się flatany, a hydroksymetyloglicynian sodu może powodować zaburzenia hormonalne.
  • Ksenoestrogeny to związki chemiczne, których budowa może przypominać budowę żeńskich hormonów płciowych, czyli estrogenów.
  • Ksenoestrogeny mogą powodować zespół policystycznych jajników.
  • Procesy odtłuszczenia mogą zwiększać koncentrację hormonów zwierzęcych w nabiale.
  • Oxybenzone, jeden ze składników preparatów chroniących przed słońcem, może powodować problemy hormonalne.
  • Chemioterapia może prowadzić do wygaśnięcia czynności jajników.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Terapie hormonalne mogą wiązać się z działaniami niepożądanymi i przeciwwskazaniami zależnymi od rodzaju stosowanego środka.

  • Hormonalna terapia zastępcza może zwiększać ryzyko pojawienia się kamieni żółciowych.
  • Antykoncepcja hormonalna może zwiększać krzepliwość krwi.
  • Przeciwwskazaniem do stosowania szałwii mogą być nowotwory pobudzane przez hormony estrogenne.

Pozostałe zastosowania

Układ hormonalny reaguje na różne substancje i czynniki, które mogą wpływać na jego działanie.

  • Pasożyty mogą oddziaływać na układ hormonalny.
  • Kwiaty czeremchy mogą pomagać przy zaburzeniach hormonalnych, a nalewka z kwiatów mniszka może normalizować pracę hormonów.
  • Oksytocyna jest hormonem odpowiedzialnym za samopoczucie.
  • Szałwia może obniżać poziom estrogenów, natomiast selen może regulować pracę receptorów estrogenowych.
  • Kortyzol jest przeciwstawnym hormonem do melatoniny.
  • Cytrulina może zwiększać poziom hormonu wzrostu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu