Zarządzanie zdrowiem wątroby

Zarządzanie zdrowiem wątroby obejmuje codzienne nawyki, sposób odżywiania oraz rozpoznawanie czynników, które mogą wpływać na jej funkcjonowanie. Wątroba uczestniczy między innymi w przemianach składników odżywczych, magazynowaniu zapasów i usuwaniu niektórych substancji z organizmu.

Budowa i funkcje wątroby

Hepatocyty to komórki wątroby. Wątroba może magazynować glikogen, a także oczyszczać organizm z toksyn i leków farmakologicznych. Prawidłowe funkcjonowanie wątroby może zapewniać równowagę hormonalną.

  • Wątroba może regulować poziom cukru we krwi oraz magazynować witaminy.
  • Marchew może poprawiać czynność wątroby, a chrzan może usprawniać jej pracę.
  • Fermentowany czarny czosnek może chronić komórki wątroby.

Stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby może dotyczyć także dzieci. Niedobór choliny może sprzyjać jego rozwojowi, natomiast cholina może zmniejszać ryzyko stłuszczenia. Znaczenie mogą mieć również siedzący tryb życia, przewlekły stan zapalny, spożywanie fruktozy, cukru, przetworzonych i nadmiernych ilości węglowodanów, a także nadmiar trójglicerydów i podwyższone stężenie kwasu moczowego; dyslipidemia może zwiększać ryzyko niealkoholowego stłuszczenia wątroby.

  • Zielona herbata może pomagać w stłuszczeniu wątroby, a obniżenie enzymów wątrobowych może wspierać leczenie stłuszczonej wątroby.
  • Ostropest plamisty może zapobiegać stłuszczeniu wątroby, natomiast mniszek lekarski może chronić przed jego rozwojem i ograniczać gromadzenie tłuszczów w wątrobie.
  • Tauryna może zapobiegać stłuszczeniu wątroby i je hamować, a kurkuma, karczochy i dereń jadalny mogą zmniejszać stłuszczenie lub łagodzić jego objawy.
  • Skrobia oporna, zielone warzywa liściaste, nasiona lnu, orzechy włoskie oraz kwasy omega-3 mogą zmniejszać stłuszczenie wątroby lub pomagać w jego leczeniu.
  • Witamina D, witamina E, spirulina i koenzym Q10 mogą zmniejszać stłuszczenie wątroby lub wspierać leczenie jego niealkoholowej postaci.
  • Przebyte wirusowe zapalenie wątroby typu C może zwiększać rozwój stłuszczenia wątroby, a tłuszcz w wątrobie może brać się z cukru.
  • Odtłuszczenie wątroby może wpłynąć na remisję cukrzycy typu 2, natomiast stłuszczenie wątroby może powodować powstawanie zaskórników.

Choroby i powikłania

Chaber bławatek może łagodzić schorzenia wątroby, a ostropest plamisty może zapobiegać jej marskości. Przeciążona wątroba może mieć mniejszą efektywność oczyszczania organizmu.

  • Zaburzenia pracy wątroby mogą prowadzić do otyłości, a otyłość może sprzyjać powstawaniu raka wątroby.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko raka lub innego nowotworu wątroby, natomiast czosnek, goździki i błonnik mogą ograniczać ryzyko jego rozwoju; stłuszczenie wątroby może je zwiększać.
  • Kawa może ograniczać ryzyko włóknienia wątroby, podobnie jak zawarta w niej kofeina, a kombucza może zmniejszać zwłóknienie wątroby. Kofeina zawarta w kawie może także zmniejszać ryzyko marskości wątroby.
  • Kwasy omega-3 mogą zmniejszać ryzyko niewydolności wątroby, a niewydolność wątroby może ograniczać efektywność witaminy D.
  • Chrzan może pomagać w leczeniu kolki wątrobowej.
  • Stłuszczenie wątroby może zwiększać wydalanie litu z moczem.

Objawy i diagnostyka

Regularne badania krwi mogą pomagać wykrywać nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby. Otyłość brzuszna może być objawem stłuszczenia wątroby.

  • Do możliwych objawów przeciążonej wątroby należą trudności z utratą wagi, problemy z trawieniem tłuszczów, problemy hormonalne, nadmierna potliwość, zaburzenia snu oraz bóle głowy.
  • Zmęczenie może towarzyszyć stłuszczeniu wątroby, a przewlekłe zmęczenie — jej przeciążeniu. Senność po jedzeniu może być objawem stłuszczenia wątroby.
  • Opuchnięte kończyny mogą wskazywać na stłuszczenie wątroby, natomiast puchnięcie nóg może być objawem marskości wątroby.
  • Swędzenie kończyn może występować przy stłuszczeniu wątroby, a niespodziewanie pojawiająca się niedoczynność tarczycy może być jego objawem.
  • Osłabienie funkcji wątroby może zwiększać chęć na kwaśne potrawy. Wysoki poziom witaminy B12 może sugerować zaburzenia pracy wątroby.

Dieta i styl życia

Kawa może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby, a także bywać stosowana profilaktycznie przy zapobieganiu przewlekłym chorobom wątroby i ograniczać ryzyko marskości. Regularne spożywanie alkoholu może prowadzić do chorób wątroby. Tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko i powodować rozwój stłuszczenia wątroby.

  • Post przerywany oraz dieta imitująca post mogą spowalniać starzenie komórek wątroby, a dieta imitująca post może także usuwać tłuszcz z wątroby.
  • Dieta ketogeniczna może zmniejszać stopień niealkoholowego stłuszczenia wątroby.
  • Redukcja masy ciała może zmniejszać ilość tłuszczu w wątrobie, natomiast nadmierna masa ciała może powodować niealkoholowe stłuszczenie wątroby.
  • Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby, a włączenie do diety kwasów omega może pomagać ograniczyć jej stłuszczenie.
  • Cukier może sprzyjać stłuszczeniu wątroby, a fruktoza może zaburzać jej pracę i zwiększać produkcję lipidów w wątrobie.
  • Słodkie napoje mogą przyczyniać się do stłuszczenia wątroby, a nadmiar soli w diecie może doprowadzić do rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby.
  • Warzywa liściaste mogą wspomagać funkcjonowanie wątroby. Buraki oraz zakwas z buraków mogą wspomagać jej pracę.
  • Gorzka czekolada może poprawiać zdrowie wątroby.

Rośliny i suplementy

Lilak pospolity może wspierać pracę wątroby, a glistnik jaskółcze ziele może pomagać w jej oczyszczaniu. Ostropest plamisty może wspomagać działanie wątroby, natomiast podagrycznik może wspierać jej funkcjonowanie. Czerwona koniczyna może zmniejszać obciążenie wątroby.

  • Łopian, szałwia, lnica pospolita, żarnowiec miotlasty, kocanka piaskowa, dzika róża, berberyna i babka zwyczajna mogą być pomocne w leczeniu chorób wątroby, także przebiegających ze stanem zapalnym.
  • Substancje gorzkie zawarte w mniszku lekarskim mogą wspierać funkcjonowanie wątroby, a napar z mniszka może wspomagać jej oczyszczanie. Mniszek może także chronić przed marskością wątroby oraz łagodzić objawy wirusowego zapalenia wątroby typu B.
  • Korzeń mniszka lekarskiego może wspomagać regenerację wątroby przy niealkoholowym i alkoholowym uszkodzeniu.
  • Nalewki z gałązek i kory lilaka mogą pomagać przy problemach ze stłuszczeniem wątroby.
  • Ostropest plamisty może pomagać w leczeniu przewlekłego i wirusowego zapalenia wątroby. Sylimaryna może poprawiać funkcje wątroby oraz zmniejszać stopień jej stłuszczenia.
  • Probiotyki mogą zmniejszać stłuszczenie wątroby, a inulina może chronić przed jego rozwojem. Kwas ursolowy, olej lniany i cynamon mogą zmniejszać stłuszczenie wątroby.
  • L-karnityna może poprawiać funkcjonowanie wątroby oraz zmniejszać gromadzenie się w niej tłuszczu. Kwasy omega-3 i kwas omega mogą usprawniać jej pracę.
  • Berberyna może przywracać prawidłowy poziom prób wątrobowych przy stłuszczeniu wątroby oraz pomagać obniżać aktywność enzymu ALAT.
  • Kombucza może łagodzić stan zapalny wątroby i wspomagać jej regenerację przy stłuszczeniu. Witamina E może łagodzić stan zapalny w wątrobie.
  • Traganek błoniasty, cynk i propolis mogą hamować lub zmniejszać zwłóknienie wątroby, a kurkumina może ograniczać ten proces.
  • Kurkuma może wspierać oczyszczanie wątroby oraz jej regenerację. Seler, jagody i spirulina mogą stymulować albo wspierać regenerację wątroby.
  • Rzeżucha może wpływać ochronnie na komórki wątroby, a zawarte w niej antyoksydanty mogą naprawiać uszkodzenia wątroby. Awokado może chronić komórki wątroby przed uszkodzeniem.
  • Żurawina, rozmaryn, czosnek, topinambur, chlorella, kalafior, brukselka, kapusta i bataty mogą wspomagać oczyszczanie wątroby.
  • Napar z forsycji może regulować pracę wątroby, pokrzywa może wspomagać jej funkcjonowanie i pracę, a związki zawarte w jej liściach mogą wspierać wątrobę. Hibiskus może poprawiać jej funkcje. Zawiera antocyjany. Spożywanie mięty może pobudzać działanie wątroby.
  • N-acetylocysteina może wspierać funkcje wątroby, a cynk może zmniejszać rozwój chorób wątroby.
  • Karczoch może wspierać zdrowie wątroby, matcha może wspierać jej zdrowie, a buraki mogą zmniejszać odkładanie się ołowiu w wątrobie.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Metale ciężkie mogą powodować uszkodzenia wątroby, a antymon może uszkadzać jej komórki. Picie piwa może prowadzić zarówno do stłuszczenia wątroby, jak i do marskości wątroby. Spożywanie napojów energetycznych może prowadzić do uszkodzenia wątroby.

  • Spożycie syropu glukozowo-fruktozowego może zwiększać ryzyko niealkoholowego stłuszczenia wątroby.
  • Niewydolność wątroby może być przeciwwskazaniem do stosowania diety keto.
  • Aronia może zapobiegać uszkodzeniom wątroby wywołanym przez metale ciężkie.
  • Aldehyd octowy może powodować nowotwór wątroby.

Pozostałe zastosowania

Oczyszczanie wątroby może skutkować lepszymi efektami podczas odchudzania.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu