Choroby oczu

Choroby oczu to grupa schorzeń dotyczących narządu wzroku, które mogą wpływać na różne struktury oka, takie jak rogówka, soczewka, siatkówka czy nerw wzrokowy. Do chorób oczu zalicza się zarówno stany zapalne, jak i degeneracyjne czy urazowe. Diagnostyka i leczenie tych schorzeń wymaga specjalistycznej wiedzy okulistycznej. Choroby oczu mogą dotyczyć osób w różnym wieku i mogą mieć różnorodne przyczyny.

Choroby oczu obejmują szeroki zakres schorzeń wpływających na struktury i funkcje narządu wzroku. Przyczyny bywają różnorodne: czynniki genetyczne, metaboliczne, infekcyjne, urazy, niedobory żywieniowe oraz wpływ leków i substancji. Niektóre interwencje dietetyczne i suplementy przypisuje się potencjalnym korzyściom dla zdrowia oczu, a leki okulistyczne mogą mieć zarówno działanie terapeutyczne, jak i działania niepożądane. Objawy okulistyczne mogą także odzwierciedlać choroby ogólnoustrojowe.

Zaćma i czynniki ryzyka

Zaćma rozwija się łatwiej, gdy w soczewce nasila się stres oksydacyjny, dlatego czynniki antyoksydacyjne są tu szczególnie istotne.

  • Antyoksydanty mogą zmniejszać ryzyko zaćmy i chronić przed jej rozwojem.
  • Witamina C może zapobiegać zaćmie. W codziennym jadłospisie jej źródłem bywają świeże warzywa i owoce.
  • Spożywanie brokułów może opóźniać rozwój zaćmy.
  • Ekstrakt z miłorzębu japońskiego może zmniejszać rozwój zaćmy.
  • Olej z rokietnika może zmniejszać ryzyko rozwoju zaćmy.
  • Dzika róża może pomagać przy zaćmie.
  • Babka zwyczajna może chronić oczy osób starszych przed zaćmą.

Zwyrodnienie plamki żółtej i odżywianie

Zwyrodnienie plamki żółtej rozwija się latami, a to, co jemy i jak żyjemy, może wyraźnie zmieniać tor tej historii.

  • Wzorzec żywienia o dużej ilości warzyw, owoców, roślin strączkowych, pełnych zbóż, ryb i oliwy łączy się z niższym ryzykiem zachorowania.
  • W tym kontekście oliwa z oliwek extra virgin bywa wskazywana jako składnik sprzyjający mniejszemu ryzyku wystąpienia choroby.
  • Nienasycone kwasy tłuszczowe z grupy omega-3, szczególnie z ryb morskich, mogą wiązać się z redukcją ryzyka zwyrodnienia plamki.
  • Olej z rokietnika może również zmniejszać ryzyko rozwoju zmian plamkowych.
  • Suplementacja witaminą B12 może obniżać prawdopodobieństwo wystąpienia zwyrodnienia.
  • Cynk może zmniejszać ryzyko rozwoju choroby, dlatego jego obecność w diecie lub suplementacji ma znaczenie w profilaktyce.
  • Palenie tytoniu wiąże się z pogorszeniem widzenia zależnym od plamki, więc unikanie dymu jest jednym z ważniejszych nawyków ochronnych.
  • Babka zwyczajna może chronić oczy osób starszych przed rozwojem zwyrodnienia plamki.

Suchość oka, zespół suchego oka i nawilżenie

Suchość oka pojawia się wtedy, gdy na powierzchni gałki ocznej brakuje wystarczającego nawilżenia.

  • Uzupełnianie diety w kwasy tłuszczowe omega-3 może poprawiać nawilżenie oczu.
  • Olej z rokietnika bywa stosowany, aby zmniejszać objawy zespołu suchego oka.

Zapalenia spojówek i okłady ziołowe

Zapalenie spojówek powoduje zaczerwienienie, pieczenie i łzawienie, a domowe okłady z ziół bywa sięga się po to, by złagodzić podrażnienia i obrzęk, przy czym w razie ostrego bólu, światłowstrętu lub nagłego pogorszenia widzenia konieczna jest pilna konsultacja okulistyczna.

  • Chaber bławatek może pomagać w zapaleniu spojówek i łagodzić schorzenia oczu.
  • Rumianek może wspierać przy zapaleniu spojówek i bywa pomocny przy przemęczonych, opuchniętych oczach.
  • Nagietek lekarski może łagodzić podrażnienia oczu i łagodzić objawy zapalenia spojówek.
  • Lilak pospolity może koić dolegliwości w przebiegu zapalenia spojówek.
  • Płatki cykorii podróżnik mogą pomagać na stany zapalne oczu, a sama cykoria podróżnik może przydawać się na podkrążone oczy.
  • Okłady z fiołka trójbarwnego mogą usuwać obrzęki pod oczami, a przetacznik może pomagać przy opuchniętych oczach.
  • Okład z kwiatów czeremchy może likwidować obrzęki wokół oczu, zmęczenie wokół oczu i łagodzić swędzenie wokół oczu.
  • Napar z forsycji może być stosowany przy podrażnieniach oczu.
  • Aksamitki mogą korzystnie wpływać na wzrok, jednak przy dolegliwościach zapalnych lepiej traktować je jako uzupełnienie pielęgnacji, a nie samodzielną terapię.
  • Zakażenie glistą ludzką może skutkować pojawieniem się zapalenia spojówek, dlatego przy podejrzeniu pasożytów okłady nie zastąpią leczenia przyczynowego.
  • Bimatoprost może wywoływać zapalenie spojówek, więc nasilenie objawów po tym leku wymaga kontaktu z lekarzem zamiast prób samodzielnych okładów.

Jaskra i leki okulistyczne

Jaskra rozwija się podstępnie, dlatego liczy się wszystko, co może bezpiecznie obniżać ciśnienie w oku lub spowalniać uszkodzenie nerwu wzrokowego.

  • Bimatoprost jest stosowany w kroplach do oczu.

  • Takie krople mogą obniżać ciśnienie śródgałkowe i zwiększać odpływ cieczy wodnistej u osób z jaskrą.

  • Ten lek bywa jednak źródłem działań niepożądanych: może wywoływać zapalenie tęczówki i pogarszać ostrość widzenia.

  • Jeśli po stosowaniu odżywki z bimatoprostem pogorszyła się ostrość i siła wzroku, można skonsultować się z okulistą.

  • Ekstrakt z miłorzębu japońskiego może zahamować rozwój jaskry.

  • Olej z rokietnika może zmniejszać ryzyko rozwoju jaskry.

  • Spożycie azotanów może obniżać ryzyko rozwoju jaskry.

  • Suplementacja kwasów tłuszczowych omega-3 może prowadzić do obniżenia ciśnienia w oku.

Objawy okulistyczne wskazujące na choroby ogólnoustrojowe

Zaburzenia widzenia i wyglądu oczu często odzwierciedlają procesy toczące się w całym organizmie — od metabolizmu i krążenia, po nerki, wątrobę i układ hormonalny.

  • Cienie pod oczami bywają łączone z chorobami nadnerczy i problemami z nerkami.
  • Opuchnięte lub podpuchnięte oczy mogą wskazywać na trudności nerek z regulacją gospodarki wodno‑elektrolitowej lub na obecność pasożytów.
  • Nadmierne łzawienie również bywa wiązane z pasożytami, a w klasterowym bólu głowy łza może pojawiać się w kąciku oka po stronie bólu.
  • Zżółknięte białka oczu sugerują kłopoty z wątrobą.
  • Niewyraźne widzenie może pojawiać się przy nadmiarze cukru w diecie, a samo pogorszenie wzroku bywa objawem cukrzycy; nieleczona lub niewłaściwie leczona cukrzyca może skończyć się ślepotą.
  • Zbyt niskie ciśnienie krwi potrafi dawać przejściowe zaburzenia widzenia.
  • Zwężenie tętnic szyjnych może objawiać się epizodami zaburzeń widzenia.
  • Niedobór witaminy D może wpływać na jakość widzenia.
  • Brak snu pogarsza ostrość widzenia i komfort patrzenia.
  • U dzieci nadwrażliwość na bodźce wzrokowe może sygnalizować autyzm.
  • Choroby nerek dają liczne sygnały ogólnoustrojowe: mogą powodować puchnięcie nóg, paznokcie Lindsaya, osłabienie paznokci przy współistniejących zaburzeniach krążenia, zaburzenia erekcji, niedokrwistość, zaburzenia czucia węchu, nieregularne miesiączki, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, częściową utratę słuchu oraz świąd mocznicowy.
  • Czerwone policzki bywa, że wskazują na problemy z płucami.

Nerw wzrokowy, urazy i zaburzenia krążenia

Uszkodzenie nerwu wzrokowego grozi trwałymi ubytkami pola widzenia i pogorszeniem jakości życia, dlatego wszystko, co wpływa na jego ukrwienie i integralność, ma duże znaczenie.

  • Nadmierne nawodnienie może uszkadzać nerw wzrokowy.
  • Do konsekwencji takiego uszkodzenia należy utrata wzroku.
  • Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą poprawiać ukrwienie nerwu wzrokowego.
  • Bimatoprost może uszkadzać nerw wzrokowy.

Suplementy i składniki odżywcze dla oczu

Wzrok korzysta z połączenia witamin, minerałów, antyoksydantów i kwasów tłuszczowych, które mogą wspierać strukturę oka i procesy widzenia.

  • Antyoksydanty obecne w miłorzębie japońskim mogą łagodzić schorzenia oczu.
  • Zielona herbata, dzięki zawartości związków o działaniu przeciwutleniającym, może chronić przed schorzeniami oczu.
  • Dzika róża bywa stosowana jako wsparcie dla zdrowia oczu.
  • Tauryna może spowalniać rozwój chorób oczu.
  • Kwasy omega-3 mogą wspierać zdrowie oczu, a ich spożycie może chronić siatkówkę.
  • Tran może działać korzystnie na wzrok.
  • Cynk może wspierać działanie witaminy A w oku.
  • Magnez może poprawiać przepływ krwi w oczach.
  • Olej z rokietnika może wspierać zdrowie oczu.
  • Kukurydza może poprawiać widzenie i może chronić wzrok przed ślepotą.
  • Seler naciowy może pomóc chronić wzrok.
  • Ogonki z czereśni mogą zawierać witaminy, a zawarte w nich antocyjany mogą wykazywać działanie przeciwzapalne.
  • Szczawik zajęczy może pomóc wyostrzyć wzrok.

Okulary, filtry i środki wspomagające wzrok

Odpowiednio dobrane rozwiązania optyczne i proste akcesoria potrafią odciążyć oczy w codziennych warunkach oświetleniowych i przy pracy z ekranami.

  • Okulary z filtrem mogą pomóc w redukcji zmęczenia oczu.
  • Filtry blokujące niebieskie światło mogą chronić wzrok.
  • Opaski na oczy mogą ograniczać ekspozycję na światło.
  • Niektóre opaski na oczy zatrzymują także światło niebieskie.

Bezpieczeństwo, przeciwwskazania i interakcje

W chorobach oczu szczególne znaczenie ma ostrożność wobec leków okulistycznych, dodatków konserwujących i domowych metod, które mogą nie być obojętne dla wzroku lub ogólnego stanu zdrowia.

  • Bimatoprost może wywoływać zapalenie błony oka.
  • Ten sam lek może osłabiać wzrok i w skrajnych sytuacjach powodować jego utratę.
  • Hydroksymetyloglicynian sodu może wywoływać podrażnienia oczu.
  • Przeciwwskazaniem do stosowania glistnika może być jaskra.
  • Choroby układu krążenia mogą być przeciwwskazaniem do moczenia nóg w gorczycy.
  • Przeciwskazaniem do spożywania rzeżuchy mogą być stwierdzone choroby nerek.

Pozostałe zastosowania

Wiele ogólnoustrojowych procesów może wpływać pośrednio na narząd wzroku, dlatego warto patrzeć na oczy w szerszym kontekście zdrowia.

  • Pokrzywa może poprawić i wspomagać wzrok.
  • Przewlekły stan zapalny może prowadzić do rozwoju chorób neurodegeneracyjnych, może prowadzić do rozwoju chorób układu oddechowego i może prowadzić do rozwoju chorób metabolicznych; przewlekły stan zapalny może też zaostrzać choroby już występujące.
  • Otyłość może potęgować rozwój chorób, może być przyczyną chorób metabolicznych i może być przyczyną chorób nowotworowych; osoby otyłe mogą cierpieć na choroby zwyrodnieniowe stawów, schorzenia pęcherzyka żółciowego i zaburzenia gospodarki lipidowej; otyłości mogą towarzyszyć infekcje.
  • Otyłość może być przyczyną chorób kardiologicznych, a otyłość brzuszna to objaw zwiększonego ryzyka udaru mózgu; u osób z insulinoopornością może częściej występować udar mózgu, a insulinooporność może powodować chorobę miażdżycową.
  • Choroby serca mogą zwiększać ryzyko wystąpienia dny moczanowej i mogą powodować puchnięcie nóg; choroba tętnic kończyn dolnych może zwiększać ryzyko zawału serca, a nadciśnieniu mogą towarzyszyć choroby krążenia.
  • Choroby przyzębia mogą powodować wzrost ryzyka zapalenia zatoki szczękowej, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zawału i mogą zwiększać ryzyko choroby wieńcowej; niedobór witaminy D może skutkować chorobami przyzębia.
  • Choroba refluksowa przełyku może być przyczyną zgagi, objawy pozaprzełykowe mogą towarzyszyć chorobie refluksowej, a zapalenie zatok może być powikłaniem po chorobie refluksowej; zaburzenia funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku mogą stanowić podstawę choroby refluksowej.
  • Choroby zakaźne mogą powodować nadmierne wypadanie włosów, a choroby pasożytnicze mogą wiązać się z dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi i mogą powodować problemy z zajściem w ciążę; cysty mogą być objawem choroby pasożytniczej.
  • Kleszcze mogą zarażać zapaleniem opon mózgowych; kleszczowe zapalenie mózgu może objawiać się zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i może objawiać się zapaleniem mózgu; choroba meningokokowa charakteryzuje się szybkim narastaniem objawów zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
  • Problemy z ciśnieniem mogą powodować niedotlenienie mózgu, a choroby neurologiczne mogą powodować skurcze mięśni; choroby metaboliczne mogą powodować skurcze mięśni.
  • Zespół niespokojnych nóg może być objawem chorób nerek, a czkawka mocznicowa może być objawem chorób nerek; choroby nerek mogą być przyczyną osteoporozy.
  • Chorowanie na cukrzycę może prowadzić do uszkodzenia nerek, a wędliny mogą zwiększać ryzyko chorób nerek; wędliny mogą zwiększać ryzyko pojawienia się chorób nerek.
  • Nieszczelne jelito może powodować bóle głowy, a szczelne jelita mogą zapobiegać ogólnoustrojowym stanom zapalnym organizmu.
  • Otyłości może towarzyszyć bezdech senny, osoby otyłe mogą cierpieć na bezdech senny, a problemy ze snem mogą być objawem demencji; choroba może zwiększać zapotrzebowanie na sen, a sen może zwalczać choroby.
  • Częste zmiany nastroju mogą być objawem demencji, a problemy z utrzymywaniem uwagi przez dłuższy czas mogą być objawem demencji; dorośli z autyzmem mogą unikać kontaktu wzrokowego podczas rozmowy.
  • Mdłości mogą być objawem choroby żołądka, a ogonki z czereśni mogą pobudzać trawienie i mogą przyspieszać metabolizm.
  • Ogonki z czereśni mogą wykazywać działanie moczopędne i mogą wykazywać działanie przeciwobrzękowe; mogą wykazywać działanie oczyszczające.
  • Ogonki z czereśni mogą wspomagać leczenie dny moczanowej, mogą wykazywać działanie przeciwmiażdżycowe i mogą pozytywnie wpływać na układ krążenia dzięki dużej zawartości potasu; mogą wykazywać działanie przeciwnowotworowe ze względu na zawartość antocyjanów.
  • Ogonki z czereśni mogą wspomagać leczenie zapalenia dróg moczowych i mogą wykazywać działanie uspokajające; ogonki z czereśni mogą zwalczać zaparcia.
  • Osoby otyłe mogą cierpieć na choroby zwyrodnieniowe stawów i mogą cierpieć na schorzenia pęcherzyka żółciowego także z powodu przewlekłego obciążenia metabolizmu; otyłość brzuszna może być objawem choroby metabolicznej.
  • Niedobór selenu może skutkować zwiększonym ryzykiem uszkodzenia mózgu, a problemy z wątrobą mogą powodować zmiany nastroju; pękające naczynka na nosie mogą wskazywać na problemy z układem krążenia.
  • Orzechy macadamia mogą zapobiegać chorobom układu krążenia, a owoc głogu może być polecany przy chorobie wieńcowej.
  • Objawem owsików może być świąd w okolicach odbytu, a otyłość może zwiększać ryzyko pojawienia się choroby refluksowej.
  • Astma może być chorobą zapalną dróg oddechowych; limfocyty mogą walczyć z chorobami.
  • Często pojawiający się jęczmień na oku może być objawem przeciążonej wątroby.
  • Zaniżone zalecenia żywieniowe powodują choroby.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu