Kawa ziarnista

Kawa ziarnista to napój przygotowywany z palonych ziaren kawowca, a jej smak i aromat zależą między innymi od odmiany ziaren oraz sposobu palenia i parzenia. Bywa kojarzona z pobudzeniem, codziennymi rytuałami oraz różnorodnymi składnikami bioaktywnymi.

Składniki kawy

Kawa może być źródłem minerałów, a jej picie może zwiększać poziom magnezu w organizmie. Fusy z kawy mogą zawierać magnez.

  • Kawa może zawierać trygonelinę, polifenole, kwas chlorogenowy, metyloksantyny i kofeinę.
  • Nasiona guarany mogą zawierać od czterech do nawet sześciu razy więcej kofeiny niż ziarna kawy.
  • Gorzka czekolada bez cukru może różnić się od kawy proporcjami składników odżywczych.

Energia, metabolizm i wysiłek

Kawa może wspierać sprawność fizyczną i zmniejszać uczucie zmęczenia.

  • Może wzmacniać mięśnie.
  • Bywa zaliczana do naturalnych spalaczy tłuszczu, a czarna kawa może wspomagać odchudzanie.
  • Może zmniejszać otyłość brzuszną i ryzyko cukrzycy.
  • Może wywoływać wydzielanie kortyzolu.
  • Yerba mate może pobudzać słabiej niż kawa.

Mózg, nastrój i koncentracja

Kawa może zmniejszać ryzyko choroby Alzheimera, także u osób z nadciśnieniem, oraz opóźniać degenerację komórek nerwowych w chorobie Parkinsona.

  • Picie kawy może usprawniać pracę mózgu i zwiększać zdolność do zapamiętywania.
  • Kawa może chronić komórki układu nerwowego i poprawiać nastrój.

Sen i czuwanie

Kawa może zmniejszać uczucie senności, a jednocześnie obniżać wydajność snu. Może też utrudniać zasypianie, wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia i skracać całkowity czas snu.

  • Yerba mate może pobudzać dłużej niż kawa.
  • Wypicie kawy tuż przed drzemką może zmniejszyć uczucie zmęczenia po wybudzeniu.

Układ pokarmowy

Picie kawy może sprzyjać refluksowi, a mleko w kawie może obniżać jego nasilenie. Kawa pita na czczo może zwiększać produkcję kwasu solnego. Może też pobudzać ruch jelit i przyspieszać opróżnianie żołądka.

Wątroba i drogi moczowe

Kawa może działać ochronnie na wątrobę oraz ograniczać ryzyko włóknienia i marskości wątroby. Zawarta w niej kofeina może działać moczopędnie.

Ryzyko nowotworów

Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworów jelita grubego, endometrium (trzonu macicy), trzustki, jamy ustnej, wątroby, skóry i mózgu,. Może także zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów, w tym raka jelita grubego, oraz wykazywać działanie przeciwnowotworowe.

Nawodnienie i wchłanianie składników

Kawa może blokować wchłanianie żelaza, a także nawadniać organizm. Może zaburzać wchłanianie wapnia. Spożywana w zbyt dużej ilości może ograniczać wchłanianie potasu.

Wybór i jakość kawy

Świeżo palona kawa ziarnista może być napojem do codziennego spożycia, a kupowanie kawy w ziarnach może dawać większą kontrolę nad jakością produktu.

  • W rozpuszczalnych napojach kawowych cukier albo syrop glukozowo-fruktozowy może znajdować się na pierwszym miejscu w składzie; mogą one też zawierać utwardzony olej palmowy, emulgatory mono- i diglicerydów kwasów tłuszczowych oraz stabilizatory w formie fosforanów.
  • Do kawy można dodawać inulinę oraz zielony kardamon.

Fusy i zastosowania ogrodowe

Fusy z kawy mogą służyć jako nawóz i zawierać miedź, żelazo, potas, cynk, związki azotowe oraz fosfor. W ogrodzie mogą także spulchniać ziemię i zakwaszać glebę, a także służyć do ściółkowania roślin.

  • Napar z kawy może odstraszać nornice.

Krążenie i ciśnienie krwi

Picie kawy może zwiększać przepływ krwi w organizmie. Nawykowe picie może także zmniejszać ryzyko nadciśnienia.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Kawa może zaostrzać wrzody żołądka oraz chorobę Leśniowskiego-Crohna. Picie kawy może też prowadzić do rozdrażnienia i powodować nerwowość.

  • Kawa może zaostrzać wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz zaburzenia lękowe.
  • Picie kawy na pusty żołądek może prowadzić do refluksu i podrażniać żołądek, a mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Kawa może nie służyć osobom o niskiej tolerancji na kofeinę, a spożywanie jej w dużych ilościach może sprzyjać zakwaszeniu organizmu.
  • Ziarna kawy mogą być skażone pleśnią, a kawa niskiej jakości — być zanieczyszczona pestycydami.
  • Kawa rozpuszczalna może zawierać akrylamid i być szkodliwa dla organizmu.
  • Sporadyczne picie kawy może zwiększać ciśnienie.

Pozostałe zastosowania

Kawa może wzmacniać kości i łagodzić ból. Picie jej może także poprawiać czynność płuc, a 3–4 filiżanki dziennie mogą mieć pozytywny wpływ na zdrowie.

  • Picie kawy może pomagać pozbyć się zapachu czosnku.
  • Do kawy można dodawać korzeń maca i kordyceps.
  • Kawa z miodem może łagodzić kaszel.
  • Soda może usuwać osady po kawie i herbacie.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu