Struktura wątroby

Wątroba jest dużym narządem położonym w górnej części jamy brzusznej, zbudowanym głównie z hepatocytów. Uczestniczy między innymi w przemianach składników odżywczych, magazynowaniu substancji i rozkładzie wielu związków.

Budowa i funkcje wątroby

Wątroba może oczyszczać organizm z toksyn i magazynować glikogen. Gdy jest przeciążona, może mniej skutecznie oczyszczać organizm.

  • Hepatocyty to komórki wątroby.
  • Wątroba może magazynować witaminy, regulować poziom cukru we krwi i oczyszczać organizm z leków farmakologicznych.
  • Zdrowa wątroba może wspierać odchudzanie i efektywnie przetwarzać tłuszcze, a jej prawidłowe funkcjonowanie może zapewniać równowagę hormonalną.
  • Choroby wątroby mogą obniżać poziom glutationu w ciele. Lecytyna zawarta w żółtku może pomagać wątrobie transportować tłuszcz. Podczas metabolizmu etanolu w wątrobie może powstawać aldehyd octowy.

Stłuszczenie i jego przyczyny

Stłuszczenie wątroby wiąże się ze spożywaniem słodkich napojów i cukru. Spożywanie fruktozy może wiązać się ze stłuszczeniem, a jej nadmiar może zwiększać produkcję lipidów w wątrobie i zaburzać pracę wątroby. Także przetworzone i nadmierne ilości węglowodanów oraz tłuszcze trans mogą sprzyjać tej zmianie.

  • Niedobór choliny może sprzyjać stłuszczeniu, a cholina może zmniejszać jego ryzyko. Znaczenie mogą mieć też insulinooporność, cukrzyca typu 2, nadmierna masa ciała, siedzący tryb życia, przewlekły stan zapalny i podwyższone stężenie kwasu moczowego.
  • Stłuszczenie może dotyczyć dzieci, a u dzieci często współwystępuje z otyłością. Ryzyko może zwiększać także przebyte wirusowe zapalenie wątroby typu C, picie piwa oraz nadmiar trójglicerydów. Stłuszczenie może też zwiększać ryzyko wielu chorób metabolicznych.
  • Ostropest plamisty może zapobiegać stłuszczeniu wątroby, a tauryna może zapobiegać stłuszczeniu lub hamować jego rozwój. Kurkuma, witamina D, probiotyki i nasiona lnu mogą zmniejszać stłuszczenie, a inulina może chronić przed nim.
  • L-karnityna może zmniejszać gromadzenie się tłuszczu w wątrobie, a obniżenie enzymów wątrobowych może pomóc w leczeniu stłuszczonej wątroby.

Dieta i styl życia

Picie kawy może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby, a regularne spożywanie alkoholu może prowadzić do chorób wątroby. Skrobia oporna może zmniejszać stłuszczenie wątroby, a dieta imitująca post może usuwać tłuszcz z wątroby, wspomagać regenerację wątroby i spowalniać starzenie jej komórek. Podobne działanie może mieć post przerywany.

  • Redukcja masy ciała może zmniejszać ilość tłuszczu w wątrobie.
  • Zaburzenia pracy wątroby mogą prowadzić do otyłości.

Rośliny i składniki wspierające wątrobę

Lilak pospolity, podagrycznik, L-karnityna, substancje gorzkie zawarte w mniszku lekarskim, pokrzywa, dziurawiec, chrzan, N-acetylocysteina, kwas omega, sylimaryna, kwasy omega-3, zakwas z buraków, karczoch i hibiskus mogą wspierać funkcjonowanie wątroby. Hibiskus zawiera antocyjany. Glistnik (jaskółcze ziele) może pomagać w oczyszczaniu wątroby, chaber bławatek może łagodzić schorzenia wątroby, a ostropest plamisty może wspierać działanie wątroby i pomagać w leczeniu przewlekłego zapalenia. Czerwona koniczyna może zmniejszać obciążenie wątroby.

  • Buraki mogą wspomagać pracę wątroby i zmniejszać odkładanie się ołowiu w wątrobie; warzywa liściaste mogą wspomagać funkcjonowanie wątroby, a marchew może poprawiać jej czynność.
  • Jagody i seler mogą wspierać regenerację wątroby. Kurkuma i spirulina mogą wspierać jej regenerację, a także wspomagać oczyszczanie wątroby. Kombucza może wspomagać regenerację wątroby przy stłuszczeniu i łagodzić jej stan zapalny.
  • Brukselka, bataty, kapusta, czosnek, rozmaryn, topinambur, chlorella, napar z mniszka lekarskiego i kalafior mogą wspomagać oczyszczanie wątroby. Żurawina może wspomagać detoksykację wątroby, a spirulina niebieska może wspomagać oczyszczanie wątroby z metali ciężkich.
  • Mniszek lekarski może chronić przed stłuszczeniem wątroby, ograniczać gromadzenie tłuszczów w jej obrębie i chronić przed marskością. Zielona herbata może pomagać przy stłuszczeniu wątroby, a spirulina może zmniejszać jej stłuszczenie.
  • Rzeżucha może chronić komórki wątroby, a zawarte w niej antyoksydanty mogą naprawiać uszkodzenia wątroby. Kwasy omega-9 i fermentowany czarny czosnek mogą chronić komórki wątroby.
  • Glutation może poprawiać pracę wątroby u osób z niealkoholowym stłuszczeniem wątroby. Babka zwyczajna może pomagać w chorobach wątroby przebiegających ze stanem zapalnym.
  • Łopian, lnica pospolita, szałwia i kocanka piaskowa mogą wspierać leczenie chorób wątroby. Żarnowiec miotlasty może być stosowany w leczeniu wątroby.
  • Propolis i kurkumina mogą zmniejszać zwłóknienie wątroby, a cynk może zmniejszać rozwój chorób wątroby.
  • Napar z forsycji może regulować pracę wątroby, a herbata matcha może wspierać zdrowie wątroby.

Objawy i diagnostyka chorób wątroby

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby może przez długi czas nie dawać konkretnych objawów. Otyłość brzuszna i mgła mózgowa mogą towarzyszyć stłuszczeniu lub przeciążeniu wątroby.

  • Do możliwych objawów choroby wątroby należą tętniaki, tłuszczaki, krwawienie dziąseł i suchość skóry, a przy stłuszczeniu także opuchnięte kończyny, swędzenie kończyn i pajączki żylne.
  • Wśród innych możliwych objawów są zmęczenie, mdłości po posiłku, problemy z trawieniem tłuszczów, trudności z utratą wagi, senność po jedzeniu i nadmierna potliwość.
  • Stłuszczenie wątroby może wiązać się z powstawaniem zaskórników, wybudzeniami w nocy i niespodziewaną niedoczynnością tarczycy, a przeciążona wątroba z zaburzeniami snu. Złość i gniew mogą towarzyszyć chorej wątrobie, a osłabienie jej funkcji może zwiększać chęć na kwaśne potrawy.
  • Regularne badania krwi mogą pomagać wykrywać nieprawidłowości w wątrobie, a wysoki poziom witaminy B12 może sugerować zaburzenia jej pracy. Monitorowanie stanu wątroby może wspomagać procesy metaboliczne.
  • Glutation może obniżać poziom enzymu wątrobowego ALAT, a propolis może zmniejszać stężenie enzymów wątrobowych.

Uszkodzenia, włóknienie i marskość

Ostropest plamisty może zapobiegać marskości wątroby, a metale ciężkie mogą powodować uszkodzenia wątroby.

  • Awokado może chronić komórki wątroby przed uszkodzeniem, natomiast antymon może uszkadzać komórki wątroby.
  • Traganek błoniasty i cynk mogą hamować włóknienie wątroby. Kawa może ograniczać ryzyko włóknienia, kombucza może zmniejszać włóknienie, a pestki winogron mogą zapobiegać włóknieniu wątroby.
  • Picie piwa może prowadzić do marskości wątroby.

Nowotwory wątroby

Stłuszczenie wątroby może zwiększać ryzyko rozwoju raka wątroby, a otyłość może sprzyjać powstawaniu raka wątroby. Błonnik i kawa mogą zmniejszać ryzyko raka wątroby.

  • Goździki mogą hamować rozwój raka wątroby.
  • Składniki obecne w imbirze mogą hamować rozwój raka wątroby.

Pozostałe zastosowania

Przywry mogą bytować w wątrobie. Problemy hormonalne mogą być objawem przeciążonej wątroby.

  • Stłuszczenie wątroby może zwiększać wydalanie litu z moczem.
  • Biotyna może znajdować się w wątróbce.
  • Niewydolność wątroby może ograniczać efektywność witaminy D.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu