Ryzyko nowotworów
Ryzyko nowotworów może zależeć od wielu współwystępujących czynników związanych ze stylem życia, dietą, wiekiem i stanem odżywienia organizmu. Znaczenie może mieć zarówno ograniczanie ekspozycji na czynniki ryzyka, jak i wspieranie codziennych nawyków ochronnych. W praktyce najważniejsze może być całościowe podejście obejmujące sposób odżywiania, masę ciała, sen i poziom aktywności.
Czynniki mogące zwiększać ryzyko
Ryzyko nowotworów może wzrastać wraz z wiekiem 1, przy otyłości 111, siedzącym trybie życia 1, niedoborze snu 1 oraz przy ekspozycji na sztuczne światło w nocy 1.
Dieta o wyższym potencjale ryzyka może:
- obejmować słodzone napoje, które mogą zwiększać ryzyko nowotworu trzustki 2
- zawierać nadmiar cukru 11, wysokie spożycie fruktozy 1 i rafinowane węglowodany 1, co może sprzyjać wzrostowi ryzyka
- opierać się na żywności przetworzonej 1, smażonych potrawach 2, tłuszczach trans 1 i przetworzonym mięsie 1, co może zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów
- uwzględniać przetworzone czerwone mięso, które może zwiększać ryzyko nowotworu trzustki 1
- obejmować alkohol, który może prowadzić do nowotworów 2
Niedobory i zaburzenia stanu odżywienia mogą:
- obejmować niedobór witaminy D, który może zwiększać ryzyko nowotworów 21
- obejmować niski poziom jodu lub niedobór jodu, które mogą zwiększać ryzyko nowotworów 11
- obejmować niedobór kwasu foliowego 1, selenu 1, magnezu 1 i białka 1, co może zwiększać podatność na wybrane choroby nowotworowe
- współwystępować z podwyższonym poziomem trójglicerydów, który może zwiększać ryzyko chorób nowotworowych 1
Czynniki mogące wspierać profilaktykę
Dieta roślinna i składniki ochronne może:
- uwzględniać brokuły, które mogą zmniejszać ryzyko niektórych nowotworów 32
- opierać się na większym spożyciu produktów roślinnych, co może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka 1
- dostarczać błonnika pokarmowego, który może zmniejszać ryzyko nowotworów przewodu pokarmowego 1
- obejmować jabłka, które mogą zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego i ryzyko zgonu z powodu nowotworów 11
- zawierać cebulę 1, likopen 11, siemię lniane 2, kwasy omega-3 1, zieloną herbatę 13 i kurkumę 2, które mogą działać ochronnie
Witamina D może zmniejszać ryzyko zachorowania na nowotwory 2, a jej prawidłowe stężenie może wpływać na zmniejszenie ryzyka chorób nowotworowych 11 i może wiązać się z niższą śmiertelnością 1.
Kawa może:
- zmniejszać ryzyko nowotworu wątroby 11
- zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego 1, trzustki 1, prostaty 1, trzonu macicy 1, mózgu 1, skóry 1 i jamy ustnej 1
- zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów 1
- działać ochronnie częściowo dzięki kofeinie 1
Ograniczenia i praktyczne podejście
Pojedyncze produkty lub składniki mogą nie decydować samodzielnie o ryzyku nowotworów, dlatego większe znaczenie może mieć całokształt stylu życia obejmujący masę ciała, jakość diety, sen, aktywność i ograniczanie alkoholu. W praktyce pomocne może być zwiększanie udziału warzyw, owoców i błonnika, a równocześnie ograniczanie żywności wysoko przetworzonej, nadmiaru cukru oraz przetworzonego mięsa.
To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.