Skutki zaburzeń hormonalnych

Zaburzenia hormonalne dotyczą nieprawidłowości w produkcji, wydzielaniu lub działaniu hormonów w organizmie. Hormony są substancjami chemicznymi, które regulują różnorodne procesy fizjologiczne i metaboliczne. Zaburzenia te mogą dotyczyć różnych gruczołów dokrewnych, takich jak tarczyca, przysadka mózgowa, nadnercza czy trzustka. W zależności od rodzaju i lokalizacji problemu, zaburzenia hormonalne mogą przyjmować różne formy i charakteryzować się specyficznymi cechami.

Zaburzenia hormonalne to nieprawidłowości w wytwarzaniu, działaniu lub równowadze hormonów w organizmie. Bywa, że wiążą się ze zmianami metabolizmu, płodności, cyklu menstruacyjnego, nastroju, snu oraz kondycji skóry i włosów.

Przyczyny zaburzeń hormonalnych

Zaburzenia hormonalne mogą wynikać zarówno z przewlekłego obciążenia organizmu, jak i z niedoborów, stanów zapalnych czy działania określonych substancji.

  • Przewlekły stres może prowadzić do zaburzeń hormonalnych, a u mężczyzn także powodować spadek testosteronu.
  • Niedobór białka może zaburzać równowagę hormonalną. Podobny wpływ na układ hormonalny może mieć niedobór magnezu.
  • Pasożyty mogą wpływać na układ hormonalny.
  • Cytokiny prozapalne mogą zaburzać komunikację między hormonami a receptorami.
  • Problemy hormonalne mogą być objawem przeciążonej wątroby.
  • Hydroksymetyloglicynian sodu może powodować zaburzenia hormonalne.

Metabolizm i masa ciała

Zaburzenia hormonalne mogą sprzyjać otyłości oraz zatrzymywaniu wody w organizmie.

  • Insulinooporność może powodować zmiany hormonalne.
  • U mężczyzn insulinooporność może zwiększać ilość hormonów żeńskich.
  • Nadmiar estrogenu może prowadzić do otyłości.
  • Zaburzenia tarczycy mogą również prowadzić do otyłości.
  • W okresie menopauzy może dochodzić do odkładania się tłuszczu trzewnego.
  • Utrata wagi może podnosić poziom testosteronu.

Tarczyca i hormony

Hormony tarczycy oraz hormony płciowe wpływają na funkcjonowanie wielu układów organizmu, a ich zaburzenia mogą mieć różne następstwa.

  • Niedoczynność tarczycy może powodować niedotlenienie mózgu.
  • Niedobór białka może obniżać poziom hormonów tarczycy, a zaburzenia lękowe mogą powodować zaburzoną pracę tarczycy.
  • Zaburzenia funkcji tarczycy mogą prowadzić do nadmiernego wypadania włosów.
  • Przewlekły stres może obniżać poziom testosteronu. Podobny skutek mogą mieć zwiększone ćwiczenia aerobowe.
  • Insulinooporność u kobiet może zwiększać ilość hormonów męskich.
  • Zbyt niskie stężenie estrogenów może sprzyjać powstawaniu anemii.
  • Poziom progesteronu może spadać po porodzie.
  • Niedobór jodu może powodować nieregularne miesiączki.
  • Niepokalanek pospolity może obniżać poziom prolaktyny.
  • Utrzymanie prawidłowego estradiolu może zmniejszyć zachorowalność na raka sutka, macicy oraz jajników.

Cykl i endometrioza

Cykl menstruacyjny może reagować na zmiany hormonalne, stres oraz nieprawidłowości w obrębie narządów rodnych.

  • Problemy menstruacyjne mogą wynikać z zaburzenia proporcji między stężeniem estradiolu a progesteronu, a także z wysokiego poziomu estradiolu.
  • Bóle miesiączkowe mogą być wywołane zmianami hormonalnymi i sugerować nieprawidłowości hormonalne. Mogą również wskazywać na wady rozwojowe lub anatomiczne narządu rodnego.
  • Zaburzenia cyklu menstruacyjnego mogą być objawem endometriozy. Mięśniaki mogą natomiast powodować bóle menstruacyjne, a nadmiar estrogenu może przyczyniać się do ich powstawania.
  • Przewlekły stres może powodować zaburzenia cyklu menstruacyjnego, natomiast zaburzenia miesiączkowania mogą wiązać się z podwyższonym poziomem kortyzolu.
  • Problemy menstruacyjne mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie, a menstruacja może prowadzić do niedoboru żelaza u kobiet.
  • Zbyt niskie stężenie estrogenów może przyczyniać się do napięcia przedmiesiączkowego. Fitoestrogeny obecne w soi GMO mogą powodować bardziej bolesne cykle menstruacyjne.
  • Szczawik zajęczy może pomagać przy zaburzeniach menstruacji, a niepokalanek mnisi może regulować zaburzony cykl miesiączkowy.
  • Ulgę w dolegliwościach menstruacyjnych może przynieść aktywność fizyczna o umiarkowanym nasileniu.

Menopauza i jej objawy

Menopauza wiąże się ze spadkiem poziomu estrogenów, co może wpływać na wiele funkcji organizmu i samopoczucie.

  • Jej objawy mogą obejmować bezsenność, stany depresyjne oraz większą podatność na stres.
  • Przy menopauzie mogą pojawiać się zaburzenia koncentracji i spadek libido.
  • Suchość pochwy może być jednym z objawów menopauzy, a niedobór estrogenów może sprzyjać częstemu oddawaniu moczu.
  • Spadek estrogenów może wiązać się z zanikiem mięśni po menopauzie oraz zwiększać ryzyko osteoporozy.
  • Post przerywany w czasie menopauzy może pogarszać insulinooporność i przyspieszać utratę mięśni, choć model 16/8 może także zmniejszać objawy menopauzy.
  • Przedwczesna menopauza może wystąpić po chemioterapii, a wpływ na jej pojawienie się mogą mieć również uwarunkowania genetyczne.
  • Na przebieg menopauzy może wpływać przeszłość położnicza, a także holistyczne spojrzenie na organizm.
  • Terapia hormonalna może łagodzić objawy menopauzalne.

Płodność i funkcje seksualne

Zaburzenia hormonalne mogą wpływać zarówno na płodność, jak i na popęd seksualny oraz sprawność seksualną.

  • U kobiet obniżony popęd seksualny może wynikać z zaburzeń hormonalnych. Zbyt duże stężenie estrogenów może dodatkowo obniżać libido.
  • Spadek poziomu progesteronu może powodować zaburzenia owulacji, a chemioterapia może prowadzić do wygaśnięcia czynności jajników.
  • Przewlekły stres może obniżać libido oraz płodność u mężczyzn.
  • Niedobór białka może powodować problemy z płodnością. Niepokalankowi pospolitemu przypisuje się możliwość podnoszenia płodności.
  • Obniżony poziom testosteronu może być powodem częstego oddawania moczu, natomiast kozieradka pospolita może podnosić poziom testosteronu u mężczyzn.
  • Zaburzenia erekcji mogą być objawem cukrzycy, a depresja może powodować zaburzenia erekcji.
  • Wrotycz może wpływać na poprawę libido.
  • Spożywanie nisko tłuszczowych produktów nabiałowych może sprzyjać niepłodności.

Skóra, włosy i paznokcie

Zaburzenia hormonalne mogą zmieniać wygląd i kondycję skóry, włosów oraz paznokci.

  • Mogą być przyczyną grzybicy skóry głowy.
  • Nadmierne wypadanie włosów może wiązać się z zaburzeniami między hormonami żeńskimi i męskimi, działaniem czynników hormonalnych oraz obniżeniem poziomu estrogenów.
  • Menopauza może być przyczyną nadmiernego wypadania włosów.
  • Zaburzenia hormonalne mogą pogarszać stan paznokci.
  • Czynniki hormonalne mogą sprzyjać powstawaniu cellulitu.
  • Zaburzenia tarczycy mogą sprzyjać powstawaniu zaskórników.
  • Zwiększenie stężenia hormonów może powodować łojotokowe zapalenie skóry, a przyczyną tego zapalenia mogą być także hormony matki.

Sen, nastrój i poznanie

Zaburzenia hormonalne mogą wiązać się ze zmianami snu, nastroju i funkcji poznawczych.

  • Zaburzenia snu mogą prowadzić do spadku poziomu hormonu wzrostu oraz zwiększać poziom hormonu głodu.
  • Nieodpowiednia ilość snu może skutkować obniżeniem poziomu testosteronu.
  • Zaburzenia hormonalne mogą zwiększać ryzyko depresji, a spadek progesteronu może mieć związek z depresją poporodową.
  • Fitoestrogeny mogą zaburzać procesy poznawcze.

Środowiskowe zaburzacze hormonów

Pestycydy, flatany i mikroplastik mogą zakłócać prawidłową gospodarkę hormonalną organizmu.

  • Bisfenol A może zaburzać gospodarkę hormonalną.
  • Kwas perfluorooktanowy może mieć wpływ na gospodarkę hormonalną.
  • Glifosat może zaburzać pracę układu hormonalnego.
  • Oxybenzone, składnik niektórych preparatów chroniących przed słońcem, może powodować problemy hormonalne.
  • Ksenoestrogeny mogą zaburzać płodność i prowadzić do bezpłodności.
  • Mogą także powodować nowotwory układu rozrodczego, nowotwory prostaty oraz inne nowotwory.
  • Łączy się je również z zespołem policystycznych jajników, mięśniakami macicy i endometriozą.
  • Ksenoestrogeny mogą powodować otyłość.
  • Mogą też zaburzać działanie punktów kontrolnych w organizmie.
  • Hormony płciowe obecne w mleku mogą pobudzać powstawanie trądziku.

Dieta i wsparcie hormonalne

Dieta może wspierać równowagę hormonalną, ale niektóre produkty i składniki mogą także ją zaburzać.

  • Nabiał odtłuszczony może zaburzać gospodarkę hormonalną, a procesy odtłuszczania mogą zwiększać koncentrację hormonów zwierzęcych w nabiale.
  • Dieta bogata we fruktozę może sprzyjać rozregulowaniu gospodarki hormonalnej. Niedobór białka może natomiast obniżać poziom hormonów wzrostu.
  • Spożywanie brokułów może korzystnie wpływać na gospodarkę hormonalną u kobiet, a jarmuż może pomagać zachować równowagę hormonalną organizmu w zakresie estrogenów.
  • Czerwona koniczyna może wpływać na równowagę hormonalną, podobnie jak spirulina niebieska może korzystnie oddziaływać na gospodarkę hormonalną u kobiet.
  • Siemię lniane może wspomagać leczenie zaburzeń hormonalnych, natomiast jagody mogą pomagać równoważyć poziom żeńskich hormonów płciowych.
  • Nasiona kozieradki mogą regulować układ hormonalny, a ostropest plamisty może regulować gospodarkę hormonalną u mężczyzn.
  • Szałwia może obniżać poziom estrogenów. Fitoestrogeny mogą natomiast zaburzać transmisję neuroprzekaźników.
  • Olejek z rozmarynu może regulować układ hormonalny, a dziurawiec może pomagać wyregulować hormony.
  • Magnez może wpływać na działanie hormonów.
  • Kwiaty czeremchy mogą pomagać przy zaburzeniach hormonalnych, zaś wyciąg z jej kwiatów może wpływać na gospodarkę hormonalną.

Diagnostyka i leczenie

Zaburzenia hormonalne wymagają oceny na podstawie objawów oraz odpowiednio dobranej diagnostyki.

  • Regularne badania krwi mogą pomagać wykryć problemy hormonalne.
  • Wyniki warto omawiać z lekarzem, ponieważ ich znaczenie zależy między innymi od objawów, wieku, płci i przyjmowanych leków.
  • Leczenie dobiera się do rodzaju zaburzenia i jego przyczyny; może obejmować obserwację, zmianę stylu życia lub terapię zaleconą przez lekarza.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Szałwia może być przeciwwskazana przy nowotworach pobudzanych przez hormony estrogenne.

  • Jaja kurze mogą zawierać hormony niebezpieczne dla zdrowia.
  • Niepokalanek pospolity może zaburzać działanie leków antykoncepcyjnych.

Pozostałe zastosowania

Zaburzenia hormonalne mogą przyczyniać się do rozwoju chorób.

  • Mogą również obciążać wątrobę.
  • Zaburzenia endokrynologiczne mogą obniżać ciśnienie krwi.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu