Właściwości żywności nieprzetworzonej

Żywność nieprzetworzona to produkty spożywcze w swojej naturalnej formie, które nie przeszły żadnych procesów technologicznych ani obróbki przemysłowej. Obejmuje to surowe warzywa, owoce, mięso, ryby, orzechy oraz ziarna. Charakteryzuje się zachowaniem pierwotnych składników odżywczych i naturalnej struktury. Tego rodzaju żywność jest podstawą wielu diet i stanowi punkt wyjścia do dalszej obróbki kulinarnej.

Żywność nieprzetworzona lub poddana niewielkiemu przetworzeniu obejmuje produkty zachowujące naturalną strukturę i skład. Bywa wiązana z większą zawartością składników odżywczych, błonnika oraz naturalnych związków bioaktywnych.

Wartość odżywcza żywności

Wartość odżywcza żywności wynika z rodzaju produktu, jego składu oraz stopnia przetworzenia.

  • Zdrowa żywność może dostarczać większej ilości składników odżywczych.
  • Nieprzetworzone czerwone mięso może mieć wysoką wartość odżywczą.
  • Jarmuż może dostarczać organizmowi wielu cennych składników odżywczych.
  • Świeże ziele babki zwyczajnej może zawierać więcej substancji czynnych niż ziele suszone.
  • Pokrzywa może zawierać tłuszcze oraz węglowodany i dostarczać je organizmowi.
  • Pieczywo chrupkie pełnoziarniste może zawierać błonnik.
  • Produkty pochodzące z naturalnych gospodarstw mogą dostarczać większego bogactwa niektórych składników odżywczych.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej białka i mniej tłuszczu, a także cukier.
  • Płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej.
  • Produkt typu kanapka mleczna może odznaczać się niską wartością żywieniową.

Witaminy i składniki mineralne

Żywność nieprzetworzona może dostarczać organizmowi różnorodnych witamin i składników mineralnych, zależnie od rodzaju produktu.

  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej witamin oraz mniej składników mineralnych.
  • Żyworódka może zawierać mikroelementy, makroelementy i inne minerały. Może dostarczać także żelaza, wapnia, miedzi, cynku, sodu oraz krzemu.
  • W jej składzie mogą występować witaminy z grupy B, w tym witamina B3, B1 i B2. Żyworódka może zawierać również witaminę C oraz witaminę E.
  • Pokrzywa może zawierać witaminy i mikroelementy, a także dostarczać składniki mineralne do organizmu.
  • Pokrzywa może dostarczać witaminę A, witaminę C i witaminę E. Może również dostarczać witaminę B1, B2, B3 oraz witaminę K.
  • Jabłko może zawierać witaminy, podobnie jak kolostrum, kiełki i jajka. Kiełki mogą zawierać także witaminę E, a orzechy mogą być źródłem witamin z grupy B.
  • Regularne jedzenie jajek może dostarczyć organizmowi niezbędnych witamin. Jajka mogą zawierać witaminę B12, natomiast ich żółtka mogą zawierać kwas foliowy i być bogate w żelazo oraz witaminę B12.
  • Wątróbka wieprzowa może dostarczać witaminę B1, a oliwa z oliwek może zawierać witaminę E.
  • Żywokost zawiera krzem, dynia może zawierać beta-karoten, a nawłoć pospolita może zawierać witaminę C.
  • Dieta wegańska może dostarczać żelazo niehemowe.
  • Ziarnopłon może zawierać witaminę C.

Przeciwutleniacze i związki bioaktywne

Żywność nieprzetworzona może dostarczać różnorodnych związków bioaktywnych, które wpływają na jej właściwości biologiczne.

  • Warzywa i owoce mogą zawierać przeciwutleniacze, a pokarmy mogą dostarczać także karotenoidów.
  • Żyworódka może zawierać kwasy organiczne, w tym kwas jabłkowy i kwas bursztynowy.
  • W jej składzie mogą występować również związki polifenolowe oraz flawonoidy.
  • Żyworódka może mieć właściwości przeciwzapalne, a sok z żyworódki może wykazywać podobne właściwości.
  • Dąbrówka rozłogowa może mieć właściwości przeciwzapalne, podobnie jak błonnik pokarmowy.
  • Orzechy mogą mieć właściwości antynowotworowe.
  • Żywokost zawiera alantoinę.
  • Owoce kasztanowca mogą zawierać kwas izomasłowy, natomiast owoc głogu może zawierać karotenoidy.
  • Pokrzywa może dostarczać organizmowi kwasów organicznych.
  • Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu wolnych rodników.

Odporność i działanie przeciwdrobnoustrojowe

Nieprzetworzona żywność może wspierać odporność i pomagać w walce z infekcjami.

  • Wysoko przetworzona żywność może natomiast obniżać odporność.
  • Miód może blokować rozwój bakterii Helicobacter pylori.
  • Żyworódka może mieć właściwości przeciwbakteryjne, a jej sok — bakteriobójcze.
  • Żyworódka może również działać przeciwgrzybiczo oraz mieć właściwości immunostymulujące i wspomagać układ odpornościowy.
  • Orzechówka może mieć właściwości przeciwbakteryjne.
  • Rzeżucha wykazuje właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze.
  • Orzechy włoskie wykazują także właściwości grzybobójcze.
  • Kamala ma właściwości przeciwpasożytnicze.
  • Kolostrum może mieć właściwości przeciwbakteryjne.

Trawienie i zdrowie jelit

Nieprzetworzona żywność może wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu trawiennego i zdrowie jelit.

  • Sok z jabłek, kapusty kiszonej, papryki, imbiru i chili może zawierać naturalne probiotyki.
  • Orzechy mogą dostarczać błonnika pokarmowego, który wspomaga trawienie.
  • Orzechy włoskie mogą korzystnie wpływać na prawidłową pracę układu pokarmowego.
  • Pokrzywa może wspomagać procesy trawienia.
  • Żurawina może zapobiegać powstawaniu wrzodów żołądka.
  • Orzechówka może mieć właściwości przeciwbiegunkowe.
  • Produkty przetworzone mogą mieć działanie śluzotwórcze.

Masa ciała i metabolizm

Żywność wysokoprzetworzona może sprzyjać otyłości.

  • Produkty przetworzone mogą zwiększać masę ciała.
  • Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać występowaniu cukrzycy typu II.
  • Superżywność może pomagać poprawić kontrolę wagi.
  • Dieta wysokotłuszczowa może być zdrowsza niż dieta niskotłuszczowa.

Serce i cholesterol

Sposób wyboru żywności może mieć znaczenie dla zdrowia serca oraz poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi.

  • Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać występowaniu chorób serca, natomiast unikanie produktów wysoko przetworzonych może chronić przed zawałem serca.
  • Produkty przetworzone mogą zwiększać poziom trójglicerydów we krwi.
  • Produkty bogate w błonnik pokarmowy mogą obniżać poziom „złego” cholesterolu, w tym cholesterolu LDL.
  • Błonnik pokarmowy może obniżać poziom trójglicerydów we krwi i chronić przed chorobami sercowo-naczyniowymi.
  • Spożywanie odtłuszczonego nabiału może obniżać poziom dobrego cholesterolu.
  • Niesolone orzechy bez panierki mogą obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi.
  • Regularne jedzenie nasion strączkowych może prowadzić do obniżenia poziomu złego cholesterolu.

Żywność przetworzona i choroby

Sposób przetwarzania żywności może wiązać się zarówno z jej trwałością, jak i z ryzykiem wybranych problemów zdrowotnych.

  • Produkty przetworzone mogą zawierać cukier oraz tłuszcze trans, a ich termin przydatności do spożycia może być wydłużony.
  • Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu trądziku, podobnie jak żywność bogata w szkodliwe tłuszcze utwardzone.
  • Spożywanie żywności przetworzonej może zwiększać ryzyko nowotworu, a żywność wysokoprzetworzona może sprzyjać występowaniu nowotworów.
  • Wybór żywności wysokoprzetworzonej może wiązać się z wyższą śmiertelnością, występowaniem depresji oraz zwiększonym ryzykiem zawału serca.
  • Odżywianie niskowęglowodanowe może pomóc wyeliminować uzależnienie od żywności przetworzonej.
  • Odstawienie przetworzonej żywności może pomóc w walce z cellulitem, natomiast dieta przeciwzapalna może zakładać ograniczenie spożycia produktów wysokoprzetworzonych.
  • Przygotowywanie posiłków w domu może ograniczać spożycie żywności przetworzonej.
  • Błonnik pokarmowy może chronić przed nowotworami przewodu pokarmowego.
  • Pokrzywa może mieć właściwości przeciwnowotworowe, a oliwa z oliwek może mieć właściwości antynowotworowe.

Superżywność i produkty naturalne

Superżywność obejmuje naturalne produkty, którym przypisuje się korzystny wpływ na organizm, w tym możliwość wspierania pracy mózgu oraz zapobiegania chorobom nowotworowym.

  • Zdrowa żywność może być uprawiana bez konserwantów.
  • Do superżywności może należeć miód, soczewica, orzech brazylijski, awokado, zielona herbata, czosnek oraz papaja.
  • Żyworódka może mieć właściwości lecznicze.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo żywności nieprzetworzonej zależy zarówno od jej naturalnych właściwości, jak i od obecności dodatków oraz sposobu przygotowania.

  • Owoców czarnego bzu nie można spożywać w stanie surowym.
  • Zdrowa żywność może zawierać mniej substancji chemicznych i być wolna od organizmów modyfikowanych genetycznie.
  • Substancje zagęszczające i stabilizatory obecne w majonezie mogą prowadzić do problemów trawiennych.
  • Ryboflawina, oznaczana jako E101, może być nieszkodliwym dodatkiem do żywności.
  • Liście chrzanu mogą zabezpieczać żywność przed szybkim zepsuciem.
  • O bezpieczeństwie dodatków do żywności może decydować ich ilość.

Pozostałe zastosowania

Żywność nieprzetworzona może znajdować zastosowanie także poza podstawowym żywieniem.

  • Włączenie do diety kwasów omega może mieć działanie przeciwnowotworowe.
  • Dieta zawierająca jaja może korzystnie wpływać na kondycję mózgu.
  • Orzechy włoskie mogą wykazywać właściwości odtruwające.
  • Ziele żywokostu może mieć właściwości ściągające.
  • Przesadzanie żyworódki może korzystnie wpływać na jej kondycję, a sama żyworódka może mieć właściwości regenerujące.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu