Układ hormonalny

Układ hormonalny to zespół gruczołów dokrewnych, które produkują i wydzielają hormony bezpośrednio do krwi. Hormony to substancje chemiczne pełniące funkcję przekaźników, wpływające na różne procesy fizjologiczne w organizmie. Układ ten współdziała z układem nerwowym, regulując wiele funkcji życiowych i utrzymując homeostazę. Gruczoły dokrewne obejmują między innymi tarczycę, przysadkę mózgową, nadnercza oraz trzustkę.

Układ hormonalny to sieć gruczołów i hormonów regulujących między innymi metabolizm, wzrost, sen, rozrodczość oraz reakcję organizmu na stres. Jego funkcjonowanie bywa wiązane z dietą, stylem życia, cyklem menstruacyjnym i działaniem różnych substancji.

Kortyzol, stres i sen

Kortyzol i melatonina tworzą przeciwstawny układ związany z rytmem dobowym, stresem oraz snem, a melatonina jest hormonem wytwarzanym przez szyszynkę w mózgu i może pełnić funkcję hormonu snu.

  • Słońce może regulować gospodarkę kortyzolowo-melatoninową i pomagać zmniejszać poziom kortyzolu.
  • Sen może regulować poziom kortyzolu, natomiast zaburzenia snu mogą zwiększać poziom hormonu głodu.
  • Przewlekły stres może prowadzić do zaburzeń hormonalnych. Wzmożona aktywność fizyczna może zwiększać wydzielanie kortyzolu, a uziemianie może regulować jego wydzielanie.
  • Podwyższony poziom kortyzolu może prowadzić do refluksu i sprzyjać pojawieniu się zgagi. Może także zwiększać ryzyko rozwoju osteoporozy oraz obniżać libido.
  • Nadwaga może być przyczyną podwyższonego poziomu kortyzolu, a jego wysoki poziom może być rezultatem anoreksji.
  • Obniżony poziom testosteronu może być przyczyną wysokiego poziomu kortyzolu. Podwyższony kortyzol może być związany z menopauzą.
  • Za mała ilość kortyzolu we krwi może wywoływać osłabienie mięśni oraz zawroty głowy.

Cykl, menopauza i płodność

Cykl miesiączkowy, płodność i menopauza wiążą się ze zmianami stężeń hormonów oraz ich wpływem na organizm.

  • Bóle miesiączkowe mogą wynikać ze zmian hormonalnych, sugerować nieprawidłowości hormonalne lub zaburzenia czynnościowe narządu rodnego. Mogą im także towarzyszyć zaburzenia równowagi.
  • Problemy menstruacyjne mogą wynikać z zaburzenia proporcji między stężeniem estradiolu i progesteronu albo z wysokiego poziomu estradiolu.
  • Niepokalanek mnisi może regulować zaburzony cykl miesiączkowy, podobnie jak niepokalanek pospolity. W regulowaniu cyklu mogą pomagać także jod, koniczyna czerwona, nagietek lekarski, kozieradka pospolita, krwawnik, cynk oraz prawidłowe stężenie witaminy D.
  • Czerwona koniczyna może wpływać na równowagę hormonalną. Dziki pokrzyn może pobudzać produkcję progesteronu, a jagody, truskawki i maliny mogą pomagać w normalizacji jego poziomu.
  • Poziom progesteronu może spadać po porodzie, a jego spadek może powodować zaburzenia owulacji. Prawidłowy poziom progesteronu może zapobiegać odrzuceniu ciąży.
  • Zmniejszanie dolegliwości bólowych spowodowanych endometriozą obejmuje leczenie hormonalne. Terapia hormonalna może również łagodzić objawy menopauzalne.
  • Magnez może zmniejszać objawy menopauzy, a holistyczne spojrzenie na organizm może wpływać na jej przebieg. Uwarunkowania genetyczne mogą przyczyniać się do przedwczesnej menopauzy.
  • Menopauza może zmniejszać poziom estrogenu. Zanik mięśni w tym okresie może być związany ze spadkiem estrogenów, a zbyt niskie stężenie estrogenów może sprzyjać powstawaniu anemii. Przy menopauzie może pojawić się także wzrost masy ciała.
  • Złoto koloidalne może mieć korzystny wpływ na układ rozrodczy.

Hormony płciowe i libido

Hormony płciowe wpływają na libido, funkcjonowanie organizmu oraz zdrowie kobiet i mężczyzn.

  • U mężczyzn ostropest plamisty może regulować gospodarkę hormonalną, a kozieradka pospolita może podnosić poziom testosteronu.
  • Sen może pomagać regulować poziom testosteronu, podobnie jak herbata matcha.
  • U mężczyzn insulinooporność może zwiększać ilość hormonów żeńskich, natomiast u kobiet może zwiększać ilość hormonów męskich.
  • Jagody mogą pomagać równoważyć poziom żeńskich hormonów płciowych. Jod może regulować poziom estrogenu u kobiet, a selen może regulować pracę receptorów estrogenowych.
  • Szałwia może obniżać poziom estrogenów. Zbyt duże stężenie estrogenów może natomiast obniżać libido.
  • Obniżony popęd seksualny u kobiet może wynikać z zaburzeń hormonalnych.
  • Hormony płciowe obecne w mleku mogą pobudzać powstawanie trądziku.
  • Utrzymanie prawidłowego estradiolu może zmniejszyć zachorowalność na raka sutka, macicy oraz jajników.

Metabolizm i cukier

Gospodarka cukrowa obejmuje współdziałanie insuliny, wątroby, diety i aktywności fizycznej.

  • Organizm może wytwarzać insulinę w odpowiedzi na podaż cukru.
  • Wątroba może regulować poziom cukru we krwi.
  • Post przerywany może pomagać regulować poziom glukozy, podobnie jak aktywność fizyczna.
  • Insulinooporność może powodować zmiany hormonalne.
  • Zaburzenia hormonalne mogą z kolei prowadzić do otyłości.
  • Dieta bogata we fruktozę może sprzyjać rozregulowaniu gospodarki hormonalnej.

Przysadka, tarczyca i wzrost

Hormony przysadki mózgowej mogą kontrolować wzrost organizmu.

  • Niedobór białka może obniżać poziom hormonów wzrostu, a także hormonów tarczycy.
  • Zaburzenia snu mogą prowadzić do spadku poziomu hormonu wzrostu.
  • Cytrulina może zwiększać poziom hormonu wzrostu, natomiast L-arginina bierze udział w jego syntezie.
  • Niedobór cynku może prowadzić do niedoczynności przysadki mózgowej.
  • Selen może regulować pracę receptorów estrogenowych, synchronizując tarczycę z organem końcowym.
  • Niepokalanek pospolity może obniżać poziom prolaktyny.

Żywienie i naturalne wsparcie

Żywienie i codzienne nawyki mogą wspierać prawidłową równowagę hormonalną organizmu.

  • Nasiona kozieradki, olejek z rozmarynu oraz dziurawiec mogą pomagać regulować układ hormonalny.
  • Prawidłowe funkcjonowanie wątroby może sprzyjać utrzymaniu równowagi hormonalnej, a słońce może pomagać w regulowaniu hormonów.
  • Cynamon może pomagać utrzymać równowagę hormonalną w organizmie kobiety, natomiast jarmuż może wspierać równowagę estrogenów.
  • Niedobór białka może prowadzić do zaburzeń równowagi hormonalnej, a magnez może wpływać na działanie hormonów.
  • Inozytol może pomagać regulować poziom hormonów.
  • Spożywanie brokułów może korzystnie wpływać na gospodarkę hormonalną u kobiet.
  • Siemię lniane może wspomagać leczenie zaburzeń hormonalnych i zawierać antyoksydanty, które normalizują poziom estrogenów we krwi.
  • Napar z kwiatów mniszka może normalizować pracę hormonów, podobnie jak nalewka z jego kwiatów.
  • Ser może zawierać tyrozynę, a tyrozynę mogą zawierać także wodorosty.
  • Kwiaty czeremchy mogą pomagać przy zaburzeniach hormonalnych.

Substancje zaburzające hormony

Substancje zaburzające hormony mogą wpływać na gospodarkę hormonalną, komunikację między hormonami a receptorami oraz funkcjonowanie układu hormonalnego.

  • Pestycydy, glifosat, bisfenol A, kwas perfluorooktanowy i mikroplastik mogą zaburzać gospodarkę lub równowagę hormonalną.
  • Hydroksymetyloglicynian sodu może powodować zaburzenia hormonalne, podobnie jak oxybenzone, składnik niektórych preparatów chroniących przed słońcem.
  • Flatany mogą zaburzać gospodarkę hormonalną, a cytokiny prozapalne — komunikację między hormonami a receptorami.
  • Nabiał odtłuszczony może zaburzać gospodarkę hormonalną, ponieważ procesy odtłuszczenia mogą zwiększać koncentrację hormonów zwierzęcych w nabiale.
  • Ksenoestrogeny to związki chemiczne, których budowa może być zbliżona do budowy żeńskich hormonów płciowych, czyli estrogenów. Mogą powodować nowotwory układu rozrodczego oraz zespół policystycznych jajników.
  • Hipoalergiczna odżywka sojowa może zaburzać funkcjonowanie układu hormonalnego dziecka.
  • Ekologiczna hodowla zwierząt może wykluczać szpikowanie zwierząt hormonami wzrostu.

Objawy zaburzeń hormonalnych

Zaburzona gospodarka hormonalna może powodować choroby.

  • Problemy hormonalne mogą obciążać wątrobę, a zarazem bywać objawem jej przeciążenia.
  • Mogą też prowadzić do zatrzymywania wody w organizmie; podobny skutek mogą mieć problemy z przysadką mózgową.
  • Regularne badania krwi mogą pomagać wykrywać problemy hormonalne.
  • Czynniki hormonalne mogą powodować nadmierne wypadanie włosów, także wtedy, gdy dochodzi do zaburzeń równowagi między hormonami żeńskimi i męskimi.
  • Przyczyną cellulitu mogą być czynniki hormonalne.
  • Zaburzenia hormonalne mogą pogarszać stan paznokci oraz być przyczyną grzybicy skóry głowy.
  • Łojotokowe zapalenie skóry może być spowodowane hormonami matki, a zwiększenie stężenia hormonów również może je wywoływać.
  • Częste oddawanie moczu może wiązać się z niedoborem estrogenów lub obniżonym poziomem testosteronu.
  • Zaburzenia endokrynologiczne mogą obniżać ciśnienie krwi.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo stosowania substancji o działaniu hormonalnym zależy od ich wpływu na organizm i źródła pochodzenia.

  • Antykoncepcja hormonalna może zwiększać krzepliwość krwi.
  • Jaja kurze mogą zawierać hormony niebezpieczne dla zdrowia.

Pozostałe zastosowania

Układ hormonalny obejmuje także zależności między hormonami, ciśnieniem krwi oraz działaniem niektórych substancji i organizmów.

  • Pasożyty mogą wpływać na układ hormonalny.
  • Melatonina może obniżać ciśnienie krwi.
  • Oksytocyna jest hormonem odpowiedzialnym za samopoczucie.
  • Wyciąg z kwiatów czeremchy może wpływać na gospodarkę hormonalną.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu