Produkty o niskiej wartości żywieniowej

Produkty o niskiej wartości żywieniowej to takie, które zawierają minimalne ilości składników odżywczych niezbędnych dla organizmu, takich jak witaminy, minerały, białka, tłuszcze i węglowodany złożone. Charakteryzują się one często wysoką zawartością kalorii pochodzących głównie z cukrów prostych, tłuszczów nasyconych lub soli, przy jednoczesnym niskim udziale substancji odżywczych. Do tej grupy zalicza się zwykle żywność przetworzoną, słodycze, fast foody oraz napoje słodzone. Produkty te nie dostarczają organizmowi składników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania i regeneracji.

Produkty o niskiej wartości żywieniowej dostarczają niewielu cennych składników w stosunku do swojej kaloryczności. Często wiąże się je z wysokim stopniem przetworzenia, mniejszym uczuciem sytości oraz niekorzystnym wpływem na masę ciała i zdrowie metaboliczne.

Wartość odżywcza produktów

Niska wartość odżywcza może dotyczyć zarówno pojedynczych produktów, jak i sposobu ich oceny.

Produkty seropodobne mogą oznaczać się niską wartością żywieniową.
Produkt typu kanapka mleczna może oznaczać się niską wartością żywieniową.
Płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej.
Produkty mleczne smakowe mogą mieć niższą wartość odżywczą niż naturalne produkty mleczne.
Zabielacze do kawy w proszku oznaczają się niską wartością żywieniową.
Jogurty owocowe mogą zawierać niewielką ilość owoców.
Ser topiony może oznaczać się niską wartością żywieniową.
Wafle ryżowe mogą charakteryzować się niską zawartością błonnika.
Produkty z białej mąki mogą działać śluzotwórczo.
System Nutri-Score może zaniżać wartość produktów tłuszczowych oraz zaniżać ocenę produktów naturalnych. Może także promować produkty light.
Produkty określane jako „fit” mogą zawierać cukier.

Przetworzona żywność

Przetworzona żywność obejmuje produkty o różnym stopniu przetworzenia, od prostych wyrobów po żywność wysokoprzetworzoną.

Produkty przetworzone mogą mieć wydłużoną datę spożycia, zawierać cukier, wzmacniacze smaku oraz tłuszcze trans.
Ser topiony jest produktem wysokoprzetworzonym.
Produkty przetworzone mogą uzależniać, a uzależniająco mogą działać także produkty zawierające cukier.
Produkty na bazie słodziku mogą nadal powodować wyrzut dopaminy u osób uzależnionych od produktów wysokoprzetworzonych.
Odżywianie niskowęglowodanowe może pomóc wyeliminować uzależnienie od żywności przetworzonej.
Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu wolnych rodników i mieć działanie śluzotwórcze.
Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać występowaniu depresji.
Nutri-Score może promować produkty przetworzone.

Składniki odżywcze

Produkty o niskiej wartości żywieniowej mogą dostarczać mniej wybranych składników odżywczych niż ich mniej przetworzone odpowiedniki.

Produkty przetworzone mogą zawierać mniej witamin, białka oraz składników mineralnych.
Mogą też dostarczać mniej tłuszczu, choć jego ilość zależy od rodzaju produktu i sposobu przetworzenia.
Produkty light mogą zawierać mniej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach niż produkty pełnotłuste.

Masa ciała i metabolizm

Produkty o niskiej wartości żywieniowej mogą wpływać na apetyt, masę ciała i gospodarkę glukozowo-insulinową.

Spożywanie takich produktów może powodować częstsze odczuwanie głodu.
Produkty light mogą przyczyniać się do otyłości.
Żywność ultraprzetworzona może być przyczyną otyłości, a produkty przetworzone mogą zwiększać masę ciała.
Spożywanie produktów wysokoprzetworzonych może powodować otyłość, podobnie jak wybieranie żywności wysokoprzetworzonej.
Dieta zawierająca przetworzoną żywność może powodować otyłość.
Eliminacja produktów wysoko przetworzonych może zmniejszać otyłość.
Zmniejszenie spożycia produktów bogatych w tłuszcze trans może prowadzić do zmniejszenia otyłości.
Ograniczanie produktów z przetworzonego zboża może prowadzić do zmniejszenia otyłości brzusznej, a eliminacja z diety produktów obfitujących w tłuszcze nasycone może zmniejszać otyłość brzuszną.
Słodkie produkty na śniadanie mogą prowadzić do insulinooporności.
Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać występowaniu cukrzycy typu II.
Słodkie produkty mogą zwiększać poziom glukozy we krwi i powodować wydzielanie insuliny.
Podwyższony kortyzol może zwiększać apetyt na słodkie produkty.

Serce i cholesterol

Wybór żywności wysoko przetworzonej może sprzyjać występowaniu chorób serca.

Produkty przetworzone mogą zwiększać poziom trójglicerydów we krwi, natomiast ograniczenie ich spożycia może ten poziom obniżać.
Unikanie produktów wysoko przetworzonych może chronić przed zawałem serca, ponieważ ich spożywanie może zwiększać ryzyko zawału.

Odporność i stan zapalny

Produkty o niskiej wartości żywieniowej mogą wpływać na odporność oraz nasilenie procesów zapalnych w organizmie.

Wysoko przetworzona żywność może obniżać odporność.
Produkty wysokoprzetworzone mogą nasilać stan zapalny w organizmie, natomiast rezygnacja z produktów przetworzonych może zmniejszać stany zapalne.
Mało przetworzona żywność może wspierać odporność.
Niezdrowa żywność może nasilać stres oksydacyjny.

Skóra i samopoczucie

Produkty o niskiej wartości żywieniowej mogą wpływać na kondycję skóry i samopoczucie.

Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu trądziku, podobnie jak produkty bogate w szkodliwe tłuszcze utwardzone.
Produkty smażone mogą sprzyjać utracie kolagenu.
Ograniczenie spożycia produktów o wysokim indeksie glikemicznym może łagodzić stany zapalne przy trądziku, a zmniejszenie ilości spożywanych węglowodanów może pomagać ograniczać zmiany trądzikowe.
Wysoko przetworzona żywność może prowadzić do zwiększenia poziomu stresu i zaostrzać zaburzenia lękowe.

Jakość i bezpieczeństwo żywności

Produkty o niskiej wartości żywieniowej mogą różnić się nie tylko zawartością składników odżywczych, lecz także jakością i bezpieczeństwem.

Niskiej jakości kawa może być zanieczyszczona pestycydami.

Diety i wybory żywieniowe

Wybory żywieniowe mogą sprzyjać ograniczeniu produktów o niskiej wartości żywieniowej.

Dieta przeciwzapalna może zakładać ograniczenie spożycia produktów wysokoprzetworzonych.
Przygotowywanie posiłków w domu może pomagać ograniczać spożycie żywności przetworzonej.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Produkty o niskiej wartości żywieniowej, zwłaszcza żywność przetworzona, mogą prowadzić do chorób żołądka.

Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać występowaniu wyższej śmiertelności.
Częste spożywanie żywności przetworzonej może powodować szybkie przekroczenie bezpiecznych limitów spożycia.

Pozostałe zastosowania

Ograniczenie zup na bazie tłustych mięs może zmniejszać produkcję kwasu żołądkowego.

Dotyczy to przede wszystkim zmniejszenia udziału takich zup w diecie.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.