Choroby jelit

Choroby jelit to grupa schorzeń dotyczących przewodu pokarmowego, w szczególności jelit cienkiego i grubego. Obejmują one różnorodne zaburzenia, które mogą wpływać na funkcjonowanie i strukturę jelit. Do chorób jelit zalicza się zarówno stany zapalne, infekcje, jak i zaburzenia czynnościowe oraz nowotworowe. Diagnostyka i klasyfikacja tych chorób opiera się na objawach klinicznych, badaniach endoskopowych oraz histopatologicznych.

Choroby jelit mogą obejmować zaburzenia zapalne, czynnościowe, infekcyjne i strukturalne, a ich przebieg może zależeć od diety, stanu bariery jelitowej oraz chorób współistniejących. Objawy bywają nieswoiste, dlatego znaczenie może mieć zarówno obserwacja dolegliwości, jak i odpowiednia diagnostyka. W praktyce ważne może być łączenie profilaktyki, kontroli stanu zapalnego i ograniczania czynników zaostrzających.

Mechanizmy i czynniki ryzyka

Bariera jelitowa może:

  • zapobiegać przedostawaniu się substancji toksycznych
  • ulegać osłabieniu pod wpływem lektyn i diety prozapalnej
  • być wzmacniana przez colostrum i krzem

Nieszczelne jelito może:

  • powodować stany zapalne w układzie pokarmowym
  • prowadzić do chorób autoimmunologicznych

Uchyłki jelit mogą:

  • częściej występować przy nadwadze, niedoczynności tarczycy, niedoborze błonnika i nadużywaniu leków przeciwbólowych
  • zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów, a zapalenie uchyłków może zwiększać ryzyko nowotworu jelita grubego

Długo utrzymujące się zaparcia mogą prowadzić do niedrożności jelit, a zmniejszony poziom potasu może sprzyjać zaparciom.

Choroby zapalne i wsparcie jelit

Choroba Leśniowskiego-Crohna może:

  • ulegać zaostrzeniu po spożyciu kawy
  • występować rzadziej przy większym spożyciu błonnika pokarmowego
  • wchodzić w remisję przy zwiększeniu stężenia kwasu masłowego
  • wiązać się z ryzykiem powstawania skrzepów krwi
  • być łagodzona przez CBD, olejek CBD, glikomakropeptyd i pokrzywę

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego może:

  • ulegać zaostrzeniu po spożyciu kawy
  • wchodzić w remisję przy zwiększeniu stężenia kwasu masłowego
  • być łagodzone przez pokrzywę

Błonnik pokarmowy może zmniejszać ryzyko uchyłków jelit i ograniczać rozwój nowotworów, a dieta śródziemnomorska może zmniejszać ryzyko raka jelita grubego i zmniejszać ryzyko nawrotu.

Nagietek lekarski może działać ochronnie na błony śluzowe jelit, ekstrakt z kadzidłowca indyjskiego może działać ochronnie na jelita, a żyworódka może pomagać przy owrzodzeniach jelit.

Diagnostyka i objawy wybranych chorób

Regularne badania krwi mogą pomagać wykryć problemy z jelitami.

Celiakia może być potwierdzana przez:

  • badanie histopatologiczne wycinków jelita cienkiego
  • stwierdzenie atrofii kosmków jelitowych
  • obecność przeciwciał we krwi

Choroba trzewna może wymagać:

  • dokładnej analizy składu leków i suplementów diety
  • dokładnej analizy składu kosmetyków, w tym past do zębów

Polipy jelita grubego mogą skutkować wydzielaniem śluzu z kałem.

Lamblioza może:

  • powodować biegunki tłuszczowe
  • prowadzić do zespołu jelita drażliwego

Zakażenie włosówką może powodować biegunki z domieszką śluzu.

Ograniczenia i codzienne postępowanie

Niektóre czynniki dietetyczne mogą nasilać objawy chorób jelit, dlatego znaczenie może mieć indywidualna tolerancja pokarmów, odpowiednie nawodnienie oraz stopniowe modyfikowanie jadłospisu. W okresach zaostrzeń często może być potrzebna ostrożność przy doborze produktów drażniących i suplementów.

Rzeżucha może być przeciwwskazana przy stanach zapalnych lub chorobach wrzodowych żołądka i jelit, a cukry mogą niszczyć śluzówkę jelit.

Polecane produkty

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.