Transport tłuszczów

Transport tłuszczów odnosi się do procesów, dzięki którym tłuszcze są przemieszczane w organizmach żywych. Obejmuje on mechanizmy umożliwiające przenoszenie lipidów przez błony komórkowe oraz ich dystrybucję w układzie krwionośnym. Transport tłuszczów może zachodzić w formie rozpuszczonych cząsteczek lub związanych z białkami nośnikowymi. W organizmach zwierzęcych tłuszcze są często transportowane jako lipoproteiny.

Transport tłuszczów obejmuje ich trawienie, wchłanianie, przenoszenie i magazynowanie w organizmie. Proces ten bywa wiązany z działaniem wątroby, jelit, tkanki tłuszczowej oraz gospodarką energetyczną.

Trawienie i wchłanianie tłuszczów

Tłuszcz może pobudzać wydzielanie cholecystokininy, hormonu uczestniczącego w trawieniu.

  • Duża ilość tłuszczu może spowalniać opróżnianie żołądka.
  • Błonnik może rozbijać cząsteczki tłuszczu, a także spowalniać ich wchłanianie.
  • Chitosan może spowalniać wchłanianie tłuszczów w jelicie.
  • Masło klarowane może wspomagać układ trawienny.
  • Kwas masłowy może zwiększać powierzchnię wchłaniania w jelicie cienkim oraz łagodzić zapalenie jelit spowodowane radioterapią.
  • Tłuszcz może zwiększać przyswajalność kurkuminy.
  • Awokado może poprawiać wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.
  • Witamina K2 może rozpuszczać się w tłuszczach, dlatego multiwitamina może wchłaniać się z posiłkiem zawierającym tłuszcz.
  • Obecność tłuszczów może zwiększać wchłanialność likopenu z pomidorów.
  • Związki zawarte w Bacopie mogą wchłaniać się w obecności tłuszczy.
  • Orlistat zmniejsza wchłanianie tłuszczy z przewodu pokarmowego.

Transport i magazynowanie tłuszczów

Transport tłuszczów w organizmie obejmuje ich przenoszenie między tkankami oraz magazynowanie w wyspecjalizowanych komórkach.

  • L-karnityna może odpowiadać za transport tłuszczów.
  • Adipocyty to komórki tłuszczowe, w których mogą być magazynowane trójglicerydy.
  • W tkance tłuszczowej mogą gromadzić się największe ilości toksyn.
  • Post wodny może obniżać poziom lipoprotein.

Spalanie tkanki tłuszczowej

Spalanie tkanki tłuszczowej może być związane z prawidłową działalnością mikroflory jelitowej i zachodzić intensywniej, gdy organizm wykorzystuje tłuszcze jako źródło energii, niekiedy efektywniejsze niż glukoza.

  • Stosowanie postu przerywanego może prowadzić do redukcji tkanki tłuszczowej, natomiast wysoki poziom insuliny może utrudniać jej spalanie.
  • Termogeneza może zwiększać spalanie tłuszczu. Związki zawarte w zielonej herbacie mogą pomagać spalać tłuszcz właśnie w tym procesie, a termogenne spalacze tłuszczu mogą dodatkowo pobudzać.
  • Do naturalnych spalaczy tłuszczu może należeć kawa. Podobne działanie przypisuje się czarnemu bzowi, inozytolowi, salicynie i chlorelli.
  • Gorzka pomarańcza może spalać tkankę tłuszczową, a guarana może hamować proces powstawania komórek tłuszczowych.
  • Tłuszcz z brzucha może być spalany najefektywniej rano. Zmniejszanie tkanki tłuszczowej może też doprowadzić do eliminacji zgromadzonych toksyn.

Tłuszcze a masa ciała

Rodzaj spożywanych tłuszczów oraz ilość tkanki tłuszczowej mogą wiązać się z masą ciała i zdrowiem metabolicznym.

  • Dieta zawierająca tłuszcze trans może powodować otyłość, dlatego zmniejszenie spożycia tłuszczów trans i produktów bogatych w te tłuszcze może prowadzić do zmniejszenia otyłości.
  • Eliminacja z diety produktów obfitujących w tłuszcze nasycone może zmniejszać otyłość brzuszną.
  • Spożywanie zdrowych tłuszczów może zmniejszać ryzyko wystąpienia otyłości, a zmniejszenie spożycia węglowodanów na rzecz tłuszczów wysokiej jakości może prowadzić do zmniejszenia otyłości brzusznej.
  • Czosnek może zapobiegać odkładaniu się tkanki tłuszczowej. Tkanka tłuszczowa może także powstawać z cukrów.
  • Posiłki zawierające białka i tłuszcze mogą sycić na dłużej, co może ułatwiać kontrolowanie ilości spożywanego jedzenia.
  • Nadmierna ilość tkanki tłuszczowej może zwiększać ryzyko zawału serca i udaru.
  • Nadmierna ilość tkanki tłuszczowej trzewnej może wywoływać stany zapalne, a nadmiar tkanki tłuszczowej może powodować przewlekły stan zapalny. Zmniejszenie tkanki tłuszczowej może z kolei zmniejszyć stany zapalne.
  • Odchudzanie może prowadzić do wyrzucania toksyn z tkanki tłuszczowej do organizmu.

Cholesterol i trójglicerydy

Cholesterol i trójglicerydy należą do najważniejszych elementów gospodarki lipidowej organizmu.

  • Tłuszcze trans mogą podnosić poziom cholesterolu, natomiast ich ograniczenie może ten poziom zmniejszać.
  • Spożywanie tłuszczów nasyconych nie musi wpływać na poziom cholesterolu, a tłuszcz nasycony obecny w boczku nie musi prowadzić do miażdżycy.
  • Nienasycone kwasy tłuszczowe mogą pomagać regulować poziom cholesterolu. Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą obniżać zarówno poziom cholesterolu, jak i trójglicerydów we krwi.
  • Tran może obniżać poziom „złego” cholesterolu i podnosić stężenie „dobrego” cholesterolu we krwi.
  • Odtłuszczony nabiał może obniżać poziom „dobrego” cholesterolu oraz podnosić poziom „złego” cholesterolu.
  • Olej rzepakowy może obniżać poziom cholesterolu, a nierafinowany olej rzepakowy tłoczony na zimno może poprawiać metabolizm lipidowy.
  • Płatki owsiane mogą obniżać poziom cholesterolu. Masło klarowane może obniżać poziom cholesterolu LDL i chronić przed miażdżycą.
  • Masło klarowane może również obniżać poziom trójglicerydów. Podobne działanie mogą mieć olej z wiesiołka, olej lniany oraz płatki owsiane.
  • Błonnik pokarmowy może redukować i obniżać poziom trójglicerydów we krwi.
  • Ograniczenie spożycia węglowodanów może obniżać poziom trójglicerydów, podczas gdy słodzone napoje i produkty przetworzone mogą go zwiększać.
  • Lipoproteiny mogą sprzyjać miażdżycy, a nadmiar tkanki tłuszczowej może zwiększać ryzyko jej rozwoju. Osoby otyłe mogą cierpieć na zaburzenia gospodarki lipidowej.

Tłuszcze a wątroba

Tłuszcze mogą wpływać na funkcjonowanie wątroby, a ich gromadzenie się w tym narządzie wiąże się z różnymi czynnikami.

  • Spożywanie dużej ilości tłuszczów trans może obciążać wątrobę, zwiększać ryzyko jej stłuszczenia i powodować stłuszczenie wątroby.
  • Tłuszcz w wątrobie może brać się z cukru, a insulinooporność może sprzyjać jego gromadzeniu się w tym narządzie.
  • Cynamon może hamować gromadzenie się tłuszczu w wątrobie, natomiast mniszek lekarski może ograniczać gromadzenie tłuszczów w jej obrębie.
  • Redukcja masy ciała może zmniejszać ilość tłuszczu w wątrobie. Dieta imitująca post może z kolei usuwać tłuszcz z tego narządu.
  • Problemy z trawieniem tłuszczów mogą być objawem przeciążonej wątroby.

Kwasy tłuszczowe i źródła tłuszczu

Kwasy tłuszczowe pochodzą z różnych źródeł, między innymi z roślin, ryb, alg i tłuszczów zwierzęcych.

  • Pokrzywa może zawierać tłuszcze i dostarczać je do organizmu.
  • Awokado może zawierać tłuszcze jednonienasycone, a olej z rokietnika — kwasy tłuszczowe omega-7.
  • Tuńczyk, pstrąg, łosoś i śledź mogą zawierać kwasy tłuszczowe omega-3. Dużo kwasów tłuszczowych omega-3 mogą zawierać także algi.
  • Rybie kwasy tłuszczowe omega-3 oraz kwasy tłuszczowe omega-9 mogą redukować tłuszcze trans w organizmie.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać tłuszcze trans, ale mogą też zawierać mniej tłuszczu.
  • Tłuszcze zwierzęce mogą być źródłem antyoksydantów lipofilnych i mogą podnosić poziom fibrynogenu.
  • Większa podaż tłuszczów jako głównego źródła energii może pomagać w walce z uzależnieniem od cukru.
  • Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą podnosić poziom BDNF, a kwas masłowy może chronić przed powstawaniem stanów zapalnych.
  • Olej z czarnuszki może usprawniać pracę trzustki i wspierać zdrowie. Olej z wiesiołka może pomagać odtruwać organizm.
  • Pieczenie potraw bez dodatku tłuszczu może być zdrowe, a tran może chronić przed nadciśnieniem tętniczym.

Tłuszcze a skóra i jelita

Tłuszcze mogą wpływać na kondycję skóry, zarówno korzystnie, jak i niekorzystnie.

  • Żywność bogata w szkodliwe tłuszcze utwardzone może sprzyjać powstawaniu trądziku, a dieta zawierająca takie tłuszcze może powodować zaskórniki.
  • Tłuszcze nasycone mogą sprzyjać utracie kolagenu.
  • Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą łagodzić trądzik.
  • Alkohole tłuszczowe mogą zatykać pory, ale mogą też naprawiać barierę hydrolipidową, zapobiegać utracie wody z naskórka i mieć właściwości nawilżające oraz ochronne.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Spożywanie tłuszczów może nasilać objawy refluksu, ponieważ tłuszcz może obniżać napięcie dolnego zwieracza przełyku i wywoływać jego przejściowe rozluźnienie, co może prowadzić do zawracania pokarmu.

  • Tłuszcze trans mogą sprzyjać stanom zapalnym w organizmie oraz zwiększać ryzyko rozwoju chorób serca.
  • Tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów, a także ryzyko rozwoju choroby Alzheimera i zwyrodnienia plamki żółtej.
  • Tłuszcze trans mogą przyczyniać się do niepłodności. Ograniczenie ich spożycia może zwiększać płodność u kobiet i obniżać ryzyko zakrzepicy.
  • Ograniczenie spożycia tłuszczu w diecie może zmniejszać ryzyko przerzutów nowotworowych. Podobny związek dotyczy ograniczenia tłuszczów nasyconych pochodzenia zwierzęcego.
  • Spożywanie tłuszczów utwardzonych może powodować powstawanie zaskórników.

Pozostałe zastosowania

Tłuszcze wiążą się nie tylko z gospodarką energetyczną organizmu, lecz także z pamięcią, płodnością, cukrzycą i codziennymi zastosowaniami.

  • Substancje tłuszczowe mogą uczestniczyć w tworzeniu błon komórkowych.
  • Tłuszcze trans mogą pogarszać pamięć.
  • Spożywanie tłuszczu może nie wpływać na poziom insuliny ani glukozy.
  • Spożywanie niskotłuszczowych produktów nabiałowych może sprzyjać niepłodności, w tym brakowi owulacji.
  • Odtłuszczenie trzustki może wpłynąć na remisję cukrzycy typu 2.
  • Soda oczyszczona połączona z octem może usuwać tłuszcz.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu