Zdrowie wątroby

Wątroba jest narządem odpowiedzialnym między innymi za przemiany składników odżywczych, magazynowanie zapasów oraz neutralizowanie części szkodliwych substancji. Jej prawidłowe funkcjonowanie bywa wiązane ze stylem życia, dietą i ogólnym stanem zdrowia.

Budowa i funkcje wątroby

Wątroba uczestniczy w oczyszczaniu organizmu z toksyn oraz leków farmakologicznych. Jej przeciążenie może zmniejszać efektywność tych procesów. Magazynuje również glikogen i może regulować poziom cukru we krwi.

  • Hepatocyty to komórki wątroby.
  • Wątroba może magazynować witaminy.
  • Prawidłowe funkcjonowanie wątroby może zapewniać równowagę hormonalną.
  • Niewydolność wątroby może ograniczać efektywność witaminy D.

Stłuszczenie wątroby

Niedobór choliny może sprzyjać stłuszczeniu wątroby. Spożywanie fruktozy może być jego przyczyną, podobnie jak słodkie napoje i cukier. Picie kawy może natomiast zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby.

  • Tłuszcze trans mogą powodować stłuszczenie wątroby i zwiększać ryzyko jego wystąpienia.
  • Przetworzone węglowodany, nadmiar soli, nadmierna masa ciała, nadmiar trójglicerydów, podwyższone stężenie kwasu moczowego, siedzący tryb życia oraz przewlekły stan zapalny mogą sprzyjać stłuszczeniu wątroby.
  • Kwasy EPA i DHA, a także kwasy omega, mogą chronić wątrobę przed stłuszczeniem lub pomagać je zmniejszać.
  • Siemię lniane i nasiona lnu mogą zmniejszać stłuszczenie wątroby.
  • Zielona herbata, kurkuma, skrobia oporna, witamina D i tauryna mogą pomagać zmniejszać stłuszczenie wątroby lub mu zapobiegać.
  • Ostropest plamisty i mniszek lekarski mogą chronić przed stłuszczeniem wątroby.
  • Kombucza może wspomagać regenerację wątroby przy stłuszczeniu, a dereń jadalny może łagodzić jego objawy.
  • Obniżenie enzymów wątrobowych może pomagać w leczeniu stłuszczonej wątroby, a odtłuszczenie wątroby może wpływać na remisję cukrzycy typu 2.
  • Stłuszczenie wątroby może dotyczyć dzieci, szczególnie dzieci z otyłością.
  • Otyłość brzuszna może być objawem stłuszczonej wątroby, podobnie jak niespodziewanie pojawiająca się niedoczynność tarczycy.
  • Stłuszczenie wątroby może powodować powstawanie zaskórników.
  • Przebyte wirusowe zapalenie wątroby typu C może zwiększać rozwój stłuszczenia wątroby.

Zwłóknienie i marskość

Ostropest plamisty zapobiega marskości wątroby. Kawa może ograniczać ryzyko włóknienia wątroby.

  • Kombucza, tragank błoniasty, kurkumina oraz pestki winogron mogą zmniejszać lub hamować zwłóknienie wątroby.
  • Cynk może hamować zwłóknienie wątroby, a jego niedobór może sprzyjać powstawaniu marskości wątroby.
  • Mniszek lekarski może chronić przed marskością wątroby.

Rak wątroby

Kawa może zmniejszać ryzyko rozwoju raka wątroby. Otyłość może sprzyjać powstawaniu tego nowotworu, a stłuszczenie wątroby może zwiększać ryzyko jego rozwoju.

  • Czosnek może zmniejszać ryzyko raka wątroby.
  • Błonnik może zmniejszać ryzyko raka wątroby.
  • Goździki mogą hamować rozwój raka wątroby.

Objawy i diagnostyka

Mgła mózgowa może być objawem przeciążonej wątroby. Regularne badania krwi mogą pomagać wykryć nieprawidłowości wątroby.

  • Osłabienie funkcji wątroby może zwiększać chęć na kwaśne potrawy, a także powodować bóle głowy.
  • Przeciążona wątroba może wiązać się z trudnościami w utracie wagi, problemami z trawieniem tłuszczów, brakiem poczucia regeneracji po długim śnie, nadmierną potliwością i problemami hormonalnymi.
  • Zmęczenie może być objawem stłuszczonej wątroby, a przewlekłe zmęczenie — objawem przeciążonej wątroby.
  • Stłuszczenie wątroby może przyczyniać się do wybudzeń w nocy, powodować senność po jedzeniu oraz wiązać się ze swędzeniem kończyn, opuchniętymi kończynami i pajączkami żylnymi.
  • Zaburzenia snu mogą być objawem przeciążonej wątroby.
  • Wysoki poziom witaminy B12 może sugerować zaburzenia pracy wątroby.
  • Siwe włosy mogą być objawem osłabionej wątroby.
  • Puchnięcie nóg może być objawem marskości wątroby.

Dieta i styl życia

Regularne spożywanie alkoholu może prowadzić do chorób wątroby. Jej obciążeniu może sprzyjać także duża ilość tłuszczów trans, cukru oraz nadmiar węglowodanów w diecie. Cukier i dieta bogata we fruktozę mogą dodatkowo sprzyjać stłuszczeniu wątroby, a przewlekły stres może ją obciążać.

  • Redukcja masy ciała może zmniejszać ilość tłuszczu w wątrobie.
  • Post przerywany oraz dieta imitująca post mogą spowalniać starzenie komórek wątroby, a dieta imitująca post może także usuwać tłuszcz z wątroby.
  • Zielone warzywa liściaste mogą wspomagać funkcjonowanie wątroby i zmniejszać jej stłuszczenie.
  • Marchew może poprawiać czynność wątroby, chrzan może usprawniać jej pracę, a awokado może chronić komórki wątroby przed uszkodzeniem.
  • Bataty, kapusta i brukselka mogą pomagać w oczyszczaniu wątroby, a oczyszczanie wątroby może skutkować lepszymi efektami podczas odchudzania.
  • Rzeżucha zawiera znaczne ilości antyoksydantów, które mogą naprawiać uszkodzenia wątroby, natomiast zakwas z buraków może wspomagać jej pracę, a buraki mogą zmniejszać odkładanie się ołowiu w wątrobie.
  • Gorzka czekolada może poprawiać zdrowie wątroby, a picie kawy może zmniejszać ryzyko marskości wątroby.

Zioła i suplementy

Lilak pospolity może wspierać pracę wątroby, a chaber bławatek może łagodzić jej schorzenia. Glistnik, nazywany także jaskółczym zielem, może pomagać w oczyszczaniu wątroby. Czerwona koniczyna może zmniejszać obciążenie wątroby. Ostropest plamisty może wspomagać działanie wątroby.

  • Spirulina może chronić i wspierać regenerację wątroby, a także obniżać poziom ALAT oraz zmniejszać stłuszczenie wątroby.
  • Olej z czarnuszki może działać ochronnie na wątrobę, natomiast szczawik zajęczy może pomagać w jej regeneracji.
  • Kombucza może działać detoksykująco na wątrobę i łagodzić jej stan zapalny.
  • Zielona herbata, jagody goji, resweratrol, rzeżucha, gorycze, fermentowany czarny czosnek oraz witamina E mogą działać ochronnie na wątrobę lub jej komórki.
  • Podagrycznik może wspierać funkcjonowanie wątroby, a L-karnityna, N-acetylocysteina i kwasy omega-3 mogą wspierać lub usprawniać jej pracę.
  • Pokrzywa może wspomagać funkcjonowanie i pracę wątroby, a związki zawarte w jej liściach mogą wspierać ten narząd.
  • Rozmaryn, chlorella, kurkuma, kalafior, topinambur, napar z mniszka lekarskiego, czosnek, żurawina, goździki oraz wyciąg z nawłoci mogą wspomagać oczyszczanie lub detoksykację wątroby.
  • Olejowy macerat z kocanki może być stosowany jako siedmiodniowa kuracja na czczo w celu oczyszczenia wątroby.
  • Fiołek trójbarwny, jagody, seler oraz kurkuma mogą wspomagać regenerację wątroby.
  • Mniszek lekarski może wspierać funkcjonowanie wątroby dzięki zawartym w nim substancjom gorzkim, a jego korzeń może wspomagać regenerację wątroby przy niealkoholowym stłuszczeniu wątroby.
  • Karczoch może wspierać zdrowie wątroby, natomiast jego spożywanie może także zmniejszać jej stłuszczenie.
  • Szałwia, łopian, lnica pospolita, kocanka piaskowa, babka zwyczajna, żarnowiec miotlasty oraz napar z forsycji mogą być stosowane przy chorobach wątroby lub wspierać jej funkcjonowanie.
  • Sylimaryna może poprawiać funkcje wątroby i zmniejszać stopień jej stłuszczenia, a ostropest plamisty może zapobiegać stłuszczeniu wątroby.
  • Probiotyki mogą zmniejszać stłuszczenie wątroby, a cholina, inulina, tauryna, kwas ursolowy, koenzym Q10, berberyna i kwasy omega-3 mogą ograniczać stłuszczenie lub wspierać jego leczenie.
  • Hibiskus może poprawiać funkcje wątroby dzięki zawartości antocyjanów.
  • Żarnowiec miotlasty może być stosowany w leczeniu wątroby, a propolis może zmniejszać jej zwłóknienie.
  • Tran z wątroby dorsza może dostarczać witaminę A, a mięta może pobudzać działanie wątroby.

Żółć i trawienie

Chrzan może pomagać w leczeniu kolki wątrobowej.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo wątroby może wiązać się z narażeniem na substancje i napoje obciążające ten narząd. Metale ciężkie mogą powodować uszkodzenia wątroby, a antymon może uszkadzać komórki wątroby.

  • Spożywanie napojów energetycznych może prowadzić do uszkodzenia wątroby.
  • Picie piwa może prowadzić do marskości wątroby.
  • Aldehyd octowy może powodować nowotwór wątroby.
  • Stłuszczenie wątroby może zwiększać wydalanie litu z moczem.

Pozostałe zastosowania

Zaburzenia pracy wątroby mogą prowadzić do otyłości. Kwasy omega-3 mogą zmniejszać ryzyko niewydolności wątroby.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu