Zaburzenia endokrynologiczne

Zaburzenia endokrynologiczne dotyczą nieprawidłowego funkcjonowania gruczołów wydzielania wewnętrznego, które produkują hormony regulujące różne procesy w organizmie. Hormony te są substancjami chemicznymi przenoszonymi przez krew do narządów docelowych, gdzie wywołują określone reakcje. Zaburzenia mogą obejmować nadprodukcję, niedobór lub nieprawidłową odpowiedź na hormony. Gruczoły endokrynne obejmują m.in. tarczycę, przysadkę mózgową, nadnercza, trzustkę oraz gonady.

Zaburzenia endokrynologiczne to nieprawidłowości w działaniu gruczołów dokrewnych i wydzielanych przez nie hormonów. Mogą wiązać się między innymi ze zmianami metabolizmu, nastroju, snu, płodności oraz funkcjonowania wielu narządów.

Hormony i metabolizm

Gospodarka hormonalna łączy się z metabolizmem, masą ciała oraz funkcjonowaniem wielu narządów.

  • Zaburzona gospodarka hormonalna może prowadzić do chorób, obciążać wątrobę i powodować zatrzymywanie wody w organizmie.
  • Zaburzenia hormonalne mogą prowadzić do otyłości, a zaburzenia pracy trzustki również mogą sprzyjać jej rozwojowi. Osoby otyłe mogą natomiast cierpieć na zaburzenia gospodarki lipidowej.
  • Insulinooporność może powodować zmiany hormonalne. Jej objawami mogą być poranne problemy z koncentracją, problemy z koncentracją po posiłku, poranne zmęczenie, częste infekcje, nadmierne pocenie się oraz nocne wybudzenia z chęcią zjedzenia czegoś.
  • Zaburzenia snu mogą prowadzić do rozwoju insulinooporności i cukrzycy typu 2. Do insulinooporności może przyczyniać się także przewlekły stres oraz stres oksydacyjny.
  • Obniżony popęd seksualny u kobiet może wynikać z zaburzeń hormonalnych, a zaburzenia erekcji mogą być objawem cukrzycy. Obniżony poziom testosteronu może być powodem częstego oddawania moczu.
  • Niedobór magnezu może powodować zaburzenia endokrynologiczne, podobnie jak niedobór białka może prowadzić do zaburzeń równowagi hormonalnej. Zaburzenia flory jelitowej mogą z kolei powodować wahania masy ciała.
  • Na gospodarkę hormonalną mogą wpływać czynniki środowiskowe: bisfenol A może naśladować estrogeny, pestycydy mogą ją zaburzać, podobne działanie przypisuje się flatanom, a pasożyty mogą wpływać na układ hormonalny. Nabiał odtłuszczony także może zaburzać gospodarkę hormonalną.
  • Cytokiny prozapalne mogą zaburzać komunikację między hormonami a receptorami. Inteligentny licznik pomiarowy może powodować zaburzenia metabolizmu.
  • Zaburzenia pomiędzy hormonami żeńskimi i męskimi mogą powodować nadmierne wypadanie włosów. Czerwona koniczyna może wpływać na równowagę hormonalną, a dziurawiec może pomóc wyregulować hormony. Spożywanie brokułów może mieć korzystny wpływ na gospodarkę hormonalną u kobiet.
  • Post przerywany może zapobiegać problemom metabolicznym. Regularne badania krwi mogą pomagać wykryć problemy hormonalne.

Tarczyca i przysadka

Tarczyca i przysadka mózgowa wpływają na wiele procesów regulujących funkcjonowanie organizmu.

  • Zaburzenia lękowe mogą powodować zaburzoną pracę tarczycy.
  • Zaburzenia tarczycy mogą prowadzić do otyłości, a ich nieprawidłowe funkcjonowanie może także powodować nadmierne wypadanie włosów.
  • Senność po jedzeniu może być związana z zaburzeniami pracy tarczycy.
  • Problemy z koncentracją mogą być objawem niedoczynności tarczycy.
  • Niedobór jodu może powodować chorobę Hashimoto.
  • Niedobór cynku może prowadzić do niedoczynności przysadki mózgowej.

Menstruacja, endometrioza i menopauza

Menstruacja, endometrioza i menopauza mogą wiązać się zarówno ze zmianami hormonalnymi, jak i z dolegliwościami wpływającymi na codzienne funkcjonowanie.

  • Problemy menstruacyjne mogą wynikać z zaburzeń proporcji między stężeniem estradiolu a progesteronu. Bóle miesiączkowe mogą mieć związek ze zmianami hormonalnymi, ale mogą też sugerować wady rozwojowe lub anatomiczne narządu rodnego.
  • Zaburzenia cyklu menstruacyjnego mogą być objawem endometriozy, a przewlekły stres może dodatkowo powodować zaburzenia cyklu. Nieregularne miesiączki mogą wiązać się z niedoborem jodu, natomiast brak witaminy D może prowadzić do zaburzeń płodności. Problemy menstruacyjne mogą również powodować zatrzymywanie wody w organizmie.
  • Niepokalanek mnisi może regulować zaburzony cykl miesiączkowy, a nagietek lekarski może regulować cykle miesiączkowe.
  • Endometrioza może powodować ból jamy brzusznej i ból w okolicy krzyżowej. Ból podczas stosunku seksualnego, intensywne krwawienie w czasie miesiączki, częstomocz oraz naglące i bolesne parcie na stolec także mogą sugerować jej występowanie.
  • Leczenie endometriozy opiera się na łagodzeniu objawów choroby. W celu zmniejszenia dolegliwości bólowych może stosować się leczenie hormonalne, a leczenie farmakologiczne może obejmować leki hamujące wzrost endometrium. Cynk może hamować postęp endometriozy.
  • Menopauzie mogą towarzyszyć zaburzenia koncentracji, stany depresyjne, spadek libido i suchość pochwy. Podwyższony kortyzol może być związany z menopauzą, a zachowanie higieny snu może uspokajać jej przebieg.
  • Terapia hormonalna może łagodzić objawy menopauzalne. Niedobór estrogenów może być powodem częstego oddawania moczu, a spadek estrogenów może wiązać się z zanikiem mięśni po menopauzie.
  • Post przerywany w czasie menopauzy może pogarszać insulinooporność i przyspieszać utratę mięśni. Menopauza może również powodować odkładanie się tłuszczu trzewnego.
  • Krwawnik może łagodzić objawy menopauzy, podobnie jak kozieradka pospolita.

Sen, stres i kortyzol

Sen, stres i poziom kortyzolu mogą wzajemnie na siebie wpływać, a ich zaburzenia wiążą się z różnorodnymi objawami.

  • Przewlekły stres może prowadzić do zaburzeń hormonalnych oraz powodować zaburzenia snu.
  • Zaburzenia snu mogą obniżać poziom hormonu wzrostu, zwiększać poziom hormonu głodu i przyczyniać się do podwyższenia poziomu kortyzolu. Z kolei podwyższony kortyzol może powodować trudności w zasypianiu.
  • Na zaburzenia snu może wpływać także niedobór witaminy D.
  • Podwyższony poziom kortyzolu może towarzyszyć zaburzeniom miesiączkowania, a także być rezultatem anoreksji. Post przerywany może natomiast podwyższać kortyzol.
  • Wysoki poziom kortyzolu może objawiać się szczupłością kończyn, prowadzić do refluksu oraz obniżać libido.
  • Przewlekły stres może przejawiać się zaburzeniami koncentracji i częstymi zmianami nastroju.

Neuroprzekaźniki i psychika

Cukier może powodować wyrzut endorfin, który bywa kojarzony z poczuciem błogości.

  • Rozregulowanie układów dopaminowego i serotoninowego może odpowiadać za kompulsywne jedzenie.

Skóra, włosy i paznokcie

Zaburzenia endokrynologiczne mogą wpływać na wygląd skóry, włosów i paznokci.

  • Zaburzenia hormonalne mogą pogarszać stan paznokci.
  • Mogą również sprzyjać grzybicy skóry głowy.
  • Zaburzenia tarczycy mogą sprzyjać powstawaniu zaskórników.
  • Czynniki hormonalne mogą być jedną z przyczyn cellulitu.

Układ krążenia i nerki

Zaburzenia endokrynologiczne mogą wiązać się ze zmianami ciśnienia krwi.

  • W niektórych przypadkach mogą obniżać ciśnienie krwi.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo stosowania substancji wpływających na układ hormonalny zależy od ich możliwego wpływu na gruczoły, leki i odporność organizmu.

  • Hydroksymetyloglicynian sodu może powodować zaburzenia hormonalne.
  • Substancje toksyczne mogą kumulować się w gruczołach endokrynnych.
  • Niepokalanek pospolity może zaburzać i osłabiać działanie leków antykoncepcyjnych.
  • Antykoncepcja hormonalna może zwiększać krzepliwość krwi.
  • Przewlekłe zażywanie glikokortykosteroidów predysponuje do nadmiernego rozrostu Candida albicans.

Pozostałe zastosowania

Zaburzenia endokrynologiczne mogą wiązać się z objawami dotyczącymi różnych obszarów organizmu.

  • Charakterystycznym objawem endometriozy jest ból miednicy.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu