Regulacja układu hormonalnego

Regulacja układu hormonalnego obejmuje współdziałanie gruczołów, hormonów i narządów odpowiedzialnych za przemianę materii, stres, sen oraz funkcje rozrodcze. Bywa wiązana ze stylem życia, odżywianiem, rytmem dobowym i ogólnym stanem organizmu.

Kortyzol i stres

Kortyzol jest hormonem związanym z reakcją organizmu na stres, a jego nadmiar lub niedobór może wiązać się z różnymi objawami i czynnikami zewnętrznymi.

  • Stres może powodować wyrzut kortyzolu, a przewlekły stres może prowadzić do zaburzeń hormonalnych.
  • Podwyższony poziom kortyzolu może wynikać z nadwagi, spożywania alkoholu, obniżonego poziomu testosteronu lub gruczolaka przysadki.
  • Zbyt długie wydzielanie kortyzolu może zwiększać predyspozycje do infekcji.
  • Wysoki poziom kortyzolu może objawiać się nadmiernym apetytem i szczupłością kończyn, a także wykwitami skórnymi.
  • Może również zwiększać poziom kwasów żołądkowych, sprzyjać zgadze i prowadzić do refluksu.
  • Wysoki kortyzol może hamować przyswajanie wapnia oraz objawiać się nadmiernym wydalaniem moczu.
  • Zbyt mała ilość kortyzolu we krwi może wywoływać zawroty głowy, osłabienie mięśni, niskie ciśnienie i wahania nastroju. Taki poziom może także wskazywać na gruźlicę.
  • Sen może regulować poziom kortyzolu, a poranne światło może obniżać jego poziom w ciągu dnia. Słońce może pomagać zmniejszać kortyzol i regulować gospodarkę kortyzolowo-melatoninową.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady może zmniejszać ilość wydzielanego kortyzolu, podobnie jak picie herbaty z rumianku może wpływać na jego obniżenie.
  • Uziemianie może regulować wydzielanie kortyzolu, natomiast wzmożona aktywność fizyczna może pobudzać jego wydzielanie.

Melatonina i rytm dobowy

Melatonina pomaga organizmowi dostosować się do cyklu światła i ciemności, który wyznacza rytm dobowy.

  • Ciemność w pokoju może sprzyjać wydzielaniu melatoniny.
  • Kortyzol jest hormonem przeciwstawnym melatoninie, dlatego ich działanie wiąże się z odmiennymi porami aktywności organizmu.
  • Witamina B5 może regulować rytm dobowy.
  • Melatonina może poprawiać funkcję dolnego zwieracza przełyku, a tym samym pomagać w leczeniu refluksu.
  • Może także zapobiegać przerzutom nowotworowym.

Hormony płciowe kobiet

Zaburzenia równowagi hormonów płciowych mogą wiązać się z problemami menstruacyjnymi wynikającymi z nieprawidłowych proporcji estradiolu i progesteronu oraz z bólami miesiączkowymi wywołanymi zmianami hormonalnymi.

  • Spadek estrogenu może zwiększać ryzyko osteoporozy, a zbyt wysokie stężenie estrogenów może obniżać libido. Obniżony popęd seksualny u kobiet może być również wynikiem zaburzeń hormonalnych.
  • Prawidłowe stężenie witaminy D może pomagać regulować cykl miesięczny. Na cykl miesiączkowy mogą wpływać także jod, cynk, niepokalanek pospolity, niepokalanek mnisi, nagietek lekarski, koniczyna czerwona, krwawnik i jasnota biała.
  • Jod może regulować poziom estrogenu u kobiet, a selen może wpływać na pracę receptorów estrogenowych. Szałwia może obniżać poziom estrogenów.
  • Czerwona koniczyna może wpływać na równowagę hormonalną. Równowagę hormonów płciowych mogą wspierać także cynamon, jarmuż, szczególnie w odniesieniu do estrogenów, jagody oraz brokuły. Spożywanie wodorostów może korzystnie wpływać na poziom estradiolu.
  • Jagody, truskawki i maliny mogą pomagać w normalizacji poziomu progesteronu. Poziom progesteronu może spadać po porodzie, a jego obniżenie może powodować zaburzenia owulacji.
  • Niepokalanek pospolity może obniżać poziom prolaktyny. Cynamon może wyrównywać oraz ograniczać syntezę testosteronu u kobiet, natomiast herbata matcha może regulować poziom testosteronu. Aktywność fizyczna może podnosić poziom tego hormonu.
  • Utrzymanie prawidłowego estradiolu może zmniejszać zachorowalność na raka sutka, macicy oraz jajników.

Menopauza i terapia hormonalna

W przebiegu menopauzy może dochodzić do obniżenia poziomu estrogenu.

  • Terapia hormonalna może łagodzić objawy menopauzalne.
  • Niedobór estrogenów może sprzyjać częstemu oddawaniu moczu.
  • Po menopauzie może pojawić się wzrost masy ciała.
  • Zanik mięśni po menopauzie może wiązać się ze spadkiem estrogenów.
  • Menopauza może zwiększać podatność na stres.
  • Zachowanie higieny snu może uspokajać przebieg menopauzy.
  • Na przebieg menopauzy może wpływać holistyczne spojrzenie na organizm.
  • Uwarunkowania genetyczne mogą przyczyniać się do przedwczesnej menopauzy.
  • Leczenie hormonalne stosuje się w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych spowodowanych endometriozą.

Metabolizm i insulina

Metabolizm i gospodarka insulinowa wpływają na poziom glukozy, masę ciała oraz odczuwanie głodu.

  • Insulinooporność może powodować zmiany hormonalne, a zaburzenia hormonalne mogą z kolei prowadzić do otyłości.
  • Rozregulowanie układów dopaminowego i serotoninowego może odpowiadać za kompulsywne jedzenie.
  • U kobiet insulinooporność może zwiększać ilość hormonów męskich.
  • Zaburzenia snu mogą zwiększać poziom hormonu głodu oraz prowadzić do rozwoju insulinooporności.
  • Aktywność fizyczna może pomagać regulować poziom glukozy, podobnie jak post przerywany. W czasie menopauzy post przerywany może jednak pogarszać insulinooporność.
  • Wątroba może regulować poziom cukru we krwi, a witamina D może pomagać w regulowaniu jego poziomu.
  • Pokrzywa może regulować poziom glukozy we krwi, natomiast zielona herbata może regulować poziom insuliny.
  • Cynk może regulować poziom cholesterolu.

Ciśnienie i krążenie

Ciśnienie krwi może zmieniać się pod wpływem hormonów oraz składników regulujących pracę układu krążenia.

  • Melatonina może obniżać ciśnienie krwi.
  • Wysoki poziom kortyzolu może sprzyjać pojawieniu się nadciśnienia tętniczego.
  • Magnez, bioflawonoidy i potas mogą regulować ciśnienie krwi.
  • Zaburzenia endokrynologiczne mogą obniżać ciśnienie krwi.

Przysadka, tarczyca i wzrost

Przysadka mózgowa, tarczyca i hormon wzrostu wpływają na gospodarkę wodną oraz rozwój organizmu.

  • Hormony przysadki mózgowej mogą kontrolować wzrost organizmu, a zaburzenia snu mogą prowadzić do spadku poziomu hormonu wzrostu.
  • Cytrulina może zwiększać poziom hormonu wzrostu.
  • Niedobór białka może obniżać poziom hormonów tarczycy oraz hormonów wzrostu.
  • Selen może regulować pracę receptorów estrogenowych i synchronizować tarczycę z organem końcowym.
  • Problemy z przysadką mózgową mogą powodować zatrzymywanie wody.

Skóra, włosy i sylwetka

Równowaga hormonalna może wpływać na wygląd skóry, włosów, paznokci oraz sylwetki.

  • Wysoki poziom kortyzolu może sprzyjać pojawieniu się łysienia i obniżać produkcję kolagenu.
  • Zaburzenia pomiędzy hormonami żeńskimi i męskimi mogą powodować nadmierne wypadanie włosów, podobnie jak inne czynniki hormonalne.
  • Zaburzenia hormonalne mogą pogarszać stan paznokci oraz być przyczyną grzybicy skóry głowy.
  • Zwiększenie stężenia hormonów może powodować łojotokowe zapalenie skóry, a w przypadku niemowląt jego przyczyną mogą być również hormony matki.
  • Problemy hormonalne mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie.
  • Czynniki hormonalne mogą sprzyjać powstawaniu cellulitu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo układu hormonalnego może zależeć zarówno od kontaktu z niektórymi substancjami, jak i od diety oraz stosowanych preparatów.

  • Pestycydy mogą zaburzać gospodarkę hormonalną, a glifosat może zaburzać pracę układu hormonalnego.
  • Mikroplastik może zaburzać równowagę hormonalną. Podobne działanie przypisuje się flatanom oraz hydroksymetyloglicynianowi sodu.
  • Nabiał odtłuszczony może zaburzać gospodarkę hormonalną, ponieważ procesy odtłuszczenia mogą zwiększać koncentrację hormonów zwierzęcych w nabiale.
  • Dieta bogata we fruktozę może sprzyjać rozregulowaniu gospodarki hormonalnej.
  • Antykoncepcja hormonalna może zwiększać krzepliwość krwi, dlatego jej stosowanie wymaga uwzględnienia indywidualnych przeciwwskazań i czynników ryzyka.
  • Ksenoestrogeny mogą powodować nowotwory układu rozrodczego.
  • Przeciwwskazaniem do stosowania szałwii mogą być nowotwory pobudzane przez hormony estrogenne.
  • Hipoalergiczna odżywka sojowa może zaburzać funkcjonowanie układu hormonalnego dziecka.

Wątroba i hormony

Wątroba może odgrywać rolę w utrzymaniu równowagi hormonalnej, gdy funkcjonuje prawidłowo.

  • Zaburzenia hormonalne mogą obciążać wątrobę.
  • Problemy hormonalne mogą być również objawem przeciążonej wątroby.

Rośliny i suplementy hormonalne

Na regulację układu hormonalnego mogą wpływać zarówno rośliny, jak i składniki stosowane w suplementach.

  • Melatonina może wspomagać leczenie nowotworów, a także łagodzić objawy choroby refluksowej.
  • Nasiona kozieradki mogą regulować układ hormonalny, natomiast kozieradka pospolita może podnosić poziom testosteronu u mężczyzn.
  • Olejek z rozmarynu może regulować układ hormonalny.
  • Ostropest plamisty może regulować gospodarkę hormonalną u mężczyzn.
  • Dziurawiec może pomagać wyregulować hormony.
  • Inozytol może pomagać regulować poziom hormonów.
  • Magnez może wpływać na działanie hormonów.
  • Siemię lniane może wspomagać leczenie zaburzeń hormonalnych.
  • Wyciąg z kwiatów czeremchy może wpływać na gospodarkę hormonalną.
  • Napar z kwiatów mniszka może normalizować pracę hormonów.

Pozostałe zastosowania

Na regulację układu hormonalnego wpływają zarówno stan organizmu, jak i codzienne nawyki oraz czynniki środowiskowe.

  • Pasożyty mogą wpływać na działanie układu hormonalnego, a cytokiny prozapalne mogą zaburzać komunikację między hormonami a receptorami.
  • Sen może pomagać regulować poziom testosteronu, natomiast słońce może wspierać regulację hormonów.
  • Niedobór białka może prowadzić do zaburzeń równowagi hormonalnej, a insulinooporność u mężczyzn może zwiększać ilość hormonów żeńskich.
  • Oksytocyna jest hormonem odpowiedzialnym za samopoczucie.
  • Zaburzona gospodarka hormonalna może powodować choroby, dlatego regularne badania krwi mogą pomagać wykrywać problemy hormonalne.
  • Obniżony poziom testosteronu może być powodem częstego oddawania moczu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu